VII SO/Wa 41/09

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia : odmówić S.P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 2 grudnia 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz córka. Wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez niego z tytułu pracy oraz przez żonę z tytułu renty o łącznej wysokości 1.869,00 złotych. Ponadto, wnioskodawca wskazał, iż uzyskuje dochody z tytułu posiadanego wielobranżowego sklepu, z którego w 2008 r. osiągnął przychód w wysokości 17.987,50 złotych, co daje przychód w wysokości 1.498,95 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że córka nie uzyskuje dochodu i jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy. Wnioskodawca podał, że posiada ½ udziału w domu o powierzchni 110 m ² , ½ udziału w nieruchomości rolnej o powierzchni 3,29 ha fizycznych oraz ½ udziału w budynku gospodarczym. Dodał, że udział w domu mieszkalnym oraz gospodarstwie rolnym odziedziczył po zmarłych rodzicach. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie nie można natomiast uznać by skarżący nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny. Wskazać należy, że wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe posiadając stały dochód miesięczny o łącznej wysokości 1.869,00 złotych. Ponadto, wnioskodawca prowadzi sklep wielobranżowy z którego roczny dochód w 2008 r. wyniósł 17.987,50 złotych, co miesięcznie stanowi przychód w wysokości 1.498,95 złotych. Nawet jeśli przyjąć, iż połowę uzyskiwanego przychodu wnioskodawca przeznacza na koszty jego uzyskania to i tak jest to dodatkowe stałe źródło dochodu wnioskodawcy. W świetle powyższego nie można uznać że jest on osobą ubogą, która z uzyskiwanych dochodów zaspokaja tylko podstawowe potrzeby życiowe. Zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada zaś stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca posiadając stały, wykazany dochód miesięczny oraz dodatkowe źródło dochodu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uznano, że przy uzyskiwanych stałych miesięcznych dochodach będzie on w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć również należy, że na obecnym etapie postępowania jedyny koszt jaki wnioskodawca ma ponieść to uiszczenie wpisu sądowego od skargi w wysokości 100,00 złotych. W świetle powyższego uznano, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.