VIII SA/Wa 1008/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia 8 marca 2013 r. odmówiono M. A. z przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem załączonym do skargi kasacyjnej skarżąca ponownie zwróciła się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i trojgiem dzieci. Podała, że dochód męża z tytułu zatrudnienia wynosi [...] zł. Jako posiadany majątek wymieniła dom – [...] m², mieszkanie – [...] m², nieruchomość rolną [...] ha, samochód dostawczy [...] o wartości [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej p.p.s.a..) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 – 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym wniosku skarżąca ubiega się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, a jedynymi kosztami na tym etapie postępowania jest wpis od skargi kasacyjnej – [...] zł. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z tego obowiązku powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Skarżąca nie wykazała, aby jej sytuacja rodzinna i materialna uległa zmianie, uzasadniającej odmienną ocenę złożonego wniosku od tej dokonanej w postanowieniu z dnia 8 marca 2013 r. Nie wykazała, aby zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, bądź też miała problemy z regulowaniem bieżących zobowiązań. Mąż skarżącej uzyskuje stały dochód z tytułu umowy o pracę. Zatem rodzina nie jest pozbawiona źródeł utrzymania, uiszczenie więc wpisu od skargi kasacyjnej – [...] zł nie powinno stanowić bariery w dochodzeniu racji przed Sądem II instancji. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a postanowiono, jak w sentencji.