VII SAB/Wa 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Machlejd po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.R. na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. K.R. wniosła skargę na bezczynność Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego polegającą na nie rozpoznaniu wniosku z dnia 18 lipca 2011 r. dotyczącego wydania decyzji o "umorzeniu sprawy znak: [...] ubezpieczenia rolniczego". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Ponadto sądy te orzekają w sprawach, w których przepisy ustawy szczególnej przewidują sądową kontrolę – art. 3 § 3 powołanej wyżej ustawy. Wskazać należy, że wniesienie skargi na bezczynność organu dopuszczalne jest jedynie w tym zakresie, w jakim stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie każda zatem bezczynność organu będzie podlegała kognicji sądów administracyjnych. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Jak już zostało powiedziane, składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest bezczynność, w której według skarżącej pozostaje Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, poprzez nierozpoznanie wniosku z dnia 18 lipca 2011 r. dotyczącego wydania decyzji o "umorzeniu sprawy znak: [...] ubezpieczenia rolniczego". Podkreślić należy, że w przypadku decyzji wydawanych w sprawach ubezpieczenia społecznego rolników przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 4778 w zw. z art. 476 § 2 k.p.c.). Oznacza to, że wyłączona została w tych sprawach droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Wynika to z konstytucyjnego modelu sądownictwa, który zakłada całkowitą odrębność pionu sądownictwa powszechnego i administracyjnego oraz konieczność wyraźnego rozgraniczenia zadań i właściwości sądów tworzących strukturę sądownictwa powszechnego i administracyjnego. Zgodnie z art. 476 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie (...). Przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. Nr 7 z 1998 r., poz. 25 ze zm.) w art. 36 § 3 przewidują, że w przypadku niewydania decyzji przysługuje odwołanie do sądu w terminach i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że właściwy w sprawie jest sąd powszechny. W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku stwierdzenia przez skarżącą jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu organów KRUS, które mogą być uznane za bezczynność, może ona poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem cywilnym, uregulowanego w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw w drodze postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przedmiotowa skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.