VII SAB/Wa 98/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki Asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku z 8 lutego 2016 r. o ustalenie warunków zabudowy na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie 90 DJP z podziemnym zamkniętym zbiornikiem na gnojowicę oraz bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Wójt Gminy [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącego M. K. sumę pieniężną w wysokości 1 000 (jeden tysiąc) złotych; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Wójta Gminy [...]na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. K. (dalej jako "skarżący") pismem z 25 kwietnia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej jako "Wójt" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania wniosku z 8 lutego 2016 r. (data wpływu do organu) o ustalenie warunków zabudowy na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie 90 DJP z podziemnym zamkniętym zbiornikiem na gnojowicę o poj. 990 m3 oraz bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe o poj. 9,5 m3. W uzasadnieniu skargi wskazał, że ostatnia wydana w sprawie decyzja o warunkach zabudowy została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2019 r. (była to już czwarta decyzja wydana przez Kolegium). W tej sytuacji Wójt w dniu [...] grudnia 2019 r. ponownie wszczął przedmiotowe postępowanie i wezwał skarżącego do wykazania prawnie zagwarantowanej komunikacji z drogą publiczną. Skarżący udzielił na powyższe wezwanie odpowiedzi w dniu 13 stycznia 2020 r., zaś postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. Wójt zawiesił postępowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. uchyliło ww. postanowienie i umorzyło postępowanie w sprawie zawieszenia, zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2021 r. oddalił skargę na to orzeczenie. Skarżący zauważył, że od tego czasu Wójt nie podjął żadnych czynności i mimo dokładnych wytycznych, jak i upływu siedmiu lat od złożenia wniosku, nie wydał poprawnej decyzji. Powyższy brak działań naraża skarżącego na ogromne straty nie tylko finansowe, ale również zdrowotne. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku i wydania decyzji o warunkach zabudowy; zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie; stwierdzenie, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na rzecz skarżącego na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."; zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma przedstawił stan faktyczny sprawy, przytoczył wszystkie wydane decyzje, a następnie wskazał, że pracownik organu błędnie zinterpretował okoliczność wniesienia do Sądu skargi na wydane w dniu [...] czerwca 2020 r. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] uchylające postanowienie Wójta o zawieszeniu postępowania i uznał, że postępowanie niniejsze do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd pozostaje zawieszone. Następnie Wójt uzyskał informację, że wyrok Sądu oddalający skargę na postanowienie z [...] czerwca 2020 r. prawdopodobnie zostanie zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dopiero w momencie, gdy Kolegium, po rozpoznaniu ponaglenia skarżącego, postanowieniem z [...] maja 2022 r. wyznaczyło Wójtowi termin jednego miesiąca na załatwienie sprawy, niezwłocznie podjęto dalsze czynności i pismem z 11 maja 2022 r. poinformowano strony o zgromadzonym materiale dowodowym przed wydaniem decyzji na podstawie projektu otrzymanego w dniu 22 lipca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga w części zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie uznać należało, że Wójt dopuścił się bezczynności, bowiem od 22 lipca 2020 r., kiedy to otrzymał projekt decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości (i mimo wydania w dniu [...] czerwca 2020 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia, którym uchylono postanowienie z [...] kwietnia 2020 r. o zawieszeniu postępowania), do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z 8 lutego 2016 r. (data wpływu do organu) o ustalenie warunków zabudowy na części dz. nr [...] w miejscowości [...], gmina [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego o obsadzie 90 DJP z podziemnym zamkniętym zbiornikiem na gnojowicę o poj. 990 m3 oraz bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe o poj. 9,5 m3. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Wójt nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd wziął bowiem pod uwagę, że organ dysponuje już projektem decyzji, zaś pismem z 11 maja 2022 r. zawiadomił strony o zgromadzonym materiale dowodowym. Wskazać przy tym należy, że bezczynności organu przez okres prawie dwóch lat, jak w niniejszej sprawie, nie usprawiedliwia podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność wprowadzenia na terenie Polski w 2020 r. stanu epidemii, szczególnie w sytuacji, gdy od 22 lipca 2020 r. organ dysponuje już projektem decyzji o warunkach zabudowy, a mimo tego nie podejmował żadnych czynności zmierzających do zakończenia postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, bowiem organ od dnia otrzymania w dniu 22 lipca 2020 r. projektu decyzji, przez niemal dwa lata nie podejmował żadnych czynności. Jak bowiem wynika z nadesłanych akt administracyjnych, dopiero pismem z 11 maja 2022 r. zawiadomił strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, a to na skutek wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowienia z [...] maja 2022 r., którym rozpoznano ponaglenie skarżącego. Z powyższego wynika, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 i art. 36 K.p.a. Organ w sprawie działał opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta dużo wcześniej. Mając powyższe na uwadze za zasadne uznać należało również przyznanie skarżącemu od organu, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł. Kwota ta stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Taka sytuacja wystąpiła właśnie w niniejszej sprawie, w której organ, mimo posiadania kompletnej dokumentacji do wydania decyzji, nadal nie zakończył postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego, a przede wszystkim nie czynił niemal żadnych działań w sprawie, zmierzających do jak najszybszego jej zakończenia. Na marginesie jedynie wskazać należy, że choć skarżący w skardze wniósł o "wymierzenie organowi grzywny na rzecz skarżącego na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.", to mając na uwadze treść przywołanych przepisów (tj. mówiących o wymierzeniu organowi grzywny lub przyznaniu od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej), Sąd uznał, że skarżący w rzeczywistości wniósł o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej, nie zaś wymierzenie organowi grzywny. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie wniosek skarżącego o zobowiązanie organu do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie bowiem obowiązujące przepisy (art. 149 p.p.s.a.) nie przewidują możliwości zobowiązania przez sąd organu do ukarania pracownika winnego bezczynności. Stąd też w tej części skarga podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1, pkt 2 i pkt 3 wyroku. O oddaleniu skargi w pkt 4 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 5 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., na które to koszty składa się wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.