VII SAB/Wa 42/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w [...] postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 3 grudnia 2009 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Sądu Okręgowego w [...], Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, skarżący – J. D. zwrócił się o wykładnię § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent (Dz. U. z 1989 r., Nr 11, poz. 63 ze zm., w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 5 października 1990 r., Dz. U. Nr 71, poz. 418). W tym samym piśmie skarżący zwrócił się również o wyjaśnienie i ustalenie sytuacji prawnej, i faktycznej w latach 1966 i 1968 w Polsce z uwzględnieniem okoliczności powołania i odbywana czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu pisma m.in. przywołał decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2009 r., z którą to się nie zgadza. Wykonując wezwanie Sądu do sprecyzowania skargi (m.in. poprzez wyraźnie wskazanie, czy stanowi ona skargę na ww. decyzję ZUS z [...] listopada 2007 r.), w piśmie z 9 lutego 2010 r. skarżący podał, iż jego pismo z 3 grudnia 2009 r. stanowi skargę na bezczynność ZUS Oddział w [...], albowiem organ ten nie wydał mu wyliczenia wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia. Pismo z 3 grudnia 2009 r. jest również, jak wskazał skarżący, skargą na błędną interpretację ww. § 8 rozporządzenia, którą ZUS przedstawił w negatywnej dla niego decyzji z [...] listopada 2009 r. W końcu pisma z 9 lutego 2010 r. skarżący zaznaczył, iż jego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stanowi skargę na dotychczasowe postępowanie ZUS. W kolejnych pismach procesowych kierowanych do tut. Sądu skarżący przedstawił własne stanowisko, dotyczące w szczególności interpretacji wymienionego powyżej § 8 rozporządzenia. Wskazał również, iż decyzja ZUS z [...] listopada 2007 r. stanowi w istocie odpowiedź na jeden z wielu jego wniosków kierowanych do tego organu. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wniósł o jej odrzucenie w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że sądem właściwym w sprawie wysokości wymiaru emerytury skarżącego jest Sąd Okręgowy w [...] – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. W piśmie procesowym z 31 marca 2010 r. skarżący wniósł o nie uwzględnienie wniosku organu o odrzucenie jego skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres przedmiotowy i podmiotowy dopuszczalności drogi sądowej przed sądami administracyjnymi jest wyznaczony przez pojęcie sprawy sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne oraz bezczynność organów w takich przypadkach. Ponadto, sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3 art. 3 ustawy p.p.s.a.). W rozpoznawanej skardze skarżący zaskarżył postępowanie ZUS Oddział w [...]. Nie zgodził się z decyzją tego organu z [...] listopada 2009 r. dotyczącą wyliczenia wskaźnika wymiaru podstawy emerytury z lat 1966 i 1968 oraz przedstawioną w tej decyzji interpretacją przepisów prawa. Zarzucił organowi bezczynność i zwrócił się o wydanie interpretacji prawnej. Dostrzegając powyższe należy zauważyć, iż zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje m.in. w zakresie ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Stosownie do treści art. 83 ust. 2 omawianej ustawy, od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (ust. 3). Jedynie od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje (ust. 4). Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do (takiego) wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zatem, z treści przywołanych przepisów art. 83 ww. ustawy wynika, iż sądem właściwym w sprawach wysokości emerytury jest sąd powszechny. Z treści tych przepisów wynika także, iż sąd administracyjny -w przypadku decyzji wydawanych przez ZUS- jest właściwy tylko w sprawach dotyczących przyznania świadczenia w drodze wyjątku oraz odmowy przyznania takiego świadczenia, a także w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Przedmiotem rozpoznawanej skargi nie jest jednak ani decyzja wydana w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, ani decyzja w przedmiocie wniosku o umorzenie należności składkowych (art. 83 ust. 4 ustawy systemowej), czy też bezczynność ZUS w tym zakresie. Rozpoznawana skarga -zgodnie z jej treścią uzupełnioną licznymi pismami procesowymi skarżącego- dotyczy wyliczenia wskaźnika wymiaru podstawy emerytury z lat 1966 i 1968 w wysokości wskazywanej przez skarżącego. Zatem w istocie skarga ta sprowadza się do kwestionowania przez skarżącego wymiaru świadczenia emerytalnego (i ewentualnej bezczynności organu z tym związanej). To zaś oznacza, iż w świetle ww. przepisów niniejszą skargę -na decyzję dotyczącą wymiaru świadczenia, czy też bezczynność organu w tym zakresie- skarżący winien skierować do właściwego sądu okręgowego, a nie sądu administracyjnego. W tym miejscu zaznaczenia dodatkowo wymaga, iż na podstawie art. 4778 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej: k.p.c.), sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych, należą do właściwości sądów okręgowych. Z powyższego wynika więc, iż na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie wysokości świadczenia emerytalnego czy też bezczynność organu w tym przedmiocie, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Sąd administracyjny nie jest właściwy w takich sprawach. Właściwym jest sąd powszechny, o czym skarżący, jak można wnioskować z odpowiedzi na skargę, wielokrotnie był prawidłowo pouczany, bo z tegoż uprawnienia wielokrotnie korzystał. Z odpowiedzi organu na skargę wynika m.in., iż sprawa dotycząca wyliczenia wskaźnika wymiaru podstawy emerytury z lat 1966 i 1968 w wysokości wskazywanej przez skarżącego znalazła swoje zakończenie w decyzji ZUS Oddział w [...] wydanej w tym przedmiocie w dniu [...] listopada 2009 r. Decyzja ta została zaskarżona do Sądu Okręgowego w [...]. Postępowanie to zostało jednak przez Sąd Okręgowy w [...] umorzone postanowieniem z [...] lutego 2010 r. (sygn. akt [...]), ponieważ J. D. cofnął złożone odwołanie. Z omawianego pisma procesowego organu wynika także, iż podstawa wymiaru emerytury, w tym także wysokość wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia z roku 1966 i 1968 była wielokrotnie badana przez Sądy Okręgowe w [...] i [...] oraz Sąd Apelacyjny, i każdorazowo sposób wyliczenia wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia dokonany przez ZUS był prawidłowy. Konkludując, skarga J. D. dotycząca wysokości świadczenia emerytalnego (czy bezczynności organu z tym związanej), nie mogła być z przyczyn podanych powyżej merytorycznie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznana. Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdzając, iż skarga została wniesiona w sprawie objętej właściwością rzeczową sądów powszechnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.