VII SO/Wa 56/18

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. I. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej skargi D. I. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: odmówić D. I. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 6 listopada 2018r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy D. I. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku wskazała, że wniosek dotyczy jej skargi na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] września 2018r. znak [...] Z wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i piątką dzieci w wieku od 1 do 10 lat. Wnioskodawczyni oświadczyła, że wspólnie z rodziną utrzymują z dochodów przez nią uzyskiwanych z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1721,83 zł miesięcznie. Podkreśliła w uzasadnieniu wniosku, że jest to jedyny dochód rodziny i wszystkie środki są pochłaniane na bieżące wydatki. Ponadto wskazała, że obecnie przebywa na rocznym urlopie macierzyńskim (do 7 lutego 2019r.), natomiast mąż sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem (od 22 stycznia 2017r. do 21 sierpnia 2019r.). Oświadczyła, że małżonek z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem nie pobiera żadnych środków pieniężnych oraz dochodów z innych źródeł. Dodała, że nie posiada oszczędności. Posiada z mężem dom o pow. 100 m² we współwłasności z teściową, o wartości ok. 400 000 złotych. Posiada również samochód o wartości 10 000 złotych. Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawczyni wymieniła: ratę kredytu ok. 600 złotych, opłatę za energię (ogrzewanie domu) 300 złotych, wywóz śmieci 160 złotych. W tym stanie faktycznym zważono co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302 ), zwanej dalej p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 p.p.s.a zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. D. I. nie wykazała bowiem w sposób przekonujący, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i spełnia przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Przedstawiona sytuacja materialna we wniosku z którego wynika, że wnioskodawczyni z rodziną dysponuje jedynie środkami finansowymi w wysokości 1721,83 zł miesięcznie, jest mało wiarygodna. Trudno uznać za możliwe, by rodzina wnioskodawczyni składająca się z siedmiu osób była w stanie utrzymać się wyłącznie z podanego wyżej dochodu, zwłaszcza, że suma wskazanych stałych opłat i wydatków to 1060 zł, co oznaczałoby, że na wszystkie pozostałe wydatki związane z bieżącym utrzymaniem (żywność, odzież, środki czystości, artykuły szkolne, wydatki na leczenie itp.) pozostaje kwota około 660 zł. Niezrozumiałe jest przy tym, z jakich przyczyn mąż wnioskodawczyni, mimo tak trudnej sytuacji, jak przedstawiono w złożonym wniosku, nie podejmuje działań zmierzających do poprawy sytuacji finansowej. Jak wynika z wniosku małżonek od 22 stycznia 2017r. do 21 sierpnia 2019r. sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem. Wnioskodawczyni nie wskazała, by istniały przeciwwskazania do podjęcia pracy zarobkowej przez męża (np. stała choroba). Sprawowanie w tym samym okresie przez oboje rodziców opieki nad dziećmi (pozostawanie przez wnioskodawczynię na urlopie macierzyńskim i prawdopodobnie, gdyż nie zostało to sprecyzowane – pozostawanie na tzw. urlopie wychowawczym dla przedsiębiorców przez jej męża) i niepodejmowanie działalności zarobkowej nie uzasadnia przerzucenia finansowania kosztów sądowych w sprawie zainicjowanej przez skarżącą na społeczeństwo. Zauważyć też należy, że wnioskodawczyni ma pięcioro małoletnich dzieci, na które otrzymuje z dużym prawdopodobieństwem świadczenie wychowawcze w wysokości 500 złotych na każde dziecko. We wniosku wnioskodawczyni nie wskazała jednak czy pobierają z mężem powyższe świadczenia, bądź też czy korzystają z zasiłków pomocy społecznej. W ocenie referendarza sądowego zachodzą wątpliwości co do rzetelności złożonego przez wnioskodawczynię oświadczenia i co do jej rzeczywistej kondycji finansowej. Udzielone przez wnioskodawczynię informacje nie mogą być postrzegane jako przekonujące, na podstawie złożonego wniosku nie jest więc możliwe bezsporne ustalenie możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Prawo pomocy może być natomiast przyznane jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. Reasumując stwierdzono, że wnioskodawczyni nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.