VII SAB/Wa 43/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-06
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Mariola Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu rentowego (ZUS) w przedmiocie wydania decyzji ubezpieczeniowych oraz kwestionowanie merytorycznej i formalnej oceny tych decyzji, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu rentowego (ZUS) w przedmiocie wydania decyzji ubezpieczeniowych oraz kwestionowanie merytorycznej i formalnej oceny tych decyzji, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Właściwym do rozpoznawania odwołań od decyzji organu rentowego oraz spraw dotyczących bezczynności w tym zakresie jest sąd powszechny (sąd ubezpieczeń społecznych), zgodnie z art. 83 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. (I UZP 3/10).Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa ZUS ze skargą na bezczynność organu rentowego i niezachowanie procedur. Prezes ZUS poinformował o przebiegu postępowania i wydanych decyzjach, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Skarżący następnie zażądał potraktowania jego pisma jako skargi na decyzje i przekazania jej do WSA. Organ wniósł o odrzucenie skargi w części dotyczącej merytorycznej oceny decyzji i oddalenie w przedmiocie zarzutu bezczynności. Wskazał, że sprawy ubezpieczeniowe należą do właściwości sądów powszechnych, a skarżący skorzystał już z tej drogi odwoławczej.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. S. na bezczynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. postanawia skargę odrzucić.
Skarżący w dniu 2 listopada 2010 r. zwrócił się do Prezesa ZUS ze "skargą na bezczynność organu rentowego w S. i niezachowanie procedur".
W odpowiedzi Prezes ZUS pismem z dnia 18 stycznia 2011 r poinformował skarżącego o przebiegu postępowania zakończonego wydaniem przez ZUS Oddział w S. w dniu [...] dwóch decyzji Nr [...] oraz Nr [...].
Jako nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. podkreślając, iż od decyzji z dnia [...] skarżący wniósł odwołanie do właściwego sądu powszechnego i prawomocny wyrok jaki zapadnie będzie wiążący zarówno dla skarżącego jak i dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pismem z dnia 19 lutego 2011 r. (data pisma, doręczonego do organu w dniu 2 marca 2011 r.) skarżący zażądał, by jego pismo z dnia [...] potraktowano jako skargę na wskazane wyżej decyzje i przekazano do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w przedmiocie zarzutu bezczynności organu rentowego i odrzucenie w części dotyczącej merytorycznej i formalnej oceny decyzji organu rentowego z dnia [...] Nr [...] oraz Nr [...].
Zdaniem organu bezczynność skarżący utożsamia z faktem niepowiadomienia go o przeprowadzeniu kontroli u płatnika składek - pani I. M., z którym to płatnikiem skarżący zawarł umowę o pracę nakładczą, oraz brakiem wezwania do zapoznania się z aktami sprawy.
W ocenie organu zarzut dotyczący bezczynności organu rentowego jest nieuzasadniony bowiem z ustaleń przeprowadzonych w Oddziale ZUS w S. wynika, że korespondencja wzywająca skarżącego do zapoznania się z aktami sprawy, nie została przez niego podjęta w terminie, mimo dwukrotnego awizowania.
Natomiast zarzut "niezachowania procedur", czyli w istocie kwestionowanie prawidłowość decyzji organu rentowego nie podlega właściwości sądów administracyjnych.
Organ wskazał, iż w dniu 16 sierpnia 2010 r. skarżący wniósł odwołanie od przedmiotowych decyzji do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. żądając zmiany decyzji.
Ponadto wskazał, iż Departament Ubezpieczeń i Składek Centrali ZUS w obszernym piśmie z dnia [...] przedstawił skarżącemu szczegółowo stanowisko organu w sprawie, wyjaśnił przyczyny wydania decyzji nr [...] i nr [...] oraz motywy, jakimi kierowano się, wyłączając skarżącego z ubezpieczenia z tytułu wykonywania pracy nakładczej.
Powołując się na Uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011 r. ( I UZP 3/10) Prezes ZUS stwierdził, iż w sprawach, w których zapadają decyzje organu rentowego, właściwym do rozpoznawania odwołania jest sąd ubezpieczeń społecznych, nie zaś sąd administracyjny. Są to bowiem sprawy cywilne w znaczeniu procesowym, formalnym, zgodnie z tym, co wyrażone jest w art. 1 kpc. Uwzględniając natomiast przepisy kpc stwierdzić należy, że sprawy z zakresu szeroko rozumianego ubezpieczenia społecznego należą do właściwości sądów powszechnych.
Organ podniósł, iż " jedynym argumentem za przekazaniem niniejszej sprawy do sądu administracyjnego jest życzenie skarżącego, by sąd ten rozpoznał sprawę decyzji nr [...] i nr [...] niejako " obok" normalnej drogi odwoławczej do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych z której skarżący także skorzystał".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Skarga podlega odrzuceniu gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Kwestionowane przez skarżącego decyzje organu rentowego stwierdzające istnienie obowiązku ubezpieczeniowego lub wyłączające skarżącego z ubezpieczenia podlegają kontroli właściwych sądów powszechnych.
Bezczynność organu administracji publicznej jakim niewątpliwie jest ZUS poddana została również kontroli sądu powszechnego.
Do takiego wniosku prowadzi wykładnia przepisu art. 83 ust 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. nr 137, poz. 887 ze zm. ) zgodnie z którym od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Natomiast zgodnie z art. 83 ust 3 tej ustawy odwołanie do sądu przysługuje również w razie nie wydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.
Stosownie do wskazanych przepisów stronie niezadowolonej z orzeczenia ZUS służy prawo wniesienia odwołania do sądu powszechnego oraz prawo zwrócenia się o ochronę do tego sądu przysługuje również w razie bezczynności organu.
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 marca 2011 r ( I UZP 3/10 ) mającej moc zasady prawnej orzekł, iż w sprawach w których zapadają decyzje organu rentowego, właściwym do rozpoznawania odwołania jest sąd ubezpieczeń społecznych, nie zaś sąd administracyjny. Są to bowiem sprawy cywilne w znaczeniu procesowym, formalnym, zgodnie z tym, co wyrażone jest w art. 1 kpc.
Uwzględniając natomiast przepisy kpc stwierdzić należy, że sprawy z zakresu szeroko rozumianego ubezpieczenia społecznego należą do właściwości sądów powszechnych.
Wskazać należy, iż skarżący w dniu 16 sierpnia 2010 r wniósł odwołanie od przedmiotowych decyzji do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S.
Z uwagi na niedopuszczalność skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło