VII SO/Wa 57/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. S. o wymierzenie Wójtowi Gminy K. kary grzywny za nie przekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych postanawia: I. wymierzyć Wójtowi Gminy K. karę grzywny w wysokości 1 (jeden) złoty, II. przyznać adwokatowi P. R. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) stanowiącą 23 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, łącznie kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy). Pismem z dnia (...) listopada 2012 r. J. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy K. w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., za nieprzekazanie Sądowi w terminie, skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia (...) września 2011 r. dotyczącego wydania zaświadczenia. Postępowanie w sprawie ze wskazanej wyżej skargi na bezczynność Wójta Gminy K., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prowadzi pod sygn. akt VII SAB/Wa 233/11. Skarga w tej sprawie wpłynęła do organu w dniu 22 września 2011 r., zaś Wójt Gminy K. do Sądu przekazał ją wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 12 grudnia 2011 r. i aktami administracyjnymi sprawy w dniu 16 grudnia 2011 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej). W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jego oddalenie, wskazując, że skarga z odpowiedzią i kompletem dokumentów przesłana została do Sądu w dniu 12 grudnia 2011 r. (l. dz. 497/2011). Organ podniósł, że wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2011 r. został w oparciu o art. 65 k.p.a. przekazany wg właściwości w dniu (...) września 2011 r. do Starostwa Powiatowego w W., o czym wnioskodawca został powiadomiony. Organ wskazał ponadto, że żądania wnioskodawcy są bezprecedensowe i stanowią przejaw pieniactwa, ponadto strona wykorzystuje ustawę o dostępie do informacji publicznej jako instrument osobistej kontroli nad organami i powoduje trudności w funkcjonowaniu Urzędu. Wójt Gminy, powołując się na załączone do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, oświadczenie, opinię i deklarację nr (...) Rady Gminy K. z dnia (...) maja 2011 r. w sprawie znieważania organów i funkcjonariuszy publicznych Gminy K., podkreślił, że od dnia (...) maja 2011 r. ilość wniosków, skarg i zażaleń wzrosła z 250 do ponad 620. W ocenie organu, z działań i oświadczeń strony wynika, że wnioskodawcy nie chodzi o pozyskiwanie informacji publicznej, ale o wymuszenie na organach Gminy wydanie zaświadczeń i dokumentów służących jako dowody w sprawach własności nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, podane przez organ przyczyny opóźnienia, tj. ilość wniosków składanych przez stronę, skarg, wniosków o wymierzenie grzywny, czy licznych działań podejmowanych przez stronę utrudniających działanie organu, nie uzasadniają oddalenia wniosku o wymierzenie grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma charakter mieszany tj. dyscyplinująco - restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek J. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy K. za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi J. S. z dnia (...) września 2011 r. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia (...) sierpnia 2011 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt VII SAB/Wa 233/11. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu [...] września 2011 r. Termin 30 dni dla przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał zatem w dniu [...] października 2011 r. Tymczasem organ przekazał do Sądu powyższą skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu [...] grudnia 2011 r. W ocenie Sądu opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w niniejszej sprawie jest niewątpliwe. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzą na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Wewnętrzne problemy organizacyjne organu wynikające z ilości rozpoznawanych spraw nie mogą w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku. Należy bowiem zauważyć, że opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wskazane okoliczności są na tyle istotne, że każde nieusprawiedliwione opóźnienie w przekazaniu skargi powinno podlegać, zdaniem Sądu, ukaraniem w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. W ten sposób zostanie zrealizowany cel dyscyplinujący przewidziany przez ustawodawcę w wymienionym przepisie. Natomiast element restrykcyjny grzywny może być realizowany poprzez wysokość nałożonej kary administracyjnej. Ta wysokość powinna odzwierciedlać również element uciążliwości i trudności jakie przez to opóźnienie poniosła osoba skarżąca w konkretnej zindywidualizowanej sprawie. W przedmiotowej sprawie skarżącym jest J. S., który po pierwsze niewłaściwie skierował swoje żądanie, z dnia (...) sierpnia 2011 r., wydania zaświadczenia potwierdzającego "przekazanie w 1964 r. na jego rzecz gospodarstwa rolnego w [...] należącego do jego ojca M. S." – do Wójta Gminy w K., zamiast do Starosty Powiatowego w W., prowadzącego rejestry własności nieruchomości w Wydziale Ewidencji Gruntów i Budynków; po drugie skarżący w dniu (...) września 2011 r. został poinformowany przez organ o przekazaniu jego wniosku w dniu (...) sierpnia 2011 r. do Starosty Powiatowego w [...] jako organu właściwego. Zatem w dacie składania w dniu (...) września 2011 r. skargi na bezczynność Wójta Gminy w K. skarżący miał pełną świadomość faktu, przekazania jego wniosku zgodnie z właściwością. Z treści skargi wprost wynika, świadomość skarżącego co do obowiązującego prawa w tej kwestii. Skarżący wskazuje na wielość swoich skarg na bezczynność organu i na ich prawomocne rozstrzygnięcia. Liczba wskazanych tam sygnatur spraw potwierdza to, co przedstawia organ w odpowiedzi na przedmiotową skargę, tj. wpływu wniosków skarżącego do organu w liczbie kilkuset. W tych warunkach wobec świadomego działania skarżącego co do stanu faktycznego i stanu prawnego sprawy, Sąd uznał, że działanie skarżącego w przedmiotowej sprawie w rzeczywistości jest działaniem skierowanym na nadużycie prawa. Okoliczność ta nie może uchodzić uwadze Sądu przy wymierzaniu grzywny organowi za opóźnienie w przekazaniu skargi. Wpływa ona na wymiar tej grzywny. Sąd uznał, w powyższych warunkach, że grzywna powinna być symboliczna, dyscyplinująca organ do przekazywania skargi w terminie prawem przewidzianym, ale jednocześnie nie może ona swoją wysokością zachęcać skarżącego do nadużyć prawa mających na celu nie realizowanie własnych uprawnień, tylko wyraźne dokuczenie organowi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O wynagrodzeniu dla adwokata z urzedu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)