VIII SA/Wa 1/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Fundacji [...] z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Fundacji [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji na realizację zadanie publicznego postanawia: przyznać prawo mocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych ponad kwotę 136 (sto trzydzieści sześć ) zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi Fundacja [...] uiściła wymagany wpis w wysokości 136 zł i jednocześnie wystąpiła z wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Fundacja podniosła, że nie prowadzi działalności gospodarczej, nie posiada żadnych dochodów ani majątku. Wszystkie "obroty finansowe" są związane z realizacją konkretnych projektów, głownie unijnych, a wszelkie wydatki odnoszą się tylko budżetu zaprojektowanego w danym projekcie. Odnośnie posiadanych środków na rachunkach bankowych Fundacja podała, że stan konta na dzień złożenia wniosku wynosi [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Fundacja nadesłała wyciągi z rachunku bankowego za ostatnie trzy miesiące, z których wynika, że na rachunku tym odnotowano środki w różnej wysokości tj. we wrześniu 2008 r. – [...] zł, w październiku – [...] zł, w listopadzie [...] zł w grudniu łącznie [...] zł, zaś saldo końcowe na styczeń 2009 r. wynosiło [...] zł. Jednocześnie działający w imieniu Fundacji jej Prezes oświadczył w piśmie z dnia 5 lutego 2009 r., że wszystkie operacje dokonywane na tym rachunku są bezpośrednio związane z realizowanym projektem FIO "Dostosowanie kwalifikacji zawodowych i umiejętności do potrzeb rynku pracy osób zagrożonych wykluczeniem społecznym z terenów wiejskich powiatu g.". Projekt ten był realizowany przez fundację w okresie do lipca do grudnia 2008 r. Środki finansowe pochodziły z Funduszu Inicjatyw Obywatelskich i mogły być wydatkowane tylko na działania i koszty przewidziane w budżecie tego projektu. Ze złożonego oświadczenia wynika też, że Fundacja pozyskuje środki finansowe tylko w ramach wygranych konkursów na realizację konkretnych projektów. Innych środków ani źródeł ich pozyskiwania poza dotacjami na realizację tych projektów Fundacja nie posiada. Do pisma Fundacja załączyła statut, który w § 12 stanowi, że dochody Fundacji pochodzą z darowizn, spadków, zapisów, subwencji osób prawnych, dochodów majątku nieruchomego i ruchomego, dochodów ze zbiórek publicznych, odsetek bankowych od wkładów pieniężnych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej powoływanej jako ppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 ppsa prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna, bądź inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ppsa). Podkreślić w tym miejscu należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (post. NSA z dnia 6.10.2004 r. sygn. Akt GZ 71/04, ONSA 2005/1/8). Stosownie z kolei do art. 199 ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Oznacza to, że co do zasady każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych, do których zalicza się opłaty i zwrot wydatków (art. 211 ppsa). Istotne jest również, że opłaty sądowe, czyli wpis i opłaty kancelaryjne, stanowią dochód budżetu państwa, w konsekwencji zwolnienie strony od obowiązku ich ponoszenia, oznacza zmniejszenie jego dochodów, które należy pokryć, uzyskując wpływ z innych źródeł. W praktyce niedoborem tym zostanie obciążone społeczeństwo czyli pozostali podatnicy. Dlatego oceniając, czy w danej sytuacji zasadne jest zwolnienie strony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy rozważyć realizację zasady prawa do sądu, ale również uwzględniać zasadę powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W niniejszej sprawie strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przy czym uiściła wpis od skargi w wysokości 136 zł. Przystępując do oceny zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że przyznanie bądź odmowa przyznanie prawa pomocy winna zawsze wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: 1) kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania 2) aktualnej kondycji finansowej strony. Z przedłożonego przez skarżącą oświadczenia wynika, że pozyskuje ona środki tylko na realizację konkretnych projektów, na tym bowiem polega jej bieżąca działalność. Według oświadczenia Fundacja poza dotacjami nie ma innych źródeł pozyskiwania środków. Po przeanalizowaniu wniosku strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a także złożonych wyjaśnień stwierdza się, że przesłanki określone w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, będące warunkiem niezbędnym do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie zostały spełnione. W ocenie Sądu sytuacja skarżącej Fundacji uzasadnia zastosowanie tej instytucji poprzez zwolnienie jej od przyszłych kosztów sądowych ponad kwotę uiszczonego już wpisu sądowego w sprawie. Zaznaczyć bowiem należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest skuteczny od chwili jego wniesienia, nie obejmuje on natomiast zwolnienia od kosztów, które strona uiściła przed jego złożeniem. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 cytowanej ustawy, postanowiono, jak w sentencji.