VII SO/Wa 23/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. M. o wymierzenie Uczelni [...] w W. grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie postanawia I. wymierzyć Uczelni [...] w W. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych za nieprzekazanie skargi J. M. z 12 marca 2025 r. (na bezczynność Uczelni [...] w W.) wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie; II. zasądzić od Uczelni [...] w W. na rzecz J. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 30 kwietnia 2025 r. J. M. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika (dalej także: "Skarżący") złożył wniosek o wymierzenie w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") Uczelni [...] w W. (dalej również jako "Uczelnia") grzywny za nieprzekazanie sądowi w ustawowym terminie skargi z 12 marca 2025 r. na bezczynność organu. W odpowiedzi na powyższy wniosek Uczelnia wniosła o jego oddalenie, podnosząc m.in., że na przestrzeni ostatnich miesięcy stała się stroną wielu postępowań ze skarg na bezczynności, który to fakt jest sądowi znany z urzędu. Czyniono starania, by jak najszybciej przekazać sądowi akta sprawy wraz ze stanowiskiem procesowym, co było i jest utrudnione z kilku przyczyn. Po pierwsze, dopiero w lutym 2025 r. uchylony został zarząd przymusowy ustanowiony na Uczelni, a Rektor mógł odzyskać pełnię kompetencji, których istnienie zarządca przypisywał sobie; podobnie Rektor mógł odzyskać dostęp do dokumentacji posiadanej przez zarządcę i rozpocząć w pełni procedurę działań naprawczych. Po drugie, w okresie od lutego do marca 2025 r. po stronie dwóch kluczowych jednostek odpowiedzialnych za przygotowywanie i obsługę postępowań wywołanych skargami na bezczynność nastąpiły zmiany organizacyjne. W Biurze Obsługi Studenta doszło do zmian personalnych w obrębie stanowisk kierowniczych, ponadto zmienił się podmiot świadczący obsługę prawną uczelni. Zmiany w tych obszarach (konieczność wdrożenia się przez nowe podmioty w obowiązki, a także czynności techniczne za tym stojące, jak fizyczne przekazanie dokumentacji) spowodowały opóźnienie w sformułowaniu stanowiska i przekazaniu akt. Po trzecie - jak podkreślono - Uczelnia obecnie podlega kontroli prowadzonej przez wiele podmiotów (PIP, CBA, UOKiK, MNiSW, NCBiR), wizytacje i oceny programowe PKA. Każdy z tych podmiotów zwraca się do Uczelni o wyjaśnienia, przedłożenie dokumentacji, czy wprowadzenie określonych zaleceń. Należyta obsługa administracyjna i prawna, przy zachowaniu ciągłości i prawidłowości w ramach podstawowej działalności Uczelni jest znacznie utrudniona. Opisane okoliczności, w ocenie Uczelni, czynią uzasadnione zwrócenie się do sądu z wnioskiem o niewyciąganie wobec niej negatywnych skutków prawnych i niewymierzanie grzywny. Ponadto podkreślono, że Uczelnia przystępuje do wzmożonej pracy mającej na celu terminowe i prawidłowe wywiązywanie się z zobowiązań sądu w sprawach ze skarg na bezczynność, a niezależnie od tego podejmuje działania faktyczne i prawne, by sprawy już zawisłe przed WSA w Warszawie kończyły się orzeczeniem o umorzeniu w zakresie wniosku o zobowiązanie do wydania dokumentu w najszybszym możliwym terminie, a także, by zahamować napływ podobnych spraw do sądu. Z akt sprawy wynika, że skarga J. M. z 12 marca 2025 r. (data wpływu do organu - 17 marca 2025 r.) wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę została przekazana do WSA w Warszawie za pośrednictwem operatora pocztowego 9 czerwca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie w tym przedmiocie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest nie tylko funkcja dyscyplinująca, tj. doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego, lecz również funkcja represyjna. Jest to ochrona wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) prawa strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy sądowej. Dodatkowo, grzywna pełni funkcję prewencyjną, ponieważ jej wymierzenie służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, tak przez ukarany organ administracji, jak i przez inne organy. Należy przyjąć, że organ administracji będzie chciał bowiem uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, chociażby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (zob. uchwała NSA z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt: II GPS 3/09 i postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. sygn. akt: I OZ 328/12). Powołane przepisy nie zobowiązują sądu do wymierzenia organowi administracji publicznej grzywny, ale pozostawiają to do uznania sądu, o czym świadczy użycie sformułowania w art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków; czas, który upłynął od wniesienia skargi; okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Obowiązek przekazania akt sprawy ma charakter bezwzględny i sama motywacja organu pozostaje bez znaczenia pod kątem możliwości nałożenia grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 24 listopada 2021 r., sygn. akt: III OZ 1104/21). Wskazuje na to NSA w uzasadnieniu uchwały z 3 listopada 2009 r. sygn. akt: II GPS 3/09, że ustanowienie terminu na dopełnienie obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy wyklucza jakąkolwiek swobodę organu administracji w tym zakresie, a organ musi dochować terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Rozpoznając niniejszy wniosek, Sąd stwierdził, że skarga J. M. z 12 marca 2025 r. nie została przekazana przez Uczelnię do WSA w Warszawie w ustawowym terminie. Jak wynika z akt niniejszej sprawy oraz przekazanych przez Uczelnię akt administracyjnych, skarga wpłynęła do Uczelni 17 marca 2025 r. Termin na przekazanie skargi do sądu upłynął zatem 16 kwietnia 2025 r. (środa, nie był to również dzień ustawowo wolny od pracy). Tymczasem z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na nią i aktami administracyjnymi została przekazana do tutejszego Sądu 9 czerwca 2025 r. W ocenie Sądu wymiar grzywny w kwocie 500 zł - wraz z argumentacją wskazaną w niniejszym postanowieniu, wskazującą na ustawowe obowiązki organu w tym zakresie - w pełni zrealizuje omówiony w niniejszym postanowieniu cel prewencyjny grzywny. Sąd wziął pod uwagę, że przekroczenie terminu przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy było oczywiste i wyniosło ponad siedem tygodni. Niemniej, Sąd miał na uwadze okoliczności wskazywane przez Uczelnię i znane Sądowi także z urzędu (w związku z rozpatrywaniem wielu innych spraw zawisłych przed tutejszym Sądem), które zostały spowodowane działaniem poprzednich władz Uczelni, a które bez wątpienia mogły mieć wpływ na obecną trudną sytuację organizacyjną tego podmiotu. Z tych względów Sąd nie podzielił postulatu skargi o wymierzenie Uczelni grzywny w maksymalnej przewidzianej prawem wysokości, lecz uznał, że ustalony jej wymiar pozwoli na osiągnięcie zasadniczych celów jej orzeczenia, jakimi są funkcja represyjna i prewencyjna, tj. zapobieżenie tego rodzaju zaniedbaniom w przyszłości. Argumenty Uczelni nie mogły natomiast przemawiać za całkowitym odstąpieniem od wymierzenia grzywny. Jak wskazano wyżej, dopiero 9 czerwca 2025 r., tj. po ponad siedmiu tygodniach Uczelnia zrealizowała obowiązek, wiążący ją bezwzględnie na mocy art. 54 § 2 p.p.s.a., co w ocenie sądu czyniło koniecznym uwzględnienie wniosku Skarżącego. Z powołanych powodów, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. postanowiono jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania, na które składają się uiszczony wpis od wniosku (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł), orzeczono w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.