VII SAB/Wa 63/22
PostanowienieWSA w Warszawie2022-07-06
Skład orzekający: sędzia WSA Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpatrzenia pism, które dotyczą zaniedbań organu oraz nieprawidłowego funkcjonowania podległego mu Ministerstwa, a także żądań ścigania i aresztowania osób fizycznych i podmiotów publicznych, podlega kognicji sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpatrzenia pism dotyczących zaniedbań organu i nieprawidłowego funkcjonowania podległego mu Ministerstwa, a także żądań ścigania i aresztowania, nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Czynności podejmowane przez organy w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego (skargi i wnioski) nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, ponieważ nie rozstrzygają sprawy administracyjnej. Podobnie, ocena działań Ministra Sprawiedliwości jako Prokuratora Generalnego w zakresie ścigania przestępstw i sprawowania funkcji oskarżyciela publicznego nie mieści się w katalogu spraw poddanych kontroli sądów administracyjnych, a ewentualna kontrola może być weryfikowana na zasadach Kodeksu postępowania karnego.Stan faktyczny
Skarżący Z.S. wniósł skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpatrzenia pism. Zarzucił Ministrowi niszczenie mu życia i zdrowia, terroryzowanie i gnębienie go, a także totalną bezczynność i sabotaż pracy. Skarga dotyczyła braku działań Ministra po otrzymaniu pisma z Ministerstwa Finansów, które przekazało pisma skarżącego dotyczące m.in. ścigania Prokuratury Rejonowej L. oraz osób dopuszczających się samowoli budowlanej. Skarżący uzupełnił skargę, zarzucając Ministrowi brak interwencji w sprawie sąsiada. Organ wniósł o odrzucenie skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Stawecki po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.S. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpatrzenia pism postanawia: odrzucić skargę.
Z.S. pismem z 10 lutego 2022 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego), uzupełnionym pismem z 11 kwietnia 2022 r. (data nadania w placówce operatora pocztowego), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości. W skardze podniesiono, że Minister i podlegające mu Ministerstwo Sprawiedliwości niszczy skarżącemu życie i zdrowie za prawdę, a także terroryzuje go i gnębi. Skarżący wskazał, że skarga dotyczy totalnej bezczynności, sabotażu pracy i obowiązków. Wskazano ponadto, że Minister pozostaje w bezczynności z uwagi na niepodjęcie żadnych działań, po otrzymaniu z Ministerstwa Finansów pisma z 12 listopada 2021 r. W ww. piśmie przekazano bowiem wg kompetencji pisma skarżącego i poinformowano Ministra Sprawiedliwości o wystąpieniach skarżącego, w których wnosi m. in. o ściganie Prokuratury Rejonowej L. oraz całego kierownictwa tej Prokuratury, jak także o surowe ukaranie osób, dopuszczających się samowoli budowlanej. Ponadto Minister Finansów poinformował, że skarżący wyrażał niezadowolenie z działalności organów nadzoru budowlanego oraz wnioskował o ściganie i aresztowanie winnych osób. Ponadto skarżący, uzupełniając skargę, zarzucił Ministrowi Sprawiedliwości bezczynność, poprzez brak interwencji w sprawie sąsiada skarżącego, będącego jego zdaniem przestępcą.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało odrzucić.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że kognicja sądów administracyjnych, czyli zakres powierzonych sądom administracyjnym obowiązków i jednocześnie upoważnień do rozpatrywania skarg i innych środków zaskarżenia, określona została w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej zwanej w skrócie "p.p.s.a."), który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9).
Jak wynika ze skargi złożonej w niniejszej sprawie, część zarzutów skierowanych wobec Ministra Sprawiedliwości, dotyczy zaniedbań organu oraz nieprawidłowego funkcjonowania podległego mu Ministerstwa. Kwestie powyższe uznać należy, za uregulowane w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanym "Skargi i wnioski".
Sąd zauważa, że czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego.
Zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca organom formy w jakiej może nastąpić załatwienia skargi złożonej w opisywanym trybie. Stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a skarżącego zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi (art. 237 K.p.a.). Oznacza to, że podejmowane w trybie 237 K.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. W postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się bowiem sprawy administracyjnej, a jedynie informuje o sposobie załatwienia skargi. Zatem czynności podejmowane w tym trybie nie są rozstrzygnięciami, o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a.
Reasumując, niniejsza sprawa, we wskazanym powyżej zakresie, nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny.
