VIII SA/Wa 1005/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu [...] grudnia 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek R. L. (dalej: "skarżący") o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z oświadczenia skarżącego o stanie rodzinnym, majątkowym oraz uzyskiwanych dochodach wynika, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe razem z żoną i małoletnią córką. Jako źródło utrzymania rodziny wskazał dochody uzyskiwane z tytułu umów o pracę na łączną kwotę [...]zł brutto. W załączonym do wniosku druku formularza PPF skarżący jako posiadany majątek wymienił mieszkanie – [...] m², garaż – [...] m² oraz samochód osobowy (zarejestrowany na małżonkę). Ponadto wskazał, iż nie posiada oszczędności. Postanowieniem z 16 grudnia 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu [...] stycznia 2012 r. skarżący prawidłowo wniósł sprzeciw na powołane postanowienie referendarza sądowego. Zarzucił mu obrazę prawa procesowego tj. art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.p.p.s.a.") poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do wniosku, iż sytuacja materialna i osobista skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wskazał, iż w złożonym wniosku przedstawił swoją trudną sytuację materialną, jak i wykazał, że osiągane dochody są niemalże w całości spożytkowane na bieżące potrzeby. Oświadczył, iż okoliczność ta uniemożliwia skarżącemu uiszczenie wynagrodzenia pełnomocnikowi bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, co powinno spowodować przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zgodnie z art. 260 wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, iż utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisami art. 243 § 1 i art. 245 § 1 u.p.p.s.a. właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Sąd może przyznać prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozpoznając sprawę należy co do zasady odnieść się w pierwszej kolejności do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą i dokonać analizy jej sytuacji majątkowej oraz zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Dokonując weryfikacji oświadczeń złożonych przez skarżącego uwzględnić należy zasady logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, a także wnioski płynące z analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie. Dopiero na tej podstawie można bowiem obiektywnie stwierdzić, czy skarżący rzeczywiście wykazał, iż pozbawiony jest możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Bez konieczności prowadzenia postępowania uzupełniającego Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Nie wykazał on bowiem w sposób przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący wraz z żoną posiadają stały dochód w łącznej kwocie przekraczającej [...] zł. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżący nie jest osobą pozbawioną środków do życia. Jednocześnie Sąd zauważa, iż wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w sprzeciwie nie wykazał on, iż osiągane dochody niemalże w całości spożytkowane są na potrzeby bieżące. Uzasadniając wniosek wskazał jedynie na skromne dochody, brak oszczędności i nieznajomość przepisów prawa. Uznać należy, że skarżący nie wykazał zatem, że w sytuacji, w której nie ma on obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (ustawowo zwolniony od ich ponoszenia) ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru jest poza zasięgiem jego możliwości finansowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż skarżący nie wykazał, że zachodzą przesłanki do zastosowania wobec niego prawa pomocy w żądanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.