VII SO/Wa 14/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-03
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, a w szczególności zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca, utrzymujący się z kwoty 1536 zł netto, z której znaczną część przeznacza na opłaty mieszkaniowe i żywność, spełnia przesłanki do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż opłacenie wpisu mogłoby wpłynąć na pogorszenie jego sytuacji życiowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca S. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca jest osobą samotną, nie posiada majątku, a jego dochód netto wynosi 1536 zł miesięcznie. Ponosi koszty wynajmu mieszkania i wyżywienia. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano S. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. 2. Oddalono wniosek S. D. w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy S. D. postanawia: 1. przyznać S. D. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych 2. oddalić wniosek S. D. w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek S. D. o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi w dniu 13 września 2013 r.
W formularzu PPF wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotną, mieszka w wynajętych pokojach w różnych miejscach. Nie posiada żadnego majątku, wskazał, że posiada około 300 cennych książek medycznych. Od stycznia 2013 r. wnioskodawcy została przyznana renta w wysokości 1800 zł., co netto stanowi 1536 zł.
W dodatkowym piśmie wnioskodawca wskazał, że za wynajęcie mieszkania płaci około 600 zł., taką samą kwotę miesięcznie wydaje na żywność, nie korzysta z pomocy społecznej. W dniu 13 września 2013 r. wnioskodawca przesłał do Sądu wyciąg ze stanu konta.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, które może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku i zwolnienie kosztów sądowych. Wnioskodawca utrzymuje się z kwoty 1536 zł. netto, z której dużą część wydaje na opłacenie mieszkania i utrzymanie. W tej sytuacji opłacenie wpisu może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej (uszczerbek w utrzymaniu koniecznym). W kwestii przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika wniosek został oddalony z uwagi na okoliczność, iż do sprawy wpłynęło upoważnienie dla zawodowego pełnomocnika do podejmowania wszelkich czynności w interesie wnioskodawcy. Z tego względu wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika został oddalony.
Z powyższych względów w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło