VII SAB/Wa 90/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński ( spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. stwierdza przewlekłość postępowania, II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w kwocie 1000 zł (tysiąc złotych), IV. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. G. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi [...] jest przewlekłe prowadzenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2016 r. (znak: [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowalnego i udzielenia pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. (nr [...]) zatwierdził projekt budowalny i udzielił [...] pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce ew. nr [...] położonej przy ul. [...] w [...]. [...] zwrócił się do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia 17 czerwca 2016 r. o stwierdzenie nieważności tej decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji. Skarżący w dniu 22 lipca 2016 r. wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołanie od decyzji organu I instancji. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego 1 sierpnia 2016 r. W dniu 1 września 2016 r. organ odwoławczy zwrócił się do Wojewody [...] o uzupełnienie akt sprawy o zwrotne potwierdzenie odbioru przez jedną ze stron postępowania zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 6 września 2016 r. [...] działając na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wezwał organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa i wydania decyzji. Pismem z dnia 30 września 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego poinformował strony postępowania, że ze względu na "niezakończone postępowanie wyjaśniające", sprawa zostanie rozpoznana do dnia 14 października 2016 r. W dniu 14 października 2016 r. organ odwoławczy zwrócił się do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...] o przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentu potwierdzającego posiadanie przez [...] przygotowania zawodowego do sporządzania projektów i jednocześnie wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy (14 listopada 2016 r.). Sąd z urzędu stwierdza, na podstawie akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 225/17, że w dniu 14 listopada 2016 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęła odpowiedź Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w [...], o czym organ odwoławczy zawiadomił strony postępowania w piśmie z 15 listopada 2016 r., informując jednocześnie o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz o wyznaczeniu nowego terminu wydania decyzji ([...] grudnia 2016 r.). W dniu 10 października 2016 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Wojewodę, zarzucając że organ przekroczył termin, w którym winien załatwić sprawę. Na tej postawie wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że organ odwoławczy dopuścił się w tej sprawie rażącej przewlekłości i wymierzenie Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 10 listopada 2016 r. stanowiącym odpowiedź na skargę wniósł o jej oddalenie, zaś decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Skarżący [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucił temu organowi, że w ustawowym terminie nie rozpoznał jego odwołania i w związku z tym wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji, stwierdzenie, że dopuścił się rażącej przewlekłości i wymierzenie organowi grzywny. Tej skardze towarzyszą następujące okoliczności faktyczne: odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. wpłynęło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 1 sierpnia 2016 r., w dniu 6 września 2016 r. skarżący wystąpił do organu odwoławczego z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa przez nierozpatrzenie do tej pory odwołania, w dniu 10 października 2016 r. została zaś wniesiona skarga do Sądu na przewlekłość postępowania organu odwoławczego w tej sprawie. Trzeba dodać, że w dniu [...] grudnia 2016 r., a więc po wniesieniu skargi na przewlekłość, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2015 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji. Przewlekłość postępowania może być stwierdzona przez Sąd, niezależnie od tego, czy przed wniesieniem skargi lub po jej wniesieniu a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd w takiej sprawie organ podjął jakiekolwiek czynności procesowe. Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, ze ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania dotyczącego skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia z reguły wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w wymaganym terminie, a więc w okresie, który można uznać za konieczny dla wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Prowadzi zatem, co prawda, postępowanie ale podejmuje w nim czynności opieszale w tempie nie znajdującym usprawiedliwienia w ich złożoności lub charakterze. Narusza tym samym wyraźnie wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Organ prowadzi postępowanie przewlekle wówczas, gdy podejmuje czynności zbędne, pozorne, oraz gdy nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Wynika z tego, że przesłanką uznania przez Sąd przewlekłości postępowania jest sposób zachowania się organu w trakcie toczącego się postępowania, prowadzący do niezałatwienia sprawy w wymaganym terminie, nie zaś fakt, że postępowanie to zostało wreszcie zakończone. Tym więc różni się przewlekłe prowadzenie postępowania od bezczynności organu. W tym drugim przypadku chodzi o zaniechanie organu polegające na niepodjęciu konkretnej czynności procesowej, najczęściej na niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie, ocenianym przez Sąd na dzień wydania orzeczenia sądowego w takiej sprawie. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy przypomnieć, że odwołanie skarżącego wpłynęło do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego 1 sierpnia 2016 r., a decyzja organu odwoławczego została wydana [...] grudnia 2016 r. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że od złożenia odwołania od decyzji organu I instancji do wydania przez organ odwoławczy decyzji w tej sprawie upłynęło ponad 4 miesiące. Z okoliczności sprawy wynika, że organ 1 września 2016 r., a więc miesiąc po otrzymaniu odwołania, podjął pierwszą czynność procesową. W dniu 19 września 2016 r. organ dysponował zwrotnymi potwierdzeniami odbioru zaskarżonej decyzji organu I instancji. Mimo to, w dniu 30 września 2016 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy (do 14 października 2016 r.), który następnie ponownie przedłużył (do 14 listopada 2016 r.). Charakter i okoliczności sprawy nie uzasadniają opieszałości organu w podejmowaniu czynności w tej sprawie. Całkowite milczenie organu do dnia 14 października 2016 r. i nie podejmowanie żadnych czynności musi zostać ocenione jako całkowicie nieusprawiedliwione. Nic więc nie usprawiedliwia tej opieszałości organu i tym samym nie pozwala na oddalenie zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Przedstawione okoliczności, w ocenie Sądu, uzasadniają stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postępowania. To przedłużenie postępowania nie było jednak na tyle znaczące, by zaistniałej przewlekłości przypisać cechy rażącego naruszenia prawa. Organ informował strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Mając jednak na uwadze, że organ kilkakrotnie przedłużał postepowanie w tej sprawie (i czynił to w ostatnim dniu terminu wyznaczonego dla rozpoznania sprawy), Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. na podstawie art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.