VII SO/Wa 15/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-16

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przy ocenie uwzględniono niskie dochody z renty i zasiłków, brak oszczędności, brak pomocy z zewnątrz, brak działalności gospodarczej i prac dorywczych ze względu na stan zdrowia, a także brak pojazdu mechanicznego i rachunku bankowego. W związku z tym przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca M.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wraz z synami utrzymuje się z renty i zasiłków. W toku postępowania organ wielokrotnie wzywał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji finansowej i rodzinnej. Ostatecznie sąd uznał, że wnioskodawca wykazał brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano M.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2016r. po rozpoznaniu wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 6 czerwca 2016r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku PPF M. B. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwoma synami. Otrzymuje rentę w wysokości 880,45 złotych miesięcznie. Wskazał, że koszty miesięcznie ponoszone za mieszkanie i media wynoszą około -400,00 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 17 czerwca 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 16 czerwca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie zamieszkuje wraz z synami (dom, mieszkanie) należało podać ich powierzchnię i jakie ponosi stałe miesięczne koszty utrzymania z tym związane, (podatek od nieruchomości, czynsz, opłaty za energię, gaz, telefon, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie wraz z synami na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, środki chemiczne itp.), - czy syn K. B. uzyskuje jakiekolwiek dochody miesięczne z tytułu wynagrodzenia za pracę bądź pobiera stałe lub okresowe świadczenia, jeśli tak należało wskazać w jakiego tytułu i w jakiej wysokości. - czy uzyskuje wraz z synami pomoc ze strony rodziny, instytucji społecznych lub innych osób, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, - czy posiada z synami oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe, należało udzielić w terminie 7 dni od, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Wnioskodawca pismem z dnia 4 lipca 2016r. (data wpływu do Sądu 11 lipca 2016r.) udzielił odpowiedzi na powyższe. W powyższym piśmie wnioskodawca wyjaśnił, że zamieszkuje z synami w domu o pow. ok. 80 m ² przy ul. [...] w [...], który nie jest jego własnością. Podał, że koszty utrzymania są opłacane przez właścicielkę, prowadzi jedynie bieżące naprawy eksploatacyjne budynku. Oświadczył, że telefonu nie posiada, zaś łączne opłaty za czynsz i media wynoszą 300,00 złotych. Syn [...] otrzymuje z MOPS-u kwotę w wysokości 110,00 złotych miesięcznie. Uczy się w Technikum Informatycznym, nie pracuje i nie posiada żadnych źródeł dochodu. Nie posiada żadnych oszczędności. Utrzymuje się ze stałej renty inwalidzkiej wysokości 470,00 złotych miesięcznie. Podał także, że nie otrzymuje z synami żadnej pomocy od rodziny, czy innych osób. Wezwaniem z dnia 18 lipca 2016r. w wykonaniu zarządzeniu z dnia 15 lipca 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy zarówno syn [...] i [...] są uczniami w Technikum Informatycznym i każdy z nich otrzymuje zasiłek z MOPS w wysokości 110,00 złotych, należało wyjaśnić powyższe, - w przypadku jeśli tylko jeden z synów jest uczniem w Technikum Informatycznym i otrzymuje ww. zasiłek z MOPS-u, należało wskazać czy drugi syn, który pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje jakiekolwiek miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę bądź pobiera stałe lub okresowe świadczenia, zasiłki lub inne, jeśli tak należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, bądź czy podejmuje prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało wskazać wysokość. Powyższe należało wykonać w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem, rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 25 lipca 2016r. wnioskodawca podał, że synowie z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym nigdzie nie pracują i nie otrzymują żadnych wynagrodzeń za pracę. Otrzymują jedynie zasiłki z MOPS w wysokości 110,00 złotych miesięcznie na osobę. Obydwaj synowie uczą się w Technikum Informatycznym w [...], nie podejmują żadnych prac sezonowych ani dorywczych. Oświadczył, że w kosztach utrzymania domu nie partycypują. Kolejnym wezwaniem z dnia 22 sierpnia 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 18 sierpnia 2016r. wezwano ponownie wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czyją własnością jest dom w którym zamieszkuje wraz z synami, - czy synowie otrzymują alimenty, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz kosztów związanych z edukacją synów (zakup książek, przyborów szkolnych, koszty dojazdów lub wynajmu mieszkania itp.), - czy wnioskodawca podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, a jeśli tak, jakie uzyskuje z tego tytułu dochody, należało podać ich wysokość, - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, - czy wnioskodawca lub synowie posiadają pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz podać koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), oraz do nadesłania: - wyciągów konta lub kont bankowych wnioskodawcy z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada bądź złożenia oświadczenia, że go nie posiada, - dokumentu potwierdzającego wysokość miesięcznie pobieranej renty, - udokumentowania zasiłków pobieranych z MOPS przez synów (kserokopię o przyznaniu zasiłków), - kserokopii zeznania podatkowego za rok 2015 r. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pismem z dnia 1 września 2016r. ( data wpływu do Sądu 6 września 2016r. ) wnioskodawca udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie. Do pisma załączył kserokopię decyzji z MOPS z [...] z dnia [...] listopada 2015r. i kserokopię odcinka potwierdzającego wysokość pobieranego świadczenia za miesiąc sierpień 2016r. Wyjaśnił, że dom w którym zamieszkuje nie jest jego własnością , stanowi własność osoby obcej. Podał, że synowie obecnie nie otrzymują alimentów. Otrzymują zasiłek rodzinny według załączonej do pisma decyzji z MOPS z dnia [...] listopada 2015r. Oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie podejmuje prac sezonowych ani innych ze względu na stan zdrowia. Nie posiada pojazdu mechanicznego, ani rachunku bankowego. Wnioskodawca podał, że wykonuje bieżące prace gospodarskie zamieszkałej posesji regulując w ten sposób czynsz mieszkalny. Oświadczył, że odzież kupuje używaną. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie mając na względzie dane przedstawione w formularzu i nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 4 lipca 2016r., z dnia 25 lipca 2016r. i z dnia 1 września 2016r. uznano, że wnioskodawca wykazał w sposób wystarczający, iż nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż wnioskodawca wspólnie z synami utrzymują się z niskiego dochodu z tytułu renty w wysokości 477,95 złotych miesięcznie oraz zasiłków z pomocy społecznej. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych oraz nie otrzymuje z synami żadnej pomocy od rodziny i innych osób. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie podejmuje ze względu na stan zdrowia prac sezonowych ani innych. Nie posiada pojazdu mechanicznego, ani rachunku bankowego. Wykonuje jedynie bieżące prace gospodarskie zamieszkałej posesji regulując w ten sposób świadczenia mieszkalne. W piśmie z dnia 25 lipca 2016r. wnioskodawca podał, że synowie nie pracują, nie otrzymują więc żadnych wynagrodzeń za pracę, są uczniami Technikum Informatycznego w [...]. Nie podejmują żadnych prac sezonowych ani dorywczych. Otrzymują zasiłki z MOPS. Wnioskodawca w piśmie z dnia 1 września 2016r. wyjaśnił, że synowie otrzymywali alimenty w wysokości 500,00 złotych, jednakże obecnie ich już nie otrzymują. Z przedłożonej kserokopii decyzji MOPS w [...] z dnia [...] listopada 2015r. wynika, że obecnie zasiłek otrzymuje tylko D. B. w wysokości 129,00 złotych miesięcznie, przyznany na okres od 1 listopada 2015r.- 31 października 2016r. oraz dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2016/2017 w kwocie 100,00 złotych jednorazowo oraz dodatek do zasiłku rodzinnego na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła w kwocie 63,00 złotych miesięcznie na okres 1 września 2016r. do 31 października 2016r. Z ww. decyzji wynika, że K. B. zasiłek rodzinny w kwocie 129,00 złotych miał przyznany na okres od 1 listopada 2015r. do 29 lutego 2016r. Mając powyższe na względzie stwierdzono, że w obecnej sytuacji finansowej i życiowej jakiej znalazł się wnioskodawca nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że jest to wydatek przekraczający jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło