VII SAB/Wa 49/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi S. S. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] postanawia: 1. przyznać S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 14 maja 2015 r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy S. S., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został rozpoznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 czerwca 2015 r. W dniu 14 lipca 2015 r. został nadany sprzeciw na ww. postanowienie, stąd z mocy przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) straciło ono moc, a sprawa przyznania prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną. Utrzymują się z dochodów w wysokości 4 074 zł. netto miesięcznie. Na kwotę tę składa się wynagrodzenie wnioskodawcy uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 1 260 zł., renta jaką uzyskuje w wysokości 1 170 zł., wynagrodzenie uzyskiwane przez małżonkę z tytułu umowy zlecenia w wysokości 804 zł. i emerytura jaką uzyskuje w wysokości 840 zł. Wnioskodawca wskazał, że posiada dwa mieszkania w W., każde z nich o pow. około 35 m². Podał, że ponosi koszty ich utrzymania w wysokości około 1 300 zł. miesięcznie. Nadto dodał, że ponosi koszty zakupu paliwa w wysokości ok. 350 zł. miesięcznie. Podkreślił, że wraz z żoną spłacają do 2020 r. kredyt w wysokości około 1 730 zł. miesięcznie. Podał, że na codzienne utrzymanie pozostaje mu z żoną jedynie po około 340 zł. miesięcznie na osobę. Oświadczył, że oszczędności pieniężnych nie posiada. W dodatkowym piśmie z dnia piśmie z dnia 11 maja 2015 r. wnioskodawca poinformował, że nie uzyskuje z żoną aktualnie dochodu z tytułu najmu mieszkania nr 64, gdyż od kilku miesięcy poszukują najemcy tego lokalu. Wyjaśnił także, że żona posiada samochód marki Volkswagen Polo z 2000 r. o wartości 3 000 zł., na którego ubezpieczenie ponoszą koszty w wysokości około 1 000 zł. rocznie. W sprzeciwie wnioskodawca wskazał, że jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, gdyż raty kredytu obecnie wynoszą około 2 000 zł. Wskazał także, że w ostatnim okresie był zmuszony do wniesienia do Sądu kilku spraw, które zaczęły generować kolejne koszty. Do kolejnego pisma z dnia 14 lipca 2015 r. zatytułowanego sprzeciw wnioskodawca dołączył kopie rachunków oraz kopie trzech umów kredytowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. W niniejszej sprawie oceniając dane przedstawione we wniosku, w piśmie wyjaśniającym z dnia 11 maja 2015 r. oraz sprzeciwie stwierdzono, że wnioskodawca nie wykazał, by jego sytuacja materialna kwalifikowała go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Powyższe stanowisko sąd powziął mając na uwadze stan majątkowy wnioskodawcy (posiadanie dwóch mieszkań) oraz wysokość miesięcznych dochodów uzyskiwanych obecnie przez wnioskodawcę i jego małżonkę. Uwzględniając powyższe dane Sąd uznał, że wnioskodawca nie jest w stanie ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym dla siebie i małżonki utrzymaniu. Z tego względu przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca jest osobą na tyle ubogą, iż jego rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowo-administracyjnego. Wnioskodawca wraz z małżonką mają stałe dochody miesięczne we wskazanych wyżej wysokościach, dochody te są uzyskiwane z kilu źródeł (renta, emerytura, praca, umowa zlecenia), wnioskodawca nie ma nikogo na utrzymaniu, nie posiada szczególnych wydatków życiowych. Tym samym Sąd uznał, że strona jest w stanie ponosić koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić bowiem należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy wnioskodawca uzyskuje z małżonką stałe dochody miesięczne. Należy wskazać także, że sytuacja finansowa wnioskodawcy może ulec poprawie w przypadku uzyskania dochodów z tytułu wynajmu mieszkania. Ponadto nie może ujść uwadze Sądu, że strona zaciągnęła trzy kredyty, które jak wynika z ich kopii nie są kredytami zaciągniętymi w celach zaspokojenia niezbędnych życiowych potrzeb (zakup samochodowej instalacji gazowej, komputera, kredyt na cel konsumpcyjny). Pamiętać także należy, że na obecnym etapie sprawy do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis od skargi w wysokości 100 zł., tj. w najmniejszej wysokości, jaką przewidziano w art. 233 cytowanej wyżej ustawy oraz w wydanym na podstawie tego przepisu rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193). W świetle powyższego uznano, że ponoszenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie w całości przez wnioskodawcę nie spowoduje jego utraty płynności finansowej i nie przyczyni się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i małżonki. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.