VII SAB/Wa 38/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska(spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi S. P. na Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności organu I. zobowiązuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpatrzenia wniosku S. P. z dnia [...] marca 2014 r. - w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku; II. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNENIE S. P. w dniu [...] maja 2014 r. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący podał, ze w dniu [...] marca 2014 r. powołując przepis art. 84 a w zw. z art. 84 b ust. 1 i 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane złożył do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosek o wystąpienie organu do Wojewody [...] o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] kwietnia 2009 r. powołując we wniosku stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu wyroku wydanego dnia 17 września 2008 r. w sprawie VII SA/Wa 883/08. W dniu [...] marca 2014r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił skarżącego, iż jego wniosek potraktowany jako wniosek o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydanej w sprawie pozwolenia na budowę został przekazany na podstawie art. 65 § 1 kpa - zgodnie z właściwością Wojewodzie [...]. W dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący wezwał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia naruszenia prawa - ponownie podkreślając, iż jego wniosek oparty był na art. 84 a w związku z art. 84 b ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z kolei zgodnie z regulacją art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Właściwość sądu administracyjnego w tych sprawach dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji w wyznaczonym terminie nakazanych prawem [ aktów -decyzji administracyjnej} lub czynności w sprawach indywidualnych. Zgodnie z art. 52 § 1 i ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 - powoływanej dalej jako; Kpa) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie warunek powyższy został spełniony. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny w sprawie skarg na bezczynność lub przewlekłość jest przepis art. 149 § 1 ppsa, zgodnie z którym sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z § 2 art. 149 ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Odnosząc się do przedmiotu zaskarżenia wskazać należy, iż stosownie do art. 12 § 1 Kpa organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Wyrażona w tym przepisie zasada szybkości i wnikliwości postępowania została skonkretyzowana w art. 35 Kpa, którego § 1 stanowi, że organy administracji publicznej zobowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zaś § 3 określa terminy załatwiania spraw. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, przy czym obowiązek ten istnieje również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 Kpa). W przypadku skargi na bezczynność organu czy przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania administracyjnego przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na "bezczynność władzy" jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu (vide: wyrok NSA z dnia 14 czerwca 1983 r., SAAA/r 6/83, GP 1983, nr 24). W orzecznictwie wyrażony został również pogląd, zgodnie z którym organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności nie tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 Kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 Kpa, ale także wówczas, gdy nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 20 lipca 1999 I r., I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz. 87). Prowadzi to do wniosku, że z bezczynnością organu mamy do czynienia nie tylko w przypadku, gdy mimo upływu terminu sprawa nie jest załatwiona, ale również w przypadkach, gdy organ odmawia jej rozpoznania lub załatwienia, bo mylnie sądzi, że zachodzą okoliczności, które uwalniają go od obowiązku postepowania w konkretnej sprawie. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, iż wniosek skarżącego dnia [...] marca 2014r. powoływał przepisy art. 84 a i 84 b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, które wskazuje, na kompetencje organów nadzoru budowlanego w stosunku do organów architektoniczno-budowlanych, w ramach prowadzonych przez te organy postępowań administracyjnych. Kompetencje te zbliżone są do uprawnień prokuratora w postępowaniu administracyjnym i sprowadzają się do możliwości skutecznego żądania przez nadzór budowlany wszczęcia postępowania nadzwyczajnego (w sprawie stwierdzenia nieważności lub wznowienia postępowania) przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przy czym należy podkreślić, że organ ten nie może uchylić się od przeprowadzenia postepowania administracyjnego tj. wznowienia postępowania lub też wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Oznacza to, że każdy wniosek organu nadzoru budowlanego dotyczący wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji musi skutkować przeprowadzeniem postępowania i wydaniem aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że wniosek skarżącego był w swojej treści jednoznaczny, niebudzący wątpliwości, dotyczył "wezwania" do wykonania przez organ nadzoru budowlanego jego uprawień wynikających z przywołanych przepisów art. 84 a i 84 b ustawy Prawo budowlane. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego - bezzasadnie - w ocenie Sądu - uznał wobec tego, ze stanowi on wniosek skarżącego o wznowienie z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wobec powyższego organ powinien rozpatrzyć wniosek skarżącego - w jego zakresie, bowiem jego treść jest jawna i jednoznaczna. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.