VII SO/Wa 71/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2663/15 postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. J. W. w piśmie z dnia 22 listopada 2018 r. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, wskazując na zamiar złożenia skargi J. W. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2663/15. Składając następnie w dniu 18 grudnia 2018 r. wniosek na urzędowym formularzu J. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W nadesłanym formularzu PPF wskazał, że jest emerytem o niskich dochodach, a osiemnastoletnie postępowanie w sprawie spowodowało, że nie był w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności. We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. J. W. wskazał, że posiada działkę o powierzchni 1280 m2 zabudowaną domem o powierzchni ok. 220 m2 – "współwłasność z córką ½". Posiada samochód osobowy [...] z 2006 r. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3 514 zł netto miesięcznie. Do zobowiązań i stałych miesięcznych wydatków zaliczył: podatek od nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, za wywóz nieczystości – ok. 1 400 zł, wydatki na żywność, zakup ubrań i środków czystości – ok. 1 600 zł, koszty leczenia i utrzymania samochodu opłaty za telefon oraz inne wydatki - pozostała kwota. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje. Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej, o niskich dochodach, czy o dużych wydatkach. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że jest osobą, która spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca z małżonką uzyskuje dochód na poziomie 3 514 zł., który jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, wnioskodawca nie ma nikogo na utrzymaniu. Źródłem dochodu wnioskodawcy i jego żony są emerytury, a więc świadczenia stale wypłacane przez państwo. Wnioskodawca podał wyszczególnienie ponoszonych kosztów życiowych wskazując, że miesięcznie koszty wyżywienia, ubrań i środków czystości to 1 600 zł. Pozostałe koszty to koszty związane z utrzymaniem lokalu, samochodu, leczenia i inne, na które przeznacza resztę z pozostałych posiadanych środków. Kosztów tych wnioskodawca jednak nie uszczegółowił. Z uwagi na okoliczność, iż niektóre z nich nie są wydatkami koniecznymi (np. wydatki na samochód, telefon), to trudno jest dywagować, czy stronę stać jest na uiszczenie kosztów sądowych. Należy też zauważyć, że nie została wyjaśniona, pomimo podnoszenia tej kwestii w innych wcześniejszych sprawach wnioskodawcy (VII SO/Wa 10/17), okoliczność ponoszenia opłat za dom wspólnie z córką, skoro córka jest współwłaścicielką domu. W ocenie referendarza sądowego - biorąc pod uwagę, że córka skarżącego, będąca współwłaścicielem domu, mieszka w nim razem ze swoją rodziną - zachodzą wątpliwości, czy deklarowane w treści wniosku wydatki związane z utrzymaniem domu w wysokości ok. 1 400 zł miesięcznie rzeczywiście ponoszone są w takiej wysokości przez skarżącego i jego żonę. W ocenie referendarza sądowego na podstawie informacji udzielonych przez skarżącego nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie jego rzeczywistej kondycji finansowej i możliwości płatniczych, J. W. nie wykazał zatem w sposób bezsporny, aby znajdował się w wyjątkowo trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Podawanie wybiorczych informacji na temat swojej sytuacji materialnej nie może być uznane za okoliczność przemawiającą za przyznaniem prawa pomocy. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy - sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych z powodu ubóstwa.