VII SO/Wa 22/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu adwokat E. M. na postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 21 marca 2017 r. odmawiające przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie z wniosku T. K. o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał T. K. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 21 listopada 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] poinformowała Sąd o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącej T. K. adwokata E. M. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 zł (tysiąc złotych) w trybie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pismem z dnia 23 stycznia 2017r. ( data wpływu do Sądu 30 stycznia 2017r. ) pełnomocnik skarżącej poinformował, iż adresem korespondencyjnym dla niego jest siedziba kancelarii tj. ul. [...], [...] Warszawa, a nie jak błędnie podano przez ORA w [...] adres w miejscowości Ł. W dniu 16 lutego 2016r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej w którym wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, oświadczając, że koszty pomocy prawnej nie zostały zapłacone w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 21 marca 2017 r. starszy referendarz sądowy orzekł o odmowie przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu uznając, że pełnomocnik skarżącej nie podjął żadnych czynności, które można by uznać za faktyczne udzielenie pomocy prawnej uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Pismem z dnia 11 kwietnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw na powołane wyżej postanowienie wnioskując o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia i przyznanie na jego rzecz wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Uzasadniając złożony środek zaskarżenia pełnomocnik skarżącej wskazał, iż podjął wszelkie czynności stanowiące udzielenie pomocy prawnej. Podniósł, że pomoc prawna nie polega tylko na pisaniu skargi i jej popieraniu przed Sądem. Praca adwokata polega na zapewnieniu rzeczywistej pomocy prawnej polegającej na byciu w kontakcie ze skarżącą, informowaniu o stanie sprawy i ustalaniu zakresu działania, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślił, że był i nadal jest w stałym kontakcie ze skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwana dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przywołany powyżej przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Pełnomocnikowi, ustanowionemu na podstawie art. 244 p.p.s.a., należy się wynagrodzenie, w zakresie określonym w art. 250 p.p.s.a., jedynie za pomoc prawną rzeczywiście udzieloną. Decyzja o przyznaniu pomocy prawnej powoduje bowiem, że to Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por: postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1226/13; wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 1648/08; postanowienie NSA z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt II FSK 83/09 – www.cbois.nsa.gov.pl). Nie budzi przy tym większych wątpliwości, że w ramach oceny czy pomoc prawna w sprawie została rzeczywiście udzielona mieści się nie tylko zbadanie dokonania przez pełnomocnika z urzędu jakichkolwiek czynności procesowych, ale również ocena czy działania te wykonywane były z zachowaniem należytej staranności. Pomoc prawna świadczona w sposób sprzeczny z zasadami profesjonalizmu nie stanowi bowiem podstawy do przyznania wynagrodzenia (por. postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2010 r., sygn. akt II FZ 143/10). Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy Sąd wskazuje, iż jak wynika z dokumentów sprawy sądowej, po wyznaczeniu go pełnomocnikiem adwokat E. M., poza czynnością, która była reakcją na wyznaczenie go pełnomocnikiem dla skarżącej, tj. złożeniem pisma z dnia [...] stycznia 2017 r. w którym wskazał adres do korespondencji oraz zapoznaniu się z aktami sprawy, nie podjął żadnych czynności zmierzających w kierunku poprawy sytuacji skarżącej. Istotne jest, iż adwokat został ustanowiony pełnomocnikiem skarżącej zaraz po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W szczególności po zapoznaniu się z aktami, pełnomocnik nie złożył w imieniu skarżącej żadnego pisma procesowego, zawierającego stanowisko w sprawie, rozwijającego wniosek skarżącej o wymierzenie organowi grzywny i jego uzasadnienie. W ocenie Sądu czynności wykonane przez pełnomocnika - zapoznanie się z aktami sprawy oraz nadesłanie informacji o jego adresie do korespondencji, nie mogą być uznane za udzielenie pomocy prawnej. Brak jest zatem możliwości uznania, że w niniejszej sprawie doszło do faktycznego udzielenia pomocy prawnej przed sądem I instancji, która mogłaby stanowić podstawę do przyznania wynagrodzenia w oparciu o art. 250 p.p.s.a. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 260 § 1 w związku art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.