VII SO/Wa 26/08
PostanowienieWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która jest inwalidką I grupy i utrzymuje się z niskiej emerytury, a jednocześnie posiada działkę i dom, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowić pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jeśli nie przedstawi pełnej dokumentacji swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku braku wykazania takiej sytuacji, a także nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie sądu do uzupełnienia informacji o stanie majątkowym (w tym posiadanej nieruchomości), wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Ciężar wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca A. P., inwalidka I grupy utrzymująca się z emerytury, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że nie posiada majątku. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji o sytuacji majątkowej, w tym o posiadanej nieruchomości i dochodach, jednak skarżąca nie udzieliła odpowiedzi. W aktach sprawy znajdowała się informacja o posiadaniu przez skarżącą działki i domu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie z wniosku A. P. o wymierzenie grzywny [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego postanawia: odmówić A. P. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W dniu 14 maja 2009r. skarżąca A. P. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca wskazała, że jest inwalidką I grupy, utrzymuje się z emerytury w wysokości 692 zł miesięcznie. Skarżąca w złożonym wniosku wskazała, iż nie posiada żadnego majątku (domu, mieszkania, innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych, oszczędności).
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie całkowitym (a więc poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu) może być przyznane osobie fizycznej wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez pojęcie uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i finansowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania A. P. prawa pomocy w żądanym zakresie całkowitym (jak również w zakresie częściowym), ponieważ nie wykazała ona w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Należy zauważyć, że w złożonym wniosku skarżąca nie wskazała żadnych nieruchomości, które byłyby jej własnością. Natomiast z treści akt sprawy wynika, że A. P. posiada działkę oraz dom w W. przy ul. [...]. Pismem z dnia 23 czerwca 2009r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i finansowej poprzez wskazanie, gdzie skarżąca zamieszkuje (dom/mieszkanie, ze wskazaniem właściciela tej nieruchomości oraz jej powierzchni), wezwano ponadto do nadesłania ostatniego odcinka emerytury. Wezwanie to doręczone zostało skarżącej reprezentowanej przez córkę w dniu 26 czerwca 2009r., w wyznaczonym terminie A. P. nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę uznano, iż A. P. nie wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy.
Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Pismem z dnia 23 czerwca 2009r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, na które to pismo skarżąca nie udzieliła żadnej odpowiedzi. Nieudzielenie przez A. P. odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie uniemożliwia dokonanie oceny jej sytuacji majątkowej oraz rzeczywistych możliwości finansowych. Skarżąca nie wykazała zatem w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie jej prawa pomocy, pamiętać natomiast należy, iż wykazanie przesłanek określonych w art. 246 ustawy spoczywa na stronie występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło