VII SAB/Wa 94/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania skargi na bezprawne odłączenie instalacji gazowej od mieszkania postanawia: odrzucić skargę. P. K. (dalej jako "skarżący") pismem 1 września 2021 r., uzupełnionym w dniach 5 lipca 2022 r. i 23 sierpnia 2022 r. (k-87, 94 i 104 akt sądowych), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...], reprezentowanego przez Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] (dalej jako organ") w przedmiocie nierozpoznania skargi na bezprawne i samowolne odłączenie instalacji gazowej od mieszkania skarżącego. Zauważył, że Wydział Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] uparcie odmawia przyznania się do błędu dokonanego w projekcie budowlanym, zatwierdzonym decyzją z Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. udzielającą pozwolenia na wymianę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Organ nie reaguje również na jego ponaglenia wobec czego zarzut bezczynności jest zasadny. Do skargi załączył m.in. skierowane do organu ponaglenie do załatwienia sprawy odłączenia sieci gazowej od mieszkania skarżącego z 12 kwietnia 2019 r. (data prezentaty organu). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że rozpoznając wniosek skarżącego zawarty w jego piśmie z 12 kwietnia 2019 r. (ponagleniu) postanowieniem z [...] maja 2022 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] udzielającą pozwolenia na wymianę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Sąd pismem z 23 czerwca 2022 r., w wykonaniu zarządzenia z 21 czerwca 2022 r., wezwał pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie, czy dotyczy ona bezczynności organu: a) w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wymianę wewnętrznej instalacji gazowej, zawartego w piśmie z 12 kwietnia 2019 r. zatytułowanego "Ponaglenie" i stanowiącego załącznik nr 9 do skargi, czy też; b) w przedmiocie rozpoznania innego wniosku skarżącego, a jeśli tak – jakiego wniosku (tj. z jakiej daty). Zobowiązano jednocześnie do nadesłania kopii tego wniosku wraz z dowodem jego wniesienia do organu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z 5 lipca 2022 r. (k-87) wskazał, że skarga dotyczy bezprawnego i samowolnego odłączenia jego mieszkania od sieci gazowej na drodze nadużycia władzy i drastycznego przekroczenia kompetencji zarządu wspólnoty mieszkaniowej. Skarżący zauważył, że wbrew twierdzeniu organu nie składał on wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] czerwca 2018 r., zaś organowi zarzucił bezczynność i doprowadzenie do bezprawnego odłączenia mieszkania od ww. instalacji przywołaną wcześniej decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji skarżący wniósł o wykonanie tej decyzji również w odniesieniu do jego mieszkania, tj. poprzez ponowne przyłączenie go do sieci gazowej. Do pisma załączył pismo złożone w [...]Sp. z o.o. w dniu 11 grudnia 2018 r. (data z prezentaty), adresowane zarówno do tej spółki, jak i Wydziału Skarg Urzędu [...]. Z kolei pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z 5 lipca 2022 r. (k-94), w odpowiedzi na ww. wezwanie Sądu wskazał, że popiera skargę. Wyjaśnił, że przedmiotem skargi nie jest bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] czerwca 2018 r., ale niepodjęcie działań i brak wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odłączenia lokalu skarżącego od instalacji gazowej. Pełnomocnik zauważył, że w ocenie skarżącego organ powinien był przeprowadzić odrębne postępowanie, którego przedmiotem byłaby kwestia odłączenia ww. instalacji od mieszkania, zaś dopiero po jego zakończeniu możliwe byłoby ewentualnie zatwierdzenie projektu budowlanego zawierającego takie rozwiązanie i udzielenie na nie pozwolenia. Niedopuszczalne było natomiast pozbawienie skarżącego podłączenia do gazu, na skutek decyzji administracyjnej wydanej po przeprowadzeniu postępowania, którego nie był on uczestnikiem, a które bezpośrednio go dotyczyło. Zdaniem pełnomocnika, Wspólnota Mieszkaniowa występując o udzielenie pozwolenia na przebudowę instalacji gazowej winna najpierw uzyskać zgodę właściciela lokalu na odłączenie go od przedmiotowej instalacji. W tym celu powinno było zostać przeprowadzone stosowne postępowanie z udziałem skarżącego lub organ winien był wystąpić o taką zgodę do sądu powszechnego. Skoro zatem przed wydaniem pozwolenia na przebudowę instalacji, nie przeprowadzono takiego postępowania administracyjnego, decyzja z [...] czerwca 2018 r. jest nieważna, bowiem pozbawia skarżącego dostępu do gazu. Nawet natomiast jeśli decyzja ta nie jest nieważna, to do chwili obecnej organ nie wszczął, ani też nie odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem byłaby kwestia wyrażenia zgodny na odłączenie mieszkania skarżącego od instalacji gazowej. Sąd pismem z 10 sierpnia 2022 r., w wykonaniu zarządzenia z 3 sierpnia 2022 r., ponownie wezwał pełnomocnika skarżącego do sprecyzowania skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie w jakim trybie skarżący domaga się wszczęcia przez organ postępowania (poprzez wskazanie konkretnego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisu prawa materialnego). W pkt 3 pisma procesowego z 5 lipca 2022 r. pełnomocnik skarżącego wskazał bowiem, że przedmiotem skargi jest "niepodjęcie postępowania w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego mającego na celu odłączenie jego lokalu mieszkalnego w [...] przy ulicy [...] lok. [...] od instalacji gazowej", jednak nie wskazał, w jakim trybie postępowanie to miałoby się toczyć. W pkt 2 ww. pisma wyjaśniono jedynie, że skarżący nie domaga się prowadzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. Zobowiązano jednocześnie o nadesłanie wniosku, którego dotyczy skarga na bezczynność, złożonego do organu, nie zaś do zarządcy nieruchomości. Skarżący w odpowiedzi z 23 sierpnia 2022 r. (k-104) wskazał, że skarga na bezczynność dotyczy nieprzeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w sprawie odłączenia w jego mieszkaniu instalacji gazowej, zaś wniosek o wszczęcie tego postępowania złożony został w trybie art. 28 K.p.a., bowiem w sprawie naruszono przepisy ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz art. 140 i art. 222 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) gwarantującymi nienaruszalność mieszkania i ochronę własności. Zdaniem skarżącego, odłączenie jego mieszkania od sieci gazowej dokonane przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej odbyło się wbrew jego woli, zaś zgodnie z ww. przepisami winno odbyć się na mocy decyzji administracyjnej. Do ww. pisma skarżący załączył ponadto pismo wniesione do organu w dniu 5 marca 2019 r. zatytułowane "Skarga na wyrządzenie szkody przez Wydział Architektury", które w jego ocenie wszczynało postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zauważyć należy, że kognicja sądów administracyjnych określona została w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", który zawiera szczegółowy katalog spraw objętych właściwością rzeczową sądów administracyjnych. Z treści ww. przepisu wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia i akty w nim wymienione (pkt 1-7) oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, jak również na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 8-9). Jak wynika ze skargi złożonej w niniejszej sprawie oraz pism procesowych z 5 lipca 2022 r. i 23 sierpnia 2022 r. skarżący zarzuca organowi bezczynność w przedmiocie rozpoznania wnoszonych przez niego pism/skarg w sprawie "bezprawnego odłączenia instalacji gazowej od mieszkania" na skutek decyzji z [...] czerwca 2018 r. o pozwoleniu na wymianę (przebudowę) tej instalacji. Do pisma procesowego z 23 sierpnia 2022 r. skarżący załączył przy tym pismo, które miało wszcząć przedmiotowe postępowanie, tj. pismo wniesione do organu w dniu 5 marca 2019 r. zatytułowane "Skarga na wyrządzenie szkody przez Wydział Architektury" (k-105 akt sądowych). Co istotne odpowiedź organu na to pismo została załączona do skargi wniesionej w niniejszej sprawie (k-38 akt sądowych). Skargi takie nie są jednak załatwiane w formie decyzji administracyjnej, bądź też postanowienia, czy innego aktu. Załatwiane są one natomiast w trybie skargowym, uregulowanym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego zatytułowanego "Skargi i wnioski". Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Tryb skargowo-wnioskowy (art. 221 i następne K.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 227 K.p.a. przedmiotem skargi w tym trybie może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Kodeks postępowania administracyjnego nie narzuca organom formy w jakiej może nastąpić załatwienia skargi złożonej w opisywanym trybie. Stanowi jednak, że sprawa ma być załatwiona bez zbędnej zwłoki, a skarżącego zawiadamia się o sposobie załatwienia skargi (art. 237 K.p.a.). Oznacza to, że podejmowane w trybie 237 K.p.a. zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie przybiera żadnej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegających kontroli sądu administracyjnego. W postępowaniu uregulowanym przepisami działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzyga się bowiem sprawy administracyjnej, a jedynie informuje o sposobie załatwienia skargi. Zatem czynności podejmowane w tym trybie przez organy administracji samorządowej nie są rozstrzygnięciami, o których mowa w cytowanym art. 3 § 2 p.p.s.a. Reasumując, niniejsza sprawa nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. Zatem wniesiona skarga, jako niepodlegająca jurysdykcji sądów administracyjnych, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że z akt sprawy wynika, że postępowanie administracyjne dotyczące wymiany wewnętrznej instalacji gazowej (jak później doprecyzowano – przebudowy tej instalacji) w budynku mieszkalnym, zostało przeprowadzone na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w [...] i zakończone prawomocną i ostateczną decyzją Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Decyzja ta została następnie skontrolowana przez Wojewodę [...], który to decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności, zaś Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymał tę decyzję w mocy (stroną tego postępowania był skarżący). Decyzje te nie zostały zaskarżone do Sądu i uzyskały walor prawomocności. Z kolei postanowieniem z [...] maja 2022 r. nr [...] organ, po rozpoznaniu wniosku skarżącego zawartego w ponagleniu z 12 kwietnia 2019 r., odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z Prezydenta [...] z [...] czerwca 2018 r. (w ponagleniu tym skarżący wyraźnie wskazał bowiem, że żąda wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 4 K.p.a.). Z akt sprawy wynika ponadto, że na pisma skarżącego kierowane w toku postępowania organ udzielał odpowiedzi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę.