VII SAB/Wa 73/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-06-24
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli nie podjął czynności na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, a jedynie w postępowaniu kasacyjnym przed NSA?Ratio decidendi
Wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną przysługuje tylko za faktycznie udzieloną pomoc prawną stronie, dla której pełnomocnik został ustanowiony. Jeśli adwokat nie podjął żadnych czynności w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a jedynie w postępowaniu kasacyjnym, wynagrodzenie należy się jedynie za ten etap postępowania. Wysokość wynagrodzenia ustala się zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.Stan faktyczny
Skarżący J. M. uzyskał ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. WSA odrzucił skargę J. M. na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego. Adwokat Ł. C. nie podjął czynności w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, lecz złożył skargę kasacyjną do NSA, która została oddalona. Adwokat wystąpił o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za oba etapy postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Odmówił przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. 2. Zasądził ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adw. Ł. C. kwotę 147,60 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego postanawia: 1. odmówić przyznania na rzecz adw. Ł. C. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, 2. zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. Ł. C. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zastępstwa prawnego oraz kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy), stanowiącą 23% podatku VAT.
Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2013 r. przyznano skarżącemu J.M. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w W., pełnomocnikiem skarżącego wyznaczony został adw. Ł. C..
Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. M. na bezczynność Głównego Inspektora Sanitarnego. Pismem z dnia 9 stycznia 2014 r. adw. Ł. C. złożył w imieniu J. M. skargę kasacyjną od ww. postanowienia z 2 grudnia 2013 r.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 marca 2014 r. oddalił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 r. adw. Ł. C. złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Podkreślenia wymaga, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną stronie, dla której pełnomocnik z urzędu został ustanowiony. Przewidziany w art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze obowiązek Skarbu Państwa ponoszenia kosztów nieopłaconej przez strony pomocy prawnej z urzędu dotyczy pomocy "udzielonej", a zatem powstaje w przypadku podjęcia przez adwokata czynności związanych bezpośrednio z udzieleniem pomocy stronie, dla której został on wyznaczony. Udzielenie pomocy prawnej przez pełnomocnika powinno zmierzać bezpośrednio do poprawy lub ochrony sytuacji prawnej osoby, której udzielana jest pomoc (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. I KZP 15/05 Lex nr 151472, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 września 2012 r. II FZ 727/12 Lex nr 1221331, z dnia 22 grudnia 2004 r. OZ 720/04 Lex nr 156687, z dnia 18 października 2007 r. II FZ 515/07 Lex nr 1011762, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r. II SA/Bk 835/07 Lex nr 479299, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 Lex nr 593654).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania adwokatowi Ł. C. wynagrodzenia za etap postępowania przed sądem pierwszej instancji.
Jak wynika z akt sprawy Okręgowa Rada Adwokacka w W. pismem z dnia 17 października 2013 r. poinformowała adw. Ł. C., iż został wyznaczony pełnomocnikiem z urzędu dla J. M. w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. M.. Odpis postanowienia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 grudnia 2013 r. W dniu 13 grudnia 2013 r. adw. Ł. C. zapoznał się z aktami sprawy, a następnie, pismem z dnia 9 stycznia 2014 r., złożył w imieniu J. M. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 2 grudnia 2013 r.
Zauważyć wobec tego należy, że na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji adw. Ł. C. nie podjął żadnych czynności w niniejszej sprawie, natomiast wynagrodzenie należy się tylko wówczas, gdy pomoc prawna została faktycznie udzielona stronie, dla której pełnomocnik z urzędu został ustanowiony. Adwokat Ł.C. dopiero po otrzymaniu odpisu postanowienia odrzucającego skargę z dnia 2 grudnia 2013 r. zapoznał się z aktami sprawy, po czym złożył skargę kasacyjną. W takiej sytuacji zasadne jest zatem przyznanie adw. Ł. C. wynagrodzenia jedynie za pomoc prawną udzieloną skarżącemu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 461) stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji wynosi za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Adw. Ł. C. złożył w imieniu J. M. skargę kasacyjną od postanowienia z dnia 2 grudnia 2013 r., przy czym został ustanowiony pełnomocnikiem jeszcze na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji. Zasadne jest zatem w takiej sytuacji przyznanie wynagrodzenia w wysokości 50 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia (która wynosi 240 zł), zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Na mocy § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega podwyższeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło