VIII SA/Wa 1/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z odpłatności w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: "organ odwoławczy, "Kolegium"), działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania R. L. (dalej: "skarżący") od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] stycznia 2012 r. znak [...] orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. organ I instancji działając na podstawie art. 14, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 64, art. 110 ust. 7-8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej "u.p.s.") odmówił skarżącemu zwolnienia z odpłatności w kwocie [...] zł ustalonej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] za pobyt babki – B. T. w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w R. (dalej: "DPS") w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. Jednocześnie organ I instancji zobowiązał skarżącego do wpłaty wymienionej należności na rachunek bankowy Gminy Miasta R., w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu Prezydent wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. skarżący zwrócił się z prośbą o całkowite zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pobyt babki – B. T. w DPS. Podał także, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r. stała się ostateczna bowiem Kolegium decyzją znak: [...] utrzymało ją w mocy. Dokonując oceny sytuacji rodziny skarżącego organ I instancji stwierdził, że zarówno sytuacja życiowa rodziny, jak i ponoszone wydatki w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. w porównaniu z dochodami, jakimi rodzina wówczas dysponowała, nie dają możliwości całkowitego zwolnienia zgodnie z art. 64 u.p.s. Prezydent zwrócił także uwagę, że zastosowanie zwolnienia z odpłatności w trybie art. 64 u.p.s. jest możliwe, gdy osoba zobowiązana do odpłatności przedstawi dowody uprawniające do uwzględnienia wniosku, w którym zobowiązanie powstało. Ma to bowiem związek z faktem, że odpłatność została również ustalona na podstawie dochodów z tamtego okresu. W ocenie Prezydenta aktualna sytuacja rodzinna i dochodowa może być wzięta pod uwagę dopiero po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji i wówczas skarżący będzie mógł zwrócić się z prośbą o odstąpienie od żądania zwrotu lub rozłożenie należności na raty, zgodnie z art. 104 ust. 4 u.p.s. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji organu I instancji zarzucił naruszenie wszelkich możliwych przepisów prawa materialnego i procesowego. Wskazał, iż decyzja o odmowie zwolnienia z odpłatności jest przedwczesna, bowiem organ nie ustalił żadną prawomocną decyzją zarówno obowiązku, jak i wysokości odpłatności. Rozpoznając sprawę ponownie, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] października 2012 r. orzekł o uchyleniu w całości decyzji Prezydenta oraz sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając, przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Przywołał brzmienie art. 64 u.p.s. Zauważył, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1005/11 uchylił decyzję Kolegium z [...] sierpnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2011 r. Podniósł, iż uchylenie wskazanych rozstrzygnięć ustalających odpłatność skarżącego za pobyt B. T. w DPS w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r., a więc dotyczącego okresu objętego zaskarżoną decyzją, powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji rozstrzygającej o odmowie zwolnienia skarżącego z odpłatności za powyższy okres. Jednocześnie Kolegium podniosło, iż nie wiadomo jaki będzie zakres odpowiedzialności finansowej skarżącego po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji. Dlatego też uznało, iż orzekanie w takiej sytuacji w sprawie zwolnienia skarżącego z odpłatności i zobowiązywanie go do zwrotu należności, jest przedwczesne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Kolegium z dnia [...] października 2012 r. złożył skarżący, wnosząc o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego ze względu na prawomocne orzeczenia organu o zwolnieniu wcześniej zobowiązanych niż skarżący z obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania w DPS B. T., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Kolegium, ewentualne o stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną ich wykładnię oraz prawa procesowego w szczególności: – art. 59 ust 1, art. 60, art. 61 u.p.s. w związku z art. 103 ust. 2 u.p.s. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkujące nieważnością wydanej decyzji; – art. 104 pkt 5 u.p.s. oraz przepisów kodeksu cywilnego art. 751 kc - to jest co do okoliczności zaistniałego przedawnienia roszczenia i uchyla się od zaspokojenia żądań organu; – art. 153 p.p.s.a. w zakresie w jakim ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu z dnia 11 lipca 2012 roku w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 1005/11 wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia; – art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.; – art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie i zmianę w części zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę, Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie. Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. ustanowiony przez skarżącego profesjonalny pełnomocnik wniósł o uchylenie skarżonej decyzji Kolegium oraz obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania. Powtórzył zarzuty zawarte w skardze, oprócz wskazanego przez skarżącego naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja kasacyjna organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji, którą odmówiono zwolnienia skarżącego z odpłatności w kwocie [...] zł ustalonej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. za pobyt babki – B. T. w DPS w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. i zobowiązano go do wpłaty wymienionej należności na rachunek bankowy Gminy Miasta R., i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd organu odwoławczego, że wobec uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2011 r. wydanych w przedmiocie ustalenia odpłatności skarżącego za pobyt babki w DPS w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. (wyrok z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1005/11) orzekanie w sprawie zwolnienia skarżącego z tejże odpłatności za wskazany wyżej okres i zobowiązywanie go do zwrotu należności jest przedwczesne. Jednocześnie Sąd zauważa, iż zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, stosownie do art. 64 u.p.s., może dotyczyć sytuacji, w której określona opłata została ustalona w sposób przewidziany przepisami prawa. Zwolnienie takie musi się bowiem odnosić do skonkretyzowanego obowiązku strony. Nie znając obecnie zakresu takiego obowiązku, bowiem sprawa ustalenia odpłatności za pobyt B. T. w DPS w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. nie została ponownie rozpoznana przez organ I instancji, skarżący nie może przecież nawet stwierdzić, czy mu podoła, czy też winien wystąpić z ponownym wnioskiem o całkowite lub częściowe zwolnienie z tej opłaty. W ocenie Sądu mogłoby bowiem dojść nawet do paradoksalnej sytuacji, w której skarżący wnioskiem z dnia [...] lipca 2010 r. domagałaby się zwolnienia z wyższej kwoty opłaty, niż opłata, którą organ I instancji ponownie ustali. Kierując się powyższymi ocenami i przesłankami Sąd uznał, że zaskarżona decyzja z dnia [...] października 2012 r. nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 138 § 2 k.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium zasadnie bowiem orzekło o uchyleniu decyzji Prezydenta z dnia [...] stycznia 2012 r. rozstrzygającej o odmowie zwolnienia skarżącego z odpłatności za pobyt babki w DPS w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Rolą Prezydenta będzie bowiem ustalenie, czy skarżący wobec braku ustalonej odpłatności za pobyt babki w DPS w okresie od [...] stycznia 2009 r. do [...] listopada 2009 r. podtrzymuje wniosek o zwolnienie z dnia [...] lipca 2010 r., a następnie wydana stosowne rozstrzygnięcie w kontrolowanej sprawie. Dlatego też mając na względzie powyższe, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.