VII SAB/Wa 89/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej K. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu. W niniejszej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], zezwolił inwestorowi - Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku: od węzła z drogą wojewódzką nr [...] w R. do węzła P. z drogą wojewódzką nr [...] w W.- Zadanie II "P. – P., od km 430+000 do km 441+621.21". Następnie, Minister Infrastruktury i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołań od ww. decyzji, decyzją z dnia [...] września 2017 r., znak: [...], uchylił w części powyższą decyzję w części i orzekającą w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzjami: z dnia [...] października 2018 r. nr [...], z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], z dnia [...] grudnia 2019 nr [...]. udzielił Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad pozwolenia na użytkowanie dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego. W dniu 10 lipca 2020 r. do Wojewody [...] wpłynęło pismo K. K., zatytułowane "skarga" W piśmie tym K. K. wskazała, że zwraca się o wyjaśnienie sytuacji budowy drogi [...] oraz drogi dojazdowej na jej posesję na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. Podniosłą, ze prosi o wyjaśnienie, czemu budowę wjazdu wybudowano niezgodnie z projektem budowy i pozbawiono ją wjazdu na posesję od 2017 r. Wjazd jest niefunkcjonalny, nie wykonano go w tym miejscu z którego korzystała od wielu lat. Zdaniem K. K. (dalej także, jako: "skarżąca") takie usytuowanie zjazdu wynika z art. 29 ustawy o drogach publicznych. Wskazała, że wnosi o uchylenie oraz stwierdzenie nieważności tej decyzji, gdyż zakłada brak połączenia jej działki z drogą publiczną. Podkreśliła, że prosi o podjęcie decyzji nakazującej budowę wjazdu na posesję w stałym miejscu zgodnie z projektem budowy. Skarżąca wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także, jako: "Sąd") pismo z dnia 10 lipca 2020 r. zatytułowane "Pozew", wskazując, że wnosi pozew przeciwko Wojewodzie [...] o uchylenie ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. . Powtórzyła argumentację zawartą w ww. piśmie skierowanym do Wojewody [...]. Sąd pismem z dnia 30 lipca 2020 r. (sygn.. akt VII DK/Wa 111/20) przekazał ww. pismo skarżącej do organu. W dniu 3 marca 2021 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej z dnia 22 lutego 2021 r., w którym skarżąca wniosła o ponaglenie przez Sąd Wojewody celem ustosunkowania się do ww. pisma. Także to pismo zostało przesłane do Wojewody,. W odpowiedzi na skargę z dnia 25 marca 2021 r. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi na jego bezczynność w sprawie rozpatrzenia pisma skarżącej z dnia 10 lipca 2020 r. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], przywołując treść art. 84 ust. 1 pkt ustawy – Prawo budowlane, wskazał, że sprawami związanymi z kontrolą zgodności budowy z pozwoleniem na budowę, w tym z zatwierdzoną dokumentacją projektowaną stanowiącą załącznik do w/w pozwolenia oraz zagadnieniami z zakresu naruszeń prawa budowlanego bądź niezgodności realizowania robót budowlanych jest organ nadzoru budowlanego, tj. [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego. Wojewoda [...] wskazał, że przesłanki wydłużonego terminu udzielenia odpowiedzi skarżącej były związane z wprowadzeniem stanu zagrożenia epidemiologicznego oraz sytuacją związaną z okresem wakacyjnym – okresem urlopowym. W przesłanych do Sądu aktach administracyjnych sprawy znajduje się skierowane do skarżące pismo Wojewody [...] z dnia 25 marca 2021 r. odnoszące się do ww. pisma skarżącej z dnia 10 lipca 2021 r., w którym organ zawarł wyjaśnienia także wskazujące, że w jego ocenie de facto organem właściwym w sprawie jest [...] Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że w ocenie Sądu zasadnym wydaje się zwrócenie uwagi Wojewody [...] na dwie kwestie. Po pierwsze, w ocenie Sądu, Wojewoda [...] niewłaściwe zinterpretował pismo skarżącej K.K., które zainicjowało postępowanie, z dnia 10 lipca 2020 r. (data wpływu do organu) uznając je jedynie za prośbę o wyjaśnienie sytuacji budowy drogi [...] oraz dojazdowej na posesję o numerze ew. [...] S., kiedy w istocie pismo to, może zostać potraktowane jako wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Podkreślić należy, iż w razie wątpliwości organu co do intencji autora pisma lub treści pisma organ administracji publicznej powinien wezwać autora do sprecyzowania czego konkretnie się domaga. Po drugie, jeśli organ uznaje się za niewłaściwy w sprawie, to zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (art. 65 § 1 k.p.a.) obowiązany jest przekazać pismo do właściwego organu. Podkreślić należy, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w przypadku, gdy organ oceniając, że nie jest właściwy w sprawie, nie przekazuje niezwłocznie wniosku do właściwego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a., to pozostaje w bezczynności (vide: wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 348/13, cbois). W niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga skarżącej dotyczy bezczynności Wojewody [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...], z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pn. "rozbudowa drogi krajowej nr [...] do parametrów drogi ekspresowej na odcinku P. – P. o długości ok 11.6 km." Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Z powyższych regulacji prawnych wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "k.p.a.") organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. Ponaglenie musi mieć formę podania w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., a więc musi być wniesione pisemnie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli skarżący przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 28 października 2016 r. sygn. akt I OSK 125/15, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Wojewody [...] nie została poprzedzona złożeniem ponaglenia do właściwego organu administracji publicznej, do czego obligowały ją przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną. Wskazać należy, że pismo skarżącej z dnia 22 lutego 2021 r. - zatytułowane "Wniosek o ponaglenie" - zostało skierowane do Sądu, także nie stanowiło skierowanego do organu ponaglenia o którym mowa w art. 37 k.p.a. Mając powyższe na uwadze - wobec braku ponaglenia - Sąd odrzucił skargę, uznając ją za niedopuszczalną na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.