W dalszej kolejności zauważyć przyjdzie, że skarżący zarzuca Ministrowi Sprawiedliwości bezczynność, przejawiającą się w niepodjęciu działań wskutek żądań Z.S. o ściganie i aresztowanie zarówno osób fizycznych, jak i podmiotów publicznych.
W ocenie Sądu, również i w tym zakresie, skarga nie podlega kontroli sądów administracyjnych.
Zgodnie bowiem z art. 1 § 2 i art. 2 w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2022 r. poz. 1247) Prokurator Generalny jest naczelnym organem prokuratury. Urząd Prokuratora Generalnego sprawuje Minister Sprawiedliwości. Prokuratur Generalny wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności, przez:
1) prowadzenie lub nadzorowanie postępowania przygotowawczego w sprawach karnych oraz sprawowanie funkcji oskarżyciela publicznego przed sądami;
2) wytaczanie powództw w sprawach cywilnych oraz składanie wniosków i udział w postępowaniu sądowym w sprawach cywilnych, z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, jeżeli tego wymaga ochrona praworządności, interesu społecznego, własności lub praw obywateli;
3) podejmowanie środków przewidzianych prawem, zmierzających do prawidłowego i jednolitego stosowania prawa w postępowaniu sądowym, administracyjnym, w sprawach o wykroczenia oraz w innych postępowaniach przewidzianych przez ustawę;
4) sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem postanowień o tymczasowym aresztowaniu oraz innych decyzji o pozbawieniu wolności;
5) prowadzenie badań w zakresie problematyki przestępczości oraz jej zwalczania i zapobiegania oraz współpracę z podmiotami, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2022 r. poz. 574, 583, 655, 682, 807), w zakresie prowadzenia badań dotyczących problematyki przestępczości, jej zwalczania i zapobiegania oraz kontroli;
6) gromadzenie, przetwarzanie i analizowanie w systemach informatycznych danych, w tym danych osobowych, pochodzących z prowadzonych lub nadzorowanych na podstawie ustawy postępowań oraz z udziału w postępowaniu sądowym, administracyjnym, w sprawach o wykroczenia lub innych postępowaniach przewidzianych przez ustawę, przekazywanie danych i wyników analiz właściwym organom, w tym organom innego państwa, jeżeli przewiduje to ustawa lub umowa międzynarodowa ratyfikowana przez Rzeczpospolitą Polską;
7) zaskarżanie do sądu niezgodnych z prawem decyzji administracyjnych oraz udział w postępowaniu sądowym w sprawach zgodności z prawem takich decyzji;
8) koordynowanie działalności w zakresie ścigania przestępstw lub przestępstw skarbowych, prowadzonej przez inne organy państwowe;
9) współdziałanie z organami państwowymi, państwowymi jednostkami organizacyjnymi i organizacjami społecznymi w zapobieganiu przestępczości i innym naruszeniom prawa;
10) współpracę z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych;
11) współpracę i udział w działaniach podejmowanych przez organizacje międzynarodowe lub ponadnarodowe oraz zespoły międzynarodowe, działające na podstawie umów międzynarodowych, w tym umów konstytuujących organizacje międzynarodowe, ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską;
12) opiniowanie projektów aktów normatywnych;
13) współpracę z organizacjami zrzeszającymi prokuratorów lub pracowników prokuratury, w tym współfinansowanie wspólnych projektów badawczych lub szkoleniowych;
14) podejmowanie innych czynności określonych w ustawach.
Z powyższych przepisów wynika więc, że realizacja zadań przez Prokuratora Generalnego/Ministra Sprawiedliwości nie przybiera żadnej z form określonych w art. 3 p.p.s.a., i co za tym idzie nie podlega kontroli sądów administracyjnych. W odniesieniu bowiem do żadnego z zadań wskazanego organu władzy państwowej nie wydaje się decyzji administracyjnej, która mogłaby być zaskarżona do sądu administracyjnego. Takiej kontroli nie podlega również ocena, czy Minister Sprawiedliwości wykonując swoje ustawowe zadania był bezczynny. Ewentualna kontrola czynności Ministra Sprawiedliwości (Prokuratora Generalnego) może być weryfikowana na zasadach określonych w ustawie z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1375).
Z tych wszystkich względów, skargę Z.S., jako nienależącą do właściwości sądów administracyjnych, należało odrzucić. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło