VII SAB/Wa 71/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-21
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która zaciągnęła kredyty i pożyczki na zakup lub budowę kilku nieruchomości, można przyznać prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, mimo znacznych dochodów?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która zaciągnęła kredyty i pożyczki na zakup lub budowę kilku nieruchomości, znacznie przekraczających potrzeby mieszkaniowe jednej osoby, mimo znacznych dochodów, nie można przyznać prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Koszty postępowania sądowego powinny być traktowane na równi z innymi wydatkami, a zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi.Stan faktyczny
Skarżąca A.F. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawczyni posiada kilka nieruchomości, w tym dom w S., kawalerkę w W. i dom w budowie w J. Utrzymuje się z wynagrodzenia w wysokości 6223 zł brutto miesięcznie, ale ponosi wysokie koszty związane z ratami kredytów i pożyczek na nieruchomości. Posiada również środki na rachunku bankowym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej A.F. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A.F. na bezczynność Wojewody [...] postanawia: odmówić skarżącej A. F. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W przedmiotowej sprawie skarżąca A.F. w piśmie z 19 lutego 2009r. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymała od rodziców w drodze darowizny (z zastrzeżeniem na ich rzecz dożywocia) dom w S. o powierzchni 160 m2, posiada kawalerkę w W. (31 m2), zrealizowała ponadto dom w miejscowości J., co do którego deweloper odmawia przeniesienia na skarżącą prawa własności. A. F. utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 6223 zł brutto miesięcznie (3843 zł netto, po potrąceniu raty pożyczki). Wśród comiesięcznych wydatków skarżąca wymieniła m.in.: raty kredytów za kawalerkę i dom – 965 zł i 1670 zł, dodatkowe koszty kredytów – 279 zł, czynsz za kawalerkę ok. 300 zł, opłaty za gaz i prąd – ok. 110 zł, bilet komunikacji miejskiej 78 zł, koszty przejazdów pomiędzy W. i S. ok. 150 zł, pożyczka w pracy 508 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła ponadto, iż deweloper odmawia przeniesienia na nią własności nieruchomości, zmuszona była więc skierować sprawę do sądu cywilnego, co jest dodatkowym obciążeniem finansowym. Z treści wniosku wynika ponadto, iż A. F. posiada na rachunku bankowym środki w kwocie 4183 zł (stan na dzień 11 marca 2009r.).
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...) wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione w złożonym przez A. F. wniosku o przyznanie prawa pomocy uznano, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Zauważyć trzeba, że skarżąca posiada dom w S., kawalerkę w W., zrealizowała ponadto dom w miejscowości J.. Skarżąca, nie mająca innych osób na utrzymaniu, uzyskuje znaczne dochody – 6223 zł brutto miesięcznie. Wprawdzie po odliczeniu wymienionych przez skarżącą wydatków, a zwłaszcza rat pożyczki oraz dwóch kredytów zaciągniętych na kupno kawalerki oraz budowę domu pozostaje niewielka kwota na utrzymanie, jednakże wskazać należy, że w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż prawo pomocy przysługuje jedynie stronie, która znajduje się w trudnej sytuacji materialnej z przyczyn od siebie niezależnych (por. postanowienie SN z 20 października 1980 r. II CZ 126/80 LEX nr 8272). W okolicznościach niniejszej sprawy uznano, że A. F. sama pozbawiła się środków na utrzymanie oraz możliwości zdobycia środków na poniesienie kosztów sądowych, zaciągając kredyty i pożyczki na zakup czy budowę kilku nieruchomości, znacznie przekraczających potrzeby mieszkaniowe jednej osoby, a zatem nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż koszty postępowania sądowego wynikające z ustawy winny być traktowane na równi z innymi wydatkami, jakiekolwiek zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, wobec czego strona w ramach planowania swych wydatków powinna uwzględnić również konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego.
Z uwagi na powyższe okoliczności uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącą (dotyczącej realizowanej przez nią inwestycji) na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło