VII SAB/Wa 94/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant spec. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. D. w przedmiocie bezczynności Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. zobowiązuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu lub dokonania czynności w związku z pismem B. D. z dnia (...) stycznia 2011r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia (...) stycznia 2011r. B. D. wniósł odwołanie od decyzji (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) grudnia 2010r., znak (...) odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie oddania do użytkowania inwestycji określonej jako budowa chodnika w pasie drogi krajowej nr (...) (...) od m. S. do m. M. Ponadto "niezależnie od zaskarżenia niniejszym pismem odmowy wznowienia postępowania (...), uwzględniając koncentrację we właściwości Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kompetencji centralnego organu administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego" wniósł o jednoznaczne określenie organów administracji architektoniczno-budowlanej oraz organów nadzoru budowlanego właściwych w omawianej sprawie, której przedmiotem jest przebudowa drogi krajowej, jednoznaczne ustalenie trybu, w jakim należało przygotować, realizować i oddać do użytku omawianą wyżej inwestycję, określenie wszystkich wad w działaniach (w tym zaniechań) oraz wskazanie organu (organów), których działania (lub zaniechania) doprowadziły do oddania do użytku inwestycji zrealizowanej niezgodnie z pozostającym aktualnie w obrocie prawnym (nota bene - wadliwym) pozwoleniem na budowę, podjęcie działań wobec osób (pociągnięcie do odpowiedzialności zawodowej i innej), których niezgodne z prawdą oświadczenia wprowadziły w błąd organy administracyjne (wadliwe oświadczenie kierownika budowy, ew. inspektora nadzoru), stwierdzenie nieważności wadliwie wydanego (bez prawa do dysponowania moją nieruchomością) pozwolenia na budowę (o ile w projekcie przewidziano realizację inwestycji na mojej nieruchomości) lub przekazanie tego żądania organowi właściwemu, albo wszczęcie postępowania w sprawie rażącego naruszenia pozwolenia na budowę (o ile w projekcie nie przewidziano realizacji inwestycji na mojej nieruchomości) lub przekazanie tego żądania organowi właściwemu, wskazanie środków prawnych jakie służą w omawianej sprawie w odniesieniu do jej poszczególnych etapów oraz organów. Następnie pismem z dnia (...) lutego 2011r. B. D. wezwał Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie wszystkich wniosków zawartych w piśmie z dnia (...) stycznia 2011r. Skarżący podkreślił, że jego pismo jako odwołanie zostało przekazane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jednakże nadal pozostały niezałatwione wszystkie zawarte w nim wnioski. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł B. D., zarzucając temu organowi nierozpoznanie wniosków zgłoszonych w piśmie z dnia (...) lutego 2011r. W uzasadnieniu skarżący opisał przebieg postępowania. Przywołał swoje wnioski sformułowane w piśmie z dnia (...) stycznia 2011 r. Wskazał, że kopią pisma z dnia (...) marca 2011r. skierowaną do (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego został poinformowany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że jego wystąpienie zostanie rozpatrzone po przesłaniu przez organ wojewódzki. Zdaniem skarżącego takie postępowanie ma znamiona działań pozornych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w związku brakiem aktu administracyjnego jakim jest decyzja nie mógł odnieść się merytorycznie do wniosków skarżącego, poza tym, zdaniem organu, wykraczałoby to poza zakres posiadanych kompetencji i prowadzonego postępowania. Dodatkowo organ wyjaśnił, że nie wydaje indywidualnych opinii prawnych oraz nie udziela porad prawnych stronom postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) stanowi, że kontrola sądowa działalności administracji publicznej, obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Zdaniem Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pozostaje w bezczynności. Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący powyższy wymóg wyczerpał. Wniósł do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Dodatkowo należy wskazać, że terminy do wniesienia skargi do Sądu przewidziane w przepisie art. 53 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dotyczą skargi na bezczynność. Skargę taką można zatem wnieść, aż do czasu załatwienia sprawy przez właściwy organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcia czynności. Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności proceduralnych, przewidzianych w obowiązujących przepisach prawa, nie wykonuje ich w terminie określonym przez te przepisy. W konsekwencji zarzut bezczynności powinien pojawić się wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania np. decyzji lub innego aktu administracyjnego, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu i rozstrzygnięcia określonej sprawy administracyjnej. Strona wnosząca do organu administracji publicznej żądanie określonej treści ma prawo domagać się rozstrzygnięcia o jej prawach i obowiązkach na podstawie i w granicach zakreślonych obowiązującymi przepisami prawa, w tym regułami proceduralnymi oraz normami kompetencyjnymi wyznaczającymi zakres właściwości tego organu. To rozstrzygnięcie natomiast powinno nastąpić niezwłocznie. W szczególności niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 1 k.p.a.). Niezależnie od powyższego sprawa administracyjna powinna być załatwiona najpóźniej w granicach terminów zakreślonych w art. 35 § 3 k.p.a. (o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej np. w przypadku informacji publicznej), zgodnie z którym załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ustawodawca przewidział jednocześnie, iż do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. W związku z powyższym o bezczynności organu administracji publicznej możemy mówić, gdy organ w ustalonym terminie nie wydaje merytorycznego rozstrzygnięcia w prawem przewidzianej formie, ale także wtedy, gdy nie dokonuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie pozostaje w bezczynności. Zgodnie z art. 65 k.p.a. jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Natomiast gdy podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu (art. 66 § 1 k.p.a.). Sąd stwierdza, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo przekazał inspektorowi nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego pismo skarżącego w zakresie w jakim stanowiło ono odwołanie od wydanej przez niego decyzji. Organ nie rozpoznał jednak pozostałych wniosków sformułowanych w piśmie z dnia (...) stycznia 2011r., w szczególności dotyczących wszczęcia postępowania nieważnościowego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Należy podkreślić, że w razie wątpliwości co do zakresu żądania strony, organ powinien się zwrócić do niej o jego sprecyzowanie. Sąd, stwierdzając bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie, zatem uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, zobowiązał - zgodnie z przepisem art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania aktu lub dokonania czynności w związku z pismem B. D. z dnia (...) stycznia 2011r., w terminie 7 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Dodatkowo Sąd poucza skarżącego, w trybie art. 6 w zw. z art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że w razie niewykonania niniejszego wyroku, po uprzednim pisemnym wezwaniu Ministra Zdrowia, skarżący może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.