VII SO/Wa 41/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-09
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pozbawiona wolności, nieposiadająca dochodów ani majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba pozbawiona wolności, która nie posiada dochodów ani majątku, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku osoby osadzonej w zakładzie karnym, gdzie zapewnione jest podstawowe utrzymanie, kluczowe dla przyznania prawa pomocy jest brak dochodów, majątku i oszczędności.Stan faktyczny
M.M. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania Ministra Sprawiedliwości. Wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym, nie uzyskuje dochodów, nie posiada majątku ani oszczędności. Jego córka jest pod opieką matki, z której dochodów się utrzymują. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku, a po otrzymaniu wyjaśnień, przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Przyznano M.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dnia 9 grudnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. M. na przewlekłość postępowania Ministra Sprawiedliwości postanawia: przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 16 listopada 2011 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wniosek M.M. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wnioskodawca wniosek uzasadnił tym, że przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. Podał, że nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazał, że posiada córkę.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku, zarządzeniem z dnia 18 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie; majątku jaki posiada ( dom, mieszkanie, nieruchomości, papiery wartościowe, akcje, samochód osobowy itp.) oraz stanu rodzinnego poprzez wskazanie z kim przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym na wolności i podania ich dochodów. Ponadto, wezwano wnioskodawcę do podania z czego lub przy czyjej pomocy utrzymywał siebie i córkę przebywając na wolności oraz kto sprawuje nad córką opiekę i z czego lub przy czyjej pomocy obecnie córka wraz z osobą sprawującą nad nią opiekę utrzymują się. Wezwano także do wskazania czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość.
Powyższe wyjaśnienia należało nadesłać do Sądu w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
W dniu 5 grudnia 2011 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że nie posiada majątku w postaci domu, mieszkania, nieruchomości, papierów wartościowych akcji ani samochodu osobowego.
Wyjaśnił, że przebywając na wolności utrzymywał się z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.386,00 złotych brutto miesięcznie. Od kiedy przebywa w zakładzie karnym stosunek pracy wygasł. Wskazał, że córka jest pod opieką matki, z której dochodów się utrzymują.
Wnioskodawca oświadczył, że nie przebywa z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych.
Wskazał także, że w jednostce penitencjarnej nie jest zatrudniony, a koniec kary przewidywany jest na datę 16 listopad 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia z kosztów sądowych jest wnioskiem
o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie mając na względzie dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
We wniosku wskazał, że obecnie przebywa w zakładzie karny, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności. W obecnej jednostce w której przebywa nie jest zatrudniony, nie uzyskuje więc jakiegokolwiek dochodu, który mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Skarżący nie dysponuje także żadnym majątkiem z którego mógłby czerpać środki celem pokrycia wydatków związanych z prowadzeniem przedmiotowej sprawy. Ponadto wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe.
Biorąc pod uwagę powyższe dane uznano, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskodawcy prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Oceniono, że obecna sytuacja majątkowa i finansowa w jakiej znajduje się wnioskodawca nie pozwala mu na samodzielne ponoszenie kosztów sądowych bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu.
Co prawda w przedmiotowej sprawie trudno jest mówić o uszczerbku w utrzymaniu wnioskodawcy sensu stricte, gdyż skarżący przebywając w zakładzie karnym ma zapewnione utrzymanie. Wpływ na podjęte rozstrzygnięcie miało przede wszystkim to, iż nie posiada on żadnego dochodu, majątku oraz oszczędności.
Zatem reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawca wykazał, iż obecnie nie ma realnych możliwości finansowych na samodzielne ponoszenie kosztów w sprawie. Tym samym uznano, że wnioskodawca kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie tj. zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło