VII SPP/Wa 487/19
PostanowienieWSA w Warszawie2020-03-10
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Posiadany przez niego majątek (nieruchomości, samochody) oraz dochody z emerytur, mimo ponoszonych wydatków, nie wskazują na niemożność poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący R T złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia kosztów związanych z usunięciem pojazdu i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący posiada dom, nieruchomość rolną i dwa samochody, a jego dochody z emerytur wraz z dochodami żony wynoszą miesięcznie określoną kwotę netto. Wskazał również swoje stałe miesięczne wydatki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R T na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2019 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
R T wnosząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2019 r. (która została zarejestrowana pod sygn. VII SA/Wa 2712/19) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Celem instytucji prawa pomocy, stanowiącej odstępstwo od tej generalnej reguły, jest umożliwienie dostępu do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji, w której poniesienie kosztów postępowania wiązałoby się z pozbawieniem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.
Odnosząc powyższe uwagi do złożonego przez skarżącego wniosku stwierdzić trzeba, że brak jest uzasadnienia dla jego uwzględnienia, ponieważ R T nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy.
Jak wynika z wniosku, R T posiada dom o powierzchni ok. 200 m2, nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, samochody: Mercedes Vito (rok produkcji 2012) i Mercedes Sprinter (rok produkcji 2004). Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. Jako stałe zobowiązania i wydatki R T wymienił: opłaty za energię elektryczną – ok. 237 zł miesięcznie, za wodę i kanalizację – ok. 101 zł, gaz – 103 zł, uśredniony koszt zakupu opału na miesiąc – 1243 zł, podatek od nieruchomości – 49 zł w przeliczeniu na miesiąc, ubezpieczenie samochodu – 86 zł w przeliczeniu na miesiąc, wydatki na leki – 300 zł, na paliwo - 400 zł.
Zauważyć trzeba, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie należny jest w wysokości 100 zł, wysokość pozostałych kosztów sądowych, o ile w ogóle się pojawią (np. ewentualny wpis od skargi kasacyjnej czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi) również nie przekraczałaby jednorazowo kwoty 100 zł (ponadto koszty te byłyby rozłożone w czasie).
W ocenie referendarza sądowego R T nie wykazał, aby nie był w stanie - bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym - z dochodów własnych i żony w łącznej wysokości [...] zł, uzyskiwanych z tytułu emerytur, a więc mających stały i przewidywalny charakter, zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych we wskazanej wysokości.
Podkreślić trzeba, że niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów postępowania zawsze powoduje uszczerbek w finansach strony i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże nie każdy wydatek, który subiektywnie postrzegany jest przez stronę jako dolegliwy finansowo, wiąże się z uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym strony. Zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy możliwe jest zaś wyłącznie w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Informacje wynikające ze złożonego wniosku nie pozwalają natomiast na stwierdzenie, że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie uniemożliwiłoby skarżącemu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło