VII SAB/Wa 71/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Wojewody [...] postanawia: odmówić skarżącej A. F. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W przedmiotowej sprawie skarżąca A. F. w piśmie z 19 lutego 2009r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2009r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Na to orzeczenie został złożony sprzeciw, tym samym postanowienie z dnia 21 kwietnia 2009r. straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymała od rodziców w drodze darowizny (z zastrzeżeniem na ich rzecz dożywocia) dom w S. o powierzchni 160 m2, posiada kawalerkę w W. (31 m2), zrealizowała ponadto dom w miejscowości J., co do którego deweloper odmawia przeniesienia na skarżącą prawa własności. A. F. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 6223 zł brutto miesięcznie (3843 zł netto, po potrąceniu raty pożyczki). Wśród comiesięcznych wydatków skarżąca wymieniła m.in.: raty kredytów za kawalerkę i dom – 965 zł i 1670 zł, dodatkowe koszty kredytów – 279 zł, czynsz za kawalerkę ok. 300 zł, opłaty za gaz i prąd – ok. 110 zł, bilet komunikacji miejskiej 78 zł, koszty przejazdów pomiędzy W. i S. ok. 150 zł, pożyczka w pracy 508 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła ponadto, iż deweloper odmawia przeniesienia na nią własności nieruchomości, zmuszona była więc skierować sprawę do sądu cywilnego, co jest dodatkowym obciążeniem finansowym. Z treści wniosku wynika ponadto, iż A. F.a posiada na rachunku bankowym środki w kwocie 4183 zł (stan na dzień 11 marca 2009r.). Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, wyżej wymieniony stan majątkowy i dochody umożliwiają pokrycie kosztów sądowych oraz kosztów związanych z ustanowieniem adwokata. Wskazane przez skarżącą koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej czyli takich, których środki do życia są tak ograniczone, że nie wystarczają na zaspokojenie podstawowych świadczeń umożliwiających egzystencję. Ponadto wskazać należy, iż w niniejszej sprawie na obecnym etapie postępowania możliwy jest ewentualny wpis od skargi kasacyjnej, który stosownie do treści § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wyniesie 100 zł, natomiast wysokość ewentualnych wpisów od zażaleń, jednorazowo również nie przekroczy kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 powołanego rozporządzenia). Podkreślić też trzeba, że ewentualne poniesienie wskazanych opłat, nie wiąże się z koniecznością jednorazowego wygospodarowania niezbędnych do tego środków. Poniesienie przez stronę wydatków ze wskazanych tytułów jest bowiem rozłożone w czasie. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącej ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa. Dokonana ocena stanu majątkowego, możliwości płatniczych i stanu rodzinnego nie pozwala stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi taka sytuacja. Z powyższych względów na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak na wstępie.