VII SO/Wa 37/21

PostanowienieWSA w Warszawie2021-11-24

Skład orzekający: sędzia WSA Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o skontrolowanie działalności Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz o pozbawienie uprawnień zawodowych funkcjonariuszy ABW mieści się w kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sądy administracyjne nie są właściwe do kontrolowania działalności Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ani do pozbawiania uprawnień zawodowych jej funkcjonariuszy. Kompetencje te należą do Prezesa Rady Ministrów oraz Sejmu. W związku z tym, wniosek w tej sprawie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny.
Stan faktyczny
M. Ł. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek zatytułowany jako "skarga na działalność ABW", wnosząc o skontrolowanie działalności i zaniechań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz o pozbawienie uprawnień zawodowych funkcjonariuszy ABW w przypadku stwierdzenia uchybień. Sąd administracyjny rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek jako niedopuszczalny.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. Ł. w przedmiocie działalności Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postanawia: odrzucić wniosek. Pismem z [...] listopada 2021 r. M. L. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek zatytułowany jako "skarga na działalność ABW". W treści wniosku M. L. uzasadnił swoje stanowisko wskazując, że wnosi skargę na zaniechania Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania zagrożeń godzących w bezpieczeństwo wewnętrzne państwa oraz jego porządek konstytucyjny. Podkreślił, że w ramach skargi skarżący wnosi o skontrolowanie działalności/zaniechań ABW według informacji zawartych w jego piśmie z dnia [...] kwietnia 2019 r., a w przypadku uchybień o pozbawienie uprawnień zawodowych [...] ABW. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania oceny jej dopuszczalności, w szczególności do dokonania oceny czy z uwagi na przedmiot skargi sprawa należy do właściwości sądu administracyjnego. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy zainicjowana sprawa mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie natomiast do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają ponadto w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do treści art. 63 p.p.s.a., jeżeli ustawy tak stanowią, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. Wniosek składa się bezpośrednio do sądu. Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać określenie żądania, jego podstawy i uzasadnienie oraz oznaczenie stron i organów, a także spełniać inne wymagania określone w przepisach szczególnych. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 1 - 3 p.p.s.a.). Przytoczone przepisy wyznaczają zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego oraz zakres rzeczowy postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze wskazane regulacje sąd administracyjny powinien w każdym przypadku ustalić, czy skarga lub wniosek złożony w trybie art. 63 p.p.s.a. mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. W tak wyznaczonym zakresie właściwości sądów administracyjnych nie mieści się wniosek M. L.. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do pozbawienia uprawnień zawodowych Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jak również nie należy do ich kognicji kontrola działalności i zaniechań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wskazać należy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2020 r., poz. 27) kompetencja do odwołania [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego zastrzeżona jest wyłącznie dla Prezesa Rady Ministrów. Podkreślenia również wymaga, że art. 3 ust. 2, art. 7 oraz art. 13 ust. 1 pkt 4 tej ustawy przewiduje sprawowanie przez Prezesa Rady Ministrów funkcji nadzorczej i kontrolnej wobec Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Nie może ujść uwadze Sądu, że kontrolę cywilną nad Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego sprawuje sejm, o czym stanowi art. 3 ust. 3 w/w ustawy. Wobec powyższego bezsprzecznym jest, w ocenie Sądu, że wniosek skarżącego o skontrolowanie działalności lub zaniechań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jak również wniosek o pozbawienie uprawnień zawodowych [...] Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nie podlega kognicji sądów administracyjnych, wobec czego należy go odrzucić.. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek jako niedopuszczalny - na podstawie art. 64 § 3 w zw. z 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło