VIII SA/Wa 102/14
WyrokWSA w Warszawie2014-05-28
Skład orzekający: Renata Nawrot, Cezary Kosterna, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo pomniejszył wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej z powodu niespełnienia wymogów dotyczących produkcji ekologicznej oraz utrzymania porządku w gospodarstwie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo pomniejszyły płatność rolnośrodowiskową. Brak potwierdzenia przez jednostkę certyfikującą powierzchni upraw ekologicznych oraz stwierdzone podczas kontroli brak upraw i zachwaszczenie działek, a także nieprzestrzeganie wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie (brak umowy i faktur na wywóz nieczystości płynnych) uzasadniały zastosowane sankcje i pomniejszenie płatności.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok, deklarując powierzchnię działek w ramach Pakietu 2 (Rolnictwo ekologiczne) i Pakietu 3 (Ekstensywne trwałe użytki zielone). Kontrola na miejscu wykazała rozbieżności w zadeklarowanych powierzchniach, brak upraw, zachwaszczenie działek oraz nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Stwierdzono również nieprawidłowości dotyczące utrzymania porządku w gospodarstwie (brak umowy i faktur na wywóz nieczystości płynnych). W wyniku tych ustaleń organy ARiMR przyznały płatności w pomniejszonej wysokości. Skarżący wniósł odwołanie, a następnie skargę do sądu, kwestionując decyzje organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak, Protokolant Referent – stażysta Urszula Sieradz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2014 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. F. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu [...] maja 2011 r. J. B. (skarżący, beneficjent) złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (Kierownik ARiMR, organ I instancji) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. We wniosku skarżący zadeklarował powierzchnię działek rolnych do następujących pakietów: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia [...] ha, wariant, 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia [...] ha, wariant 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) – powierzchnia [...] ha, wariant 2.11.1 – pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) – powierzchnia [...] ha; Pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1- ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - powierzchnia [...] ha, wariant 3.1.2 - ekstensywna gospodarska na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - powierzchnia [...] ha.
W dniu [...] września 2011 r. w gospodarstwie skarżącego odbyła się kontrola na miejscu z zakresu programu rolnośrodowiskowego, w wyniku której stwierdzono, iż: działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13+; działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13-; działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13-; działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13+; działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13-; działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13- oraz
z uwagi na nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów zastosowaniem kodu E7; działka rolna [...] (położona na działce ewid. nr [...], [...], [...]) o powierzchni zadeklarowanej we wniosku [...] ha, ma powierzchnię [...] ha, co skutkowało zastosowaniem kodu błędu DR13-.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] Kierownik ARiMR działając na podstawie m.in.: art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r.
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm., zwana dalej ustawą ONW), § 2, § 3, § 6 pkt 1 i 2, § 7 pkt 2, § 8 pkt 1, § 9 ust. 2 i 3, § 13, §13a, § 14 ust. 1 i 2, § 21, § 26 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem z 2009 r.), ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2009 r. Nr 116 poz. 975, zwana dalej ustawą o rolnictwie ekologicznym), rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych
i uchylającego rozporządzenia (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20 lipca 2007 r. str. 1 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem 834/2007) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), orzekł o przyznaniu beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej w łącznej wysokości [...] zł w tym: do Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne w wysokości [...] zł z tytułu wariantu 2.3 – [...] zł i wariantu 2.9 – [...] zł oraz do Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone w wysokości [...] zł z tytułu wariantu 3.1.1 - [...] zł i wariantu 3.1.2 - [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji, wskazując na dokonane
w wyniku kontroli ustalenia podał, iż po kompensacji stwierdzonej powierzchni działek rolnych [...], [...] i [...] w wariancie 2.3 - Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności)
z płatności wykluczono powierzchnię [...] ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 2.3, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wynosi 6,05 % i wobec tego, zgodnie z regulacją art. 16 ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011 r. str. 8), skutkowało pomniejszeniem płatności o podwójną stwierdzoną różnicę.
Wskazał, iż w odniesieniu do wariantu 2.11.1 - Pozostałe uprawy sadownicze
i jagodowe (z certyfikatem zgodności) na działce rolnej [...] w kontroli na miejscu zastosowano kod E7 (nieutrzymywanie minimalnej obsady drzew i krzewów) i jest to drugie wystąpienie nieprawidłowości E7 dla Pakietu 2 wariantu 2.11.1, bowiem pierwsza nieprawidłowość wystąpiła w 2010 r., w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2010 rok.
