VII SAB/Wa 59/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat E. K. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SAB/Wa 59/16 odmawiające przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi S. R. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanawia : utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z 11 października 2016 r. sygn. akt VII SAB/Wa 59/16 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał S. R. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z 18 listopada 2016 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącego adwokat E. K. Wyrokiem z 22 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. R. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do wydania aktu administracyjnego z wniosku S. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził bezczynność Ministra, ponadto że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Ministrowi grzywnę w wysokości 1000 zł. W pkt V wyroku orzekł o kosztach postępowania. Pismem z 20 marca 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego wniosła o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik złożyła oświadczenie, że koszty te do chwili obecnej nie zostały wpłacone w całości, ani w części. Postanowieniem z 7 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy orzekł o odmowie przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej uznając, że pełnomocnik skarżącego nie podjęła żadnych czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie pomocy prawnej uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Pismem z 19 kwietnia 2017 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego złożyła sprzeciw na powołane wyżej postanowienie wnioskując o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyznanie na jej rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia pełnomocnik skarżącego wskazała, iż podjęła wszelkie czynności stanowiące udzielenie pomocy prawnej. Zakres czynności rozpatrywanych faktycznie udzielonej pomocy prawnej dla każdej sprawy jest inny i winien badany. Na gruncie niniejszej sprawy niezbędne było zapoznanie się z aktami, co uczynił faktycznie z upoważnienia pełnomocnika aplikant adwokacki, nie mniej jednak trudno uznać, aby zarówno przedmiotowa czynność jak również uiszczenie wpisu od skargi nie stanowiły faktycznego udzielenia pomocy prawnej. Nie złożenie przez pełnomocnika działającego żadnego pisma procesowego, w sytuacji gdy w sprawie zostało złożone już pismo nie wymagające jego rozszerzenia również nie może stanowić podstawy dla odmowy przyznania pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Kwestia nie składania pisma może bowiem zostać uzgodniona z mocodawcą. Pełnomocnik podała także, przejrzała i sfotografowała akta liczące kilkadziesiąt stron. Akta te następnie zostały wydrukowane. Pełnomocnik dokonał analizy akt sprawy i skontaktował się ze skarżącym celem przedstawienia jego sytuacji procesowej oraz udzielenia informacji o dalszym etapie postępowania. Realizacja powyższych czynności wymagała nakładu czasu pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przywołany powyżej przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por: postanowienie NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; wyrok NSA z 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z 21 października 2010 r. sygn. akt II FSK 83/09 – www.cbois.nsa.gov.pl). Nie budzi przy tym większych wątpliwości, że w ramach oceny czy pomoc prawna w sprawie została rzeczywiście udzielona mieści się nie tylko zbadanie dokonania przez pełnomocnika z urzędu jakichkolwiek czynności procesowych, ale również ocena czy działania te wykonywane były z zachowaniem należytej staranności. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi bowiem podstawy do przyznania wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10). Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy Sąd wskazuje, iż jak wynika z dokumentów sprawy sądowej, po wyznaczeniu jej pełnomocnikiem adwokat E. K., poza czynnością, która była reakcją na wezwanie Sądu (wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi) tj. złożeniem 21 grudnia 2016 r. (data nadania) pisma informującego o uiszczonym wpisie sądowym oraz przeglądzie – za pośrednictwem ustanowionego z jej substytucji aplikanta – akt sprawy, nie podjęła żadnych czynności zmierzających w kierunku poprawy sytuacji skarżącego. Istotne jest, iż adwokat została ustanowiona pełnomocnikiem skarżącego zaraz po wniesieniu skargi. W sprzeciwie twierdzi, iż szczegółowo zapoznała się z materiałem dowodowym sprawy, nie znalazło to jednak żadnego odzwierciedlenia w podjętych przez nią czynnościach procesowych. W szczególności po zapoznaniu się z aktami, pełnomocnik nie złożyła w jego imieniu żadnego pisma procesowego, zawierającego stanowisko w sprawie, rozwijającego zarzuty skargi i jej uzasadnienie. W ocenie Sądu czynności wykonane przez pełnomocnika - zapoznanie się z aktami sprawy oraz nadesłanie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, dowodu uiszczenia wpisu, nie może być uznane za udzielenie pomocy prawnej. Brak jest zatem możliwości uznania, że w niniejszej sprawie doszło do faktycznego udzielenia pomocy prawnej, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 § 1 w związku art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.