VII SAB/Wa 74/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Parafii Rzymskokatolickiej pod wezwaniem Matki Bożej Gromnicznej w [...] na Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego skargę oddala. W dniu [...] sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) Rzymsko-Katolicka Parafia p.w. Matki Bożej Gromnicznej w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego postępowania administracyjnego po wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 136/14. Skarżąca zarzuciła naruszenia art. 8, art. 12 i 35 § 1 i 36 § 1 kpa przez rażące przekroczenie terminów do załatwieniu sprawy. Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ppsa w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o jej oddalenie. Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1965 r. wpisał do rejestru zabytków pod nr [...], plebanię w miejscowości [...], gm. [...]. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nakazał wykonanie w terminie uzgodnionym nie dłuższym niż jeden rok od dnia doręczenia decyzji wykonanie remontu ww. plebanii. Z uwagi na niewykonanie ww. nakazu wszczęto postępowanie egzekucyjne i ww. organ postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. orzekł o zastosowaniu wykonania zastępczego. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. ww. organ określił wierzytelność Skarbu Państwa z tytułu wykonania zastępczego prac budowlano-zabezpieczających przy ww. obiekcie na kwotę 24 139 zł. Następnie postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. ww. organ wyraził zgodę na umorzenie ww. wierzytelności. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...][...] Wojewódzki Konserwator Zabytków nakazał skarżącemu przeprowadzenie prac remontowo-zabezpieczających przy dachu budynku dawnej plebanii, położonej na terenie działki nr [...] w miejscowości [...], gm. [...], w zakresie szczegółowo wskazanym w ww. decyzji – w terminie do 31 grudnia 2012 r. We wniosku z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca wniosła o wykreślenie z rejestru zabytków ww. plebanii. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił ww. decyzję w części określającej termin nakazanych prac i wyznaczył nowy termin – do dnia 31 lipca 2013 r., uchylił ww. decyzję w pkt 8 dotyczącym zapewnienia dostępu do wnętrza obiektu poprzez udrożnienie istniejących drzwi wejściowych i w tym zakresie umorzył postępowanie w pierwszej instancji, w pozostałym zakresie utrzymał ww. decyzję w mocy. Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r., znak: [...], odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku ww. plebanii. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 136/14, uchylił ww. decyzję wskazując, że przy tym stanie zniszczenia budynku zachodzi konieczność, opracowania opinii specjalistycznej, która w sposób jednoznaczny ustali: czy możliwe jest dokonanie jakichkolwiek prac budowlanych w tym obiekcie, nie zagrożonych katastrofą budowlaną; czy istnieje możliwość remontu przedmiotowego budynku i w jakim zakresie; czy zakres koniecznych prac, zwłaszcza konstrukcyjnych, nie spowoduje konieczności pełnej rekonstrukcji tego budynku, prowadzącej do utraty jego oryginalnej substancji, w tym jego wartości zabytkowych; czy obecny stopień zniszczenia tego obiektu nie spowodował, sam w sobie, utraty wartości zabytkowych.  Z akt sprawy wynika, że prawomocny wyrok z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 136/14 wraz z aktami administracyjnymi został doręczony organowi w dniu [...] lipca 2014 r. Skarżąca pismem z dnia [...] lipca 2014 r. zwróciła się do organu o natychmiastowe wszczęcie niezbędnych procedur administracyjnych w celu wykonania wyroku Sądu wydanego w sprawie VII SA/Wa 136/14, pismo to wpłynęło do organu w dniu [...] lipca 2014 r. Jak wynika z akt sprawy, po ww. wyroku Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, pismem z dnia [...] września 2014 r., zwrócił się do biegłego o sporządzenie opinii specjalistycznej dotyczącej stanu zachowania i wartości zabytkowych budynku dawnej plebanii w miejscowości [...], odnoszącej się do ww. zagadnień wskazanych w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. Jak wyjaśnił Minister, skierowanie pisma w tej sprawie do rzeczoznawcy mogło nastąpić dopiero z chwilą zarezerwowania środków budżetowych ten cel, co z kolei pociągało za sobą konieczność spełnienia szeregu wymagań wynikających z przepisów prawa i uregulowań wewnętrznych ministerstwa odnośnie starannego gospodarowania środkami publicznymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej ppsa) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku: 1. decyzji administracyjnych, 2. postanowień wydawanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, 3. postanowień wydawanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa 4a. pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Przechodząc do rozpatrywania skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego należy wskazać, że o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, aczkolwiek obok przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego terminów zobowiązujących do wydania w sprawie rozstrzygnięć co do jej istoty (art. 35 § 1 – 3 kpa) uwzględnić należy także stopień jej zawiłości oraz postawę stron tego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPP 5/10 (LEX 753418) wskazał, że z przewlekłością postępowania, która narusza prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, mamy do czynienia wówczas, gdy postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. w sprawie II OSK 1956/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził iż: "Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia". Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że zarzut prowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w sposób przewlekły po wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 136/14 jest niezasadny. W ocenie Sądu sprawa z wniosku skarżącej dotycząca wykreślenia z rejestru zabytków ww. plebanii ma skomplikowany charakter, przede wszystkim dlatego, że dla jej rozstrzygnięcia konieczne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu wyjaśnienia kwestii podniesionych w ww. wyroku. Jak słusznie wskazał organ, jest on związany wytycznymi zawartymi w tym orzeczeniu, zgodnie z art. 153 ppsa. Z uwagi na charakter sprawy oraz czynności, jakie winny zostać przeprowadzone w postępowaniu zastosowanie ma dwumiesięczny termin wskazany w art. 35 § 3 kpa. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę moment wniesienia skargi, nie można uznać, aby został naruszony ww. termin. Jak wynika z akt sprawy prawomocny wyrok wydany w sprawie VII SA/Wa 136/14 wraz z aktami administracyjnymi został zwrócony do organu w dniu [...] lipca 2014 r., skarżąca już w dniu [...] lipca 2014 r. złożyła pismo stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 kpa), a następnie w dniu [...] sierpnia 2014 r. (data stempla pocztowego) skargę do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika zatem, że skarga została złożona przed upływem dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 kpa, liczonego od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku wydanego w sprawie VII SA/Wa 136/14. Po zwrocie akt administracyjnych organ nie prowadził postępowania przewlekle i podjął czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, przy uwzględnieniu wytycznych określonych w ww. wyroku. Wszelkie czynności były podejmowane zasadnie, w odstępach czasu uzasadnionych ich charakterem. Nie można mówić także, aby organ podejmował czynności zbędne dla ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy i zakończenia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu czynności podejmowane były zasadnie i bez zbędnej zwłoki. Minister nie działał też opieszale ani niesprawnie. Wprawdzie organ zwrócił się z pismem o sporządzenie opinii przez biegłego dopiero w dniu [...] września 2014 r., jednak powyższe zostało poprzedzone czynnościami umożliwiającymi wygospodarowanie i zarezerwowanie środków finansowych na przeprowadzenie ww. dowodu. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że sporządzenie opinii dotyczącej kwestii wymagających specjalistycznej wiedzy z danej dziedziny, której organ nie posiada, wymaga wyłożenia środków finansowych. Nadto należy wskazać, że sporządzenie opinii wymaga nakładu czasu i musi być poprzedzone m.in. oględzinami obiektu. Należy podzielić stanowisko organu, że zasada szybkości postępowania wyrażona w art. 12 kpa jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej, a szybkość prowadzonego postępowania nie może pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, w szczególności obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Reasumując powyższe, Sąd stwierdził, że organ nie prowadził postępowania administracyjnego w sposób przewlekły i nie zostały naruszone przepisy art. 8, 12, 35 § 1 i 36 § 1 kpa. Na marginesie jedynie Sąd wskazuje, że z jednej strony skarżąca domaga się pilnego rozpatrzenia jej wniosku o wykreślenie plebanii z rejestru zabytków, a z drugiej strony – jako właściciel zabytku, nie wykonuje nakazów przeprowadzenia prac remontowo-zabezpieczających wskazanych w decyzjach z 2003 r. i 2012 r. Jak sugeruje przebieg postępowania administracyjnego, w ocenie Sądu, wniosek skarżącej o wykreślenie ww. obiektu z rejestru zabytków motywowany był chęcią uniknięcia konieczności wykonania ww. nakazów organu konserwatorskiego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji wyroku.