W odniesieniu do wariantu 2.1 - Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) płatność nie została przyznana ze względu na brak potwierdzenia przez upoważnioną Jednostkę Certyfikującą [...] sp. z o.o. danych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r. w tym wariancie. Organ
I instancji podał, iż wskutek weryfikacji danych w wykazach przekazywanych przez Jednostki Certyfikujące stwierdzono rozbieżności danych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, a danymi przekazanymi przez Jednostkę Certyfikującą [...] sp. z o.o. W ramach tego wariantu beneficjent zadeklarował uprawy na powierzchni [...] ha, a wykazy przekazane przez Jednostkę Certyfikującą potwierdzającą powierzchnię 0,00 ha. Złożone przez skarżącego (w wyjaśnieniu ww. okoliczności) oświadczenie, iż informował jednostkę certyfikującą o kontrolach, jakie odbyły się w jego gospodarstwie, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Organ zwrócił uwagę, że według § 7 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r., płatność rolnośrodowiskowa w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r.
w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenia (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007r. str. 1 z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności
w zakresie uprawy roślin. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, Jednostka Certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej, zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok. Z art. 17 ust. 3 ustawy o rolnictwie ekologicznym wynika, iż wykaz, o którym mowa wyżej, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji
i Gwarancji Rolnej Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy
w rozumieniu przepisów k.p.a.
Podał, iż do dnia wydania niniejszej decyzji do Kierownika ARiMR nie wpłynęła informacja o potwierdzeniu przez Jednostkę Certyfikującą danych zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok do wariantu 2.1. Zatem płatność rolnośrodowiskowa w Pakiecie 2 – Rolnictwo ekologiczne na 2011 r. skarżącemu nie przysługuje.
Odnosząc się do zmniejszenia płatności rolnośrodowiskowej na 2011 r.
w ramach Pakietu 3 – wariant 3.1.1. organ I instancji podniósł, iż z protokołu kontroli na miejscu wynika, iż skarżący nie przestrzega minimalnych wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie (nieprawidłowość PW14), tj. gospodarstwo rolne nie jest wyposażone w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych lub urządzenia te nie są utrzymywane w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym
i technicznym. Z adnotacji inspektora terenowego wynika, iż przy kontroli beneficjent przedstawił fakturę za wywóz śmieci, brak umowy oraz faktury za wywóz nieczystości płynnych, zaś gospodarstwo nie jest podłączone do kanalizacji.
Powyższe zgodnie z regulacją § 26 rozporządzenia z 2009 r. w związku z art. 70 ust. 6, ust.7 zdanie pierwsze i ust. 8, art. 71 i art. 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65) skutkowało zastosowaniem 3% (całkowitej kwoty) sankcji ze względu na wystąpienie nieprawidłowości PW14.
W odwołaniu złożonym na powołaną wyżej decyzję (i jego uzupełnieniu) skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podał, iż decyzja ta jest nietrafna i krzywdząca go. Wskazał, iż w 2011 r. w jego gospodarstwie przeprowadzone zostały dwie kontrole: z ARiMR w dniu [...] września 2011 r. kontrola rolnośrodowiskowa i obszarowa oraz w dniu [...] października 2011 r. kontrola z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w W.
Kontrola ARiMR stwierdziła na działkach: [...] (seradela), [...] (gorczyca), [...] (seradela), [...] (gorczyca), [...] (gorczyca), [...] (gorczyca), J (gorczyca); uprawy które wzeszły. Natomiast na działkach: [...] (zadeklarowana porzeczka czarna), [...] (zadeklarowana malina), [...] (zadeklarowana aronia czarnoowocowa), [...] (zadeklarowana leszczyna), stwierdzono, że rośliny sadownicze zostały oczyszczone,
a czynności agrotechniczne wykonane. Kontrola z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa w W. nie stwierdziła nieprawidłowości.
Zdaniem skarżącego, organ I instancji niesłusznie odmówił przyznania mu płatności do Pakietu 2, wariant 2.1 i wariant 2.11.1. pomimo, że kontrