VIII SA/Wa 1001/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R. i M. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi A. R. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest na utrzymaniu [...] – letniej matki, która pobiera emeryturę w wysokości [...] zł i w związku z tym nie stać jej na opłacenie wpisu od skargi. Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązano wnioskodawczynię do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących sytuacji materialnej tj. nadesłania zeznania podatkowego za 2009 r. zaświadczenia o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej oraz wskazania obiektywnych przesłanek uniemożliwiających podjęcie pracy, a także zaświadczenia z właściwej jednostki do spraw opieki społecznej o sytuacji rodzinnej. W odpowiedzi A. R. złożyła kserokopię decyzji o ustaleniu wysokości podatku rolnego za 2010 r., zaświadczenie z Miejskiego Ośrodka Pomocy w M. o tym, że nie korzysta z żadnych świadczeń oraz kserokopię decyzji o wysokości renty matki. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 ppsa). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 ppsa). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przystępując do rozpoznania wniosku, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 ppsa). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący, że istotnie znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim nie wykazała, że jest osobą bezrobotną i nie wyjaśniła z jakich obiektywnych przyczyn pozostaje na utrzymaniu [...] – letniej matki z emeryturą w wysokości [...] zł. Nie złożyła także żadnego zaświadczenia (zeznania podatkowego), które potwierdzałoby, że faktycznie nie osiąga dochodów. Skarżąca nie korzysta również ze świadczeń pomocy społecznej, co pośrednio wskazuje, iż nie jest ona w szczególnie trudnej sytuacji finansowej, a za taką należałoby uznać tę w której dwuosobowa rodzina żyje z dochodu w wysokości [...] zł. W tych okolicznościach twierdzenia skarżącej pozostają gołosłowne, bo nie poparte żadnymi dowodami i dokumentami. W żadnym razie dowodem takim nie jest decyzja w sprawie ustalenia zobowiązania w podatku rolnym. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.