VII SO/Wa 16/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-06

Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała w sposób przekonujący i wiarygodny, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej jej poniesienie kosztów postępowania sądowego, co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący i wiarygodny, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uniemożliwiałaby jej poniesienie kosztów postępowania. Przedstawione informacje były wybiórcze, niepełne i nierzetelne, co uniemożliwiło bezsporne ustalenie jej możliwości płatniczych. W związku z tym, skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A.W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżąca przedstawiła informacje dotyczące swojej sytuacji finansowej, dochodów i wydatków. Sąd uznał, że przedstawione informacje są niepełne i nierzetelne, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi A.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] postanawia: odmówić A. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. A. W. przed wpływem do Sądu skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2017 r. i odpowiedzi organu na skargę w piśmie z dnia 21 listopada 2017 r. zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Składając następnie wniosek na urzędowym formularzu A. W. jako zakres żądania oznaczyła zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku, na które A. W. udzieliła odpowiedzi w dniu 24 stycznia 2018 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy, A. W. nie wykazała bowiem w sposób przekonujący i wiarygodny, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Udzielone przez skarżącą informacje budzą wątpliwości i nie pozwalają na przyznanie prawa pomocy. Z treści wniosku złożonego przez A. W. na urzędowym formularzu wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada działkę rekreacyjną przy ul. [...] w [...] o powierzchni 1600 m2 (darowizna od rodziców). A. W. oświadczyła, że utrzymuje się z dochodów w łącznej wysokości 1986 zł miesięcznie, na które składają się: dochody z prac dorywczych (400 zł), zasiłek przedemerytalny (886 zł) oraz kwota 700 zł uzyskiwana od męża na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w [...] wydanego w przedmiocie zabezpieczenia potrzeb rodziny na czas trwania postępowania o rozwód. Do zobowiązań i stałych wydatków skarżąca zaliczyła: czynsz za mieszkanie kwaterunkowe – 866 zł, opłaty za prąd - 200 zł, bilet miesięczny ZTM – 100 zł, ubezpieczenie PZU – 84,85 zł, opłaty za telefon – 40 zł, za prąd na działce – 40 zł, wydatki na żywność, leki i inne typu odzież, fryzjer, szewc – około 800 zł. Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r., w trybie art. 255 ustawy, wezwano A. W. do nadesłania wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich sześciu miesięcy. W związku z informacjami wynikającymi z nadesłanych wraz z wnioskiem kopii dokumentów dotyczących postępowania rozwodowego, wskazującymi na wspólne zamieszkiwanie skarżącej z mężem i synem oraz na przekazywanie skarżącej przez syna kwoty 260 zł tytułem 1/3 części czynszu, wezwano A. W. ww. pismem także do wyjaśnienia, czy wymienione w złożonym wniosku wydatki związane z utrzymaniem mieszkania ponosi wyłącznie skarżąca, czy ponoszone są też przez syna i męża skarżącej. Ponadto z uwagi na treść znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji z 2014 r. o warunkach zabudowy wezwano skarżącą do wyjaśnienia, czy zrealizowała bądź realizuje budowę domu jednorodzinnego / domów jednorodzinnych przy ul. [...] w [...]. W odpowiedzi na wezwanie z dnia 4 stycznia 2018 r. A. W. przy piśmie złożonym w dniu 24 stycznia 2018 r. nadesłała wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 lipca 2017 r. do 21 stycznia 2018 r. W ww. piśmie skarżąca oświadczyła, że nie realizowała i nie będzie realizowała budowy domu lub domów przy ul. [...]. Wskazała, że nieruchomość nr [...] w [...] posiada decyzję o warunkach zabudowy przynajmniej od 2000 r. Po roku 2014 r. dostrzeżono rozbieżności i błędy w tej decyzji, wobec czego skarżąca wystąpiła o wydanie nowych warunków zabudowy dla nieruchomości nr [...], a po wydaniu decyzji w 2014 r. wystąpiła o podział nieruchomości na nowe główne działki nr [...] oraz poboczne działki nr [...]. Skarżąca wskazała, że dzięki uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i o podziale nieruchomości Urząd Dzielnicy [...] przejął nieruchomości pod projektowaną drogę w ciągu ulicy [...]. W odniesieniu do kwestii wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania skarżąca oświadczyła, że ponosi je wyłącznie sama. W ocenie referendarza sądowego na podstawie informacji udzielonych przez A. W. nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy, bowiem skarżąca przedstawiła swoją sytuację finansową w sposób wybiórczy, niepełny i nierzetelny, co nie pozwala na bezsporne ustalenie jej możliwości płatniczych. Zauważyć bowiem trzeba, że złożone przez skarżącą w treści wniosku oświadczenie o jej sytuacji finansowej pozostaje w sprzeczności z informacjami wynikającymi z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego. A. W. oświadczyła w złożonym wniosku (w rubryce nr 7.2), że nie posiada żadnych oszczędności. Zauważyć jednak trzeba, że z nadesłanego wyciągu obejmującego okres od 1 lipca 2017 r. do 21 stycznia 2018 r. wynika, że z konta skarżącej co miesiąc dokonywany jest przelew kwoty 100 zł z tytułem: "przelew regularne oszczędzanie". Skarżąca wysokości zgromadzonych oszczędności jednak nie podała, twierdząc, że ich nie posiada. Warto też dodać, że na rachunek skarżącej, z którego nadesłała wyciąg, w dniu 22 grudnia 2017 r. wpłynęła kwota 200 zł, oznaczona w wyciągu jako "przelew wewnętrzny przychodzący A. Z. W. (...)", co wskazuje, że skarżąca posiada w tym samym banku jeszcze inne konto, z którego wyciągów nie nadesłała. W ocenie referendarza sądowego udzielone przez A. W. informacje nie mogą być więc postrzegane jako spójne, rzetelne i wyczerpujące, dające wystarczającą podstawę do przyznania prawa pomocy. Na podstawie tych informacji nie można jednoznacznie ustalić możliwości płatniczych skarżącej. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że A. W. nie wykazała w sposób bezsporny, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło