VII SAB/Wa 46/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-15

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje emeryturę w wysokości 1580 zł miesięcznie i ponosi znaczne koszty leczenia, jest uprawniony do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) czy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru ze względu na swoją sytuację finansową i znaczne wydatki na leczenie. Z tego powodu przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Jednakże, jego dochody z emerytury w wysokości 1580 zł miesięcznie pozwalają mu na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, dlatego wniosek o zwolnienie od tych kosztów został oddalony.
Stan faktyczny
T. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1580 zł miesięcznie, posiada budynek warsztatowy przeznaczony do rozbiórki, a także ponosi znaczne koszty leczenia. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe zestawienie swoich dochodów i wydatków, w tym kosztów utrzymania mieszkania i leczenia. Sąd ocenił jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano T. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2017r. po rozpoznaniu wniosku T. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. M. na bezczynność Wójta Gminy [...] postanawia: 1. przyznać T. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 listopada 2017r. wpłynął wniosek T. M. o przyznanie prawa pomocy uzupełniony na formularzu PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku przedstawił swoją sytuację finansową i majątkową. Z treści formularza wniosku PPF wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodów z tytułu emerytury w wysokości 1580 złotych miesięcznie. Podał, że posiada budynek warsztatowy przeznaczony do rozbiórki. Oświadczył, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, oszczędności pieniężnych, przedmiotów wartościowym o wartości powyżej 5000 złotych. Podał, że koszty za mieszkanie, media są bardzo minimalne. Natomiast zaznaczył, że ponosi znaczne koszty leczenia. Podniósł, że od 1994r. jest leczony na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, wady kręgosłupa oraz na bardzo intensywnym leczeniu stomatologicznym. Wskazał, że kwotę 5000 złotych pożyczył od siostry. Do wniosku wnioskodawca załączył pismo w którym dokładne przedstawił daty wizyt lekarskich w poszczególnych zakładach zdrowotnych w 2015r, zestawienie kosztów leczenia w roku 2015r., dojazdów, opłat. Wymienił również inne wydatki które ponosił w ciągu roku tj. podatek od mieszkania 350 złotych, zakup prądu 12m x 95 - 1140 złotych, gaz do kuchni 55x12 - 660 złotych, środki czystości 68 zł x12 - 816 złotych, ogrzewanie 6m x 200 zł -1200 złotych, ubezpieczenie samochodu 623 złotych, opłata za przegląd 98 złotych, zakup odzieży 750 złotych, naprawy w domu 250 złotych, nieprzewidziane 1200 złotych. Wnioskodawca wyliczył, że miesięcznie na wyżywienie pozostaje mu kwota 542,11 złotych. W tym stanie faktycznym zważono co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A.Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Mając na uwadze dane przedstawione we wniosku stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości środków finansowych jakie uzyskuje oraz przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania, leczeniem nie jest on w stanie bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu ustanowić pełnomocnika z wyboru. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jego rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest na tyle osobą ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdzono, że wnioskodawca, który uzyskuje stałe i regularne dochody z tytułu emerytury w wysokości 1580 złotych miesięcznie jest w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Oceniono, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje utraty jego płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Podkreślić należy, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. Zauważyć wobec tego należy, że na obecnym etapie postępowania koszty do których wnioskodawca może być zobowiązany jest wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej na postanowienie Sądu z dnia 25 października 2017r. odrzucające skargę w wysokości 100 zł tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 p.p.s.a oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). W świetle powyższych okoliczności uznano, że wnioskodawca jest w stanie w niniejszej sprawie w całości samodzielnie ponosić koszty sądowe bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło