VII SO/Wa 21/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-04-20
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada dom o powierzchni 150 m2, garaż, emeryturę w wysokości 1784 zł netto miesięcznie oraz dodatkowe dochody z najmu dwóch pokoi, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W przypadku skarżącej, która posiada znaczną nieruchomość, emeryturę oraz dodatkowe dochody z najmu, a także wysokie salda na rachunku bankowym, nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy, gdyż jej sytuacja materialna nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżąca L. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 150 m2 i garaż, a jej jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 2079 zł brutto miesięcznie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, podała miesięczne wydatki na utrzymanie domu w wysokości ok. 700 zł oraz dochód z najmu dwóch pokoi w wysokości 450 zł za każdy, jeśli są zajęte. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono L. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi L. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] postanawia: odmówić L.S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
W niniejszej sprawie, przed wpływem do Sądu skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] i odpowiedzi organu na skargę – L. S. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada dom o powierzchni 150 m2 oraz garaż o powierzchni 28 m2. L. S. wskazała, iż jedynym jej dochodem jest emerytura w wysokości 2079 zł brutto miesięcznie.
Pismem z dnia 29 marca 2012 r. wezwano L. S. do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez podanie wysokości miesięcznych wydatków, wskazanie, czy skarżąca uzyskuje dochody z tytułu najmu garażu, a także nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 marca 2012 r. skarżąca oświadczyła, że miesięczne wydatki na utrzymanie domu wynoszą ok. 700 zł, skarżąca nie wynajmuje garażu, natomiast wynajmuje 2 pokoje i jeśli są zajęte, to uzyskuje 450 zł miesięcznie za 1 pokój.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest podstaw do przyznania L. S. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym.
Podkreślenia wymaga, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącej.
L. S. uzyskuje emeryturę w wysokości 1784 zł netto miesięcznie, która, wbrew oświadczeniu zawartemu w złożonym wniosku, nie jest jedynym dochodem skarżącej. Jak bowiem wskazała L. S. w odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 marca 2012 r., skarżąca wynajmuje dwa pokoje i jeśli są zajęte, to uzyskuje dochód w wysokości 450 zł miesięcznie za każdy pokój. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 marca 2012 r. wynika, że w miesiącach tych skarżąca opłacała podatek z tytułu najmu 2 pokoi. W tym okresie oprócz emerytury na konto skarżącej wpływały kwoty: w styczniu – 1.800 zł, w lutym – 1.100 zł, w marcu – 1.000 zł, określone w wyciągach z rachunku jako wpłaty własne dokonane przez L. S.. Warto też zauważyć, że saldo na rachunku skarżącej na początku poszczególnych miesięcy, przed wpływem emerytury, wynosiło: 4.468 zł, 3.215 zł, 4.279 zł.
Nie bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącej jest też fakt, iż L. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie ma innych osób na utrzymaniu.
Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że L. S. jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, a ich poniesienie nie uniemożliwi zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych skarżącej.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło