VII SAB/Wa 60/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. H. na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. J. H. złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SAB/Wa 60/17. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada udział w połowie domu jednorodzinnego o powierzchni 109 m2 i udział w połowie działki siedliskowej o powierzchni 913 m2. Skarżący zwrócił uwagę w uzasadnieniu wniosku na niepełnosprawność spowodowaną skutkami wypadku samochodowego, utrudniającą od maja 2004 r. samodzielne funkcjonowanie, ograniczony kontakt słuchowy i wzrokowy z otoczeniem od 2007 r. spowodowany udarami mózgu. Oświadczył, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1863 zł miesięcznie. Do zobowiązań i stałych wydatków skarżący zaliczył: koszty utrzymania domu – średnio 515 zł, koszty leczenia – 485 zł, koszty obsługi postępowań administracyjnych – średnio 450 zł miesięcznie. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, J. H. nie wykazał bowiem w sposób wiarygodny, aby znajdował się w trudnej sytuacji, która nie pozwala mu na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. W ocenie referendarza sądowego skarżący przedstawił swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy i niepełny, co nie pozwala na uwzględnienie wniosku. Zauważyć bowiem trzeba, że jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, jak również z treści uzasadnień wyroków, m.in. wydanych w sprawach sygn. II SA/Po 375/16 i sygn. II SA/Po 216/14 (dostępnych w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), skarżący wraz z córką V. T. posiada stawy pstrągowe, o czym J. H. nie wspomniał w złożonym wniosku. W internecie natomiast dostępne są informacje wskazujące, że pod adresem zamieszkania skarżącego prowadzone jest Gospodarstwo [...]. Warto również zauważyć, że w sprawie sygn. II SA/Po 375/16, po sporządzeniu przez ustanowionego dla J. H. adwokata z urzędu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w tej sprawie wyroku, J. H. ustanowił profesjonalnego pełnomocnika z wyboru (radcę prawnego), który w jego imieniu w dniu 3 lutego 2017 r. złożył skargę kasacyjną. Powyższe okoliczności powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzeczywistej kondycji finansowej skarżącego i wysokości środków, jakimi dysponuje, brak jest zatem podstaw do przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. Udzielone przez skarżącego informacje nie mogą być postrzegane jako spójne i przekonujące, przedstawiające w sposób wyczerpujący jego sytuację finansową. Z tych przyczyn odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.