VIII SA/Wa 1016/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku G. Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Stowarzyszenia Ekologicznego "[...]" na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu postanawia: odmówić przyznania prawo pomocy G. Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że jest ono stowarzyszeniem zwykłym, którego celem jest działanie na rzecz ochrony środowiska oraz zrównoważonego rozwoju. Stowarzyszenie nie posiada żadnych środków finansowych, a swoje cele realizuje wyłącznie o pracę społeczną swoich członków. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku Stowarzyszenie wyjaśniło, że liczy sześciu członków i do chwili obecnej nie została podjęta uchwała o składkach członkowskich. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku. Istotne jest również to, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. G. Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]", jak wynika z akt sprawy, jest organizacją wpisaną do ewidencji stowarzyszeń zwykłych. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe uzyskuje środki na swoją działalność ze składek członkowskich. Z załączonego do wniosku regulaminu skarżącego Stowarzyszenia zatwierdzonego uchwałą w ramach zebrania założycielskiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że wszyscy członkowie mają obowiązek regularnego opłacania składek. Tymczasem w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. przedstawiciel Stowarzyszenia oświadczył, że do chwili obecnej nie została podjęta uchwała o "zbieraniu" składek członkowskich. Trudno taką argumentację uznać za uzasadnienie złożonego wniosku. Jeśli przez blisko półtora roku od założenia Stowarzyszenia jego członkowie nie ustalają wysokości składek i ich nie regulują, co jest ich obowiązkiem (pkt 17c regulaminu) to brak jest jakichkolwiek podstaw do przyznania prawa pomocy. Nie sposób bowiem ocenić jak wpływy z obowiązkowych składek i niezbędne wydatki kształtują się w zestawieniu z kosztami postępowania sądowego. Stowarzyszenie nie wyjaśniło skąd w takiej sytuacji czerpie środki np. na opłacanie przesyłek pocztowych. Dodać w tym miejscu wypada, że ustalony w sprawie wpis od skargi (100 zł) jest najniższy jaki przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z powyższym Stowarzyszenie nie powinno mieć trudności z jego uiszczeniem. Z tychy też względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.