VII SAB/Wa 93/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2010 r. sprawy ze skargi E. i J. B. w przedmiocie bezczynności Prezydenta [...] zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku E. i J. B. z dnia 19 września 2008 roku – w przedmiocie wznowienia postępowania i wydania aktu administracyjnego w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu przez sąd akt organowi. E. B. i J. B. złożyli, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 29 grudnia 2009 r. na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nie rozpoznaniu przez ten organ ich wniosku z dnia 17 września 2008 r. (19 września 2008 r. data prezentaty Urzędu [...]) o wznowienie postępowania dotyczącego przyjęcia przez organ zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy, złożonego przez właścicieli budynku gospodarczego przy ul. [...] [...] w W. T. i A. G. W skardze wnieśli o zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia wymienionego wniosku. Uzasadniając skargę wskazali, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] Wojewoda [...] przekazał Prezydentowi [...] według właściwości ich wniosek z dnia 17 września 2008 r. o wznowienie postępowania w wyżej wskazanej sprawie. Prezydent [...] w ciągu 10 miesięcy z obrazą art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a. - nie wydał żadnego orzeczenia w tej sprawie oraz nie poinformował skarżących o przyczynach zwłoki. Po uprzednim złożeniu, w trybie art. 37 k.p.a. zażalenie do Wojewody [...], skarżący złożyli więc skargę na bezczynność Prezydenta [...]. W odpowiedzi na skargę E. B. i J. B., Prezydent [...] przesłał do Sądu kopię pisma z dnia [...] grudnia 2009 r., którym udzielił skarżącym wyjaśnień w związku ze złożoną skargą na swoją bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 17 września 2008 r. o wznowienie postępowania. W piśmie tym organ wskazał m.in., iż żądanie skarżących dotyczące wydania decyzji o wznowienie postępowania dotyczącego przyjęcia zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy, złożonego przez właścicieli budynku gospodarczego przy ul. [...] [...] w W. T. i A. G. nie mogło być uwzględnione, ponieważ do złożonego przez inwestorów zgłoszenia - nie mają zastosowania przepisy dotyczące trybu wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 i art.147 oraz art. 149 k.p.a. Wskazał także, że zarówno środki odwoławcze (odwołanie, zażalenie), jak i środki nadzwyczajne (wniosek o stwierdzenie nieważności, wznowienie postępowania, uchylenie czy zmianę decyzji) nie służą od decyzji (postanowień), które nie weszły do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną lub postanowieniem, a stanowi np. czynność materiaino-techniczną. Przyjęcie zgłoszenia i tym samym rejestracja budowy jest taką właśnie czynnością i nie uruchamia żadnego trybu administracyjnego. Ponadto, mając na uwadze treść art. 28 w zw. z art.147 k.p.a. organ wskazał, że E. B. i J. B. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu wywołanym przedmiotowym zgłoszeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga E. B. i J. B. jest zasadna. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., również orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Rozpatrując skargę na bezczynność organu Sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa. Natomiast na podstawie art. 149 tej ustawy Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji, czynności albo stwierdzenia lub uznania uprawnienia czy obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do sądu przewidziane w przepisie art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność. Skargę taką można zatem wnieść, aż do czasu załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności. Ponadto podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W niniejszej sprawie wymóg ten został spełniony przez stronę skarżącą. Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych nadesłanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę, Sąd dopatrzył się uchybień, które dały podstawę do nałożenia obowiązku określonego w wyroku. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa. Rozstrzygnięcie sprawy powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w terminach określonych w powołanym art. 35 k.p.a. organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego, do którego wydania był prawnie zobowiązany. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z akt sprawy wynika, że E. B. i J. B. w piśmie z dnia 17 września 2008 r., wnieśli o wznowienie postępowania z urzędu dotyczącego przyjęcia zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy złożonego przez właścicieli budynku gospodarczego przy ul. [...] [...] w W. T. i A. G.. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] Wojewoda [...] przekazał Prezydentowi [...] według właściwości wniosek skarżących z dnia 17 września 2008 r. o wznowienie postępowania w wyżej wskazanej sprawie. Sąd stwierdza, iż do dnia rozpoznania skargi E. B. i J. B. na bezczynność Prezydenta [...] tj. do dnia 2 września 2010 r. organ ten pozostaje w bezczynności tj. nie załatwia wniosku skarżących z dnia 17 września 2008 r. o wznowienie postępowania z urzędu dotyczącego przyjęcia zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na warsztat samochodowy, w sposób określony w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności w sposób określony w Dziale II, Rozdziale 12 zatytułowanym wznowienie postępowania tej ustawy. Z akt sprawy wynika, iż co prawda Prezydent [...], po wniesieniu przez skarżących skargi na bezczynność tego organu, pismem z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] poinformował skarżących, iż ich żądanie zawarte w ich piśmie z dnia 17 września 2008 r. nie może zostać uwzględnione i wyjaśnił powody braku możliwości uwzględnienia tego żądania, to jednak pismo to nie stanowi prawnie skutecznej formy "załatwienia sprawy". Podkreślić trzeba, że pisma wysyłane do strony, informujące o niemożliwości załatwienia sprawy, nie mogą zastąpić wydania aktu administracyjnego i nie stanowią prawnie skutecznej formy "załatwienia sprawy". Takie działania organu polegające na uchylaniu się od wydania aktu administracyjnego oprócz tego, że powodują niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego negatywnymi konsekwencjami dla strony, pozbawiają również stronę możliwości złożenia środków odwoławczych. Rozpoznając wniosek skarżących z dnia 19 września 2008 r. Prezydent [...] będzie miał na uwadze wyżej przedstawioną ocenę prawną Sądu oraz treść wniosku E. B. i J. B. Prezydent [...] winien więc w pierwszej kolejności dokonać określenia treści wniosku z dnia 19 września 2008 r., poprzez ewentualne wezwanie strony do sprecyzowania jego treści poprzez wskazanie, czy pismo to stanowi jedynie wniosek o wszczęcie postępowania wznowieniowego z urzędu, czy też jest ono żądaniem wszczęcia postępowania wznowieniowego na wniosek strony. Ponadto, organ winien wezwać stronę do wskazania podstawy ewentualnego żądania wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek strony. Zauważyć należy, iż jeżeli wniosek wszczynający postępowanie budzi wątpliwości co do treści żądania, to organ administracyjny powinien wezwać stronę do jego sprecyzowania pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Przy tym organ powinien pamiętać o obowiązku czuwania nad tym, aby strona nie poniosła straty z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.). W związku z powyższym, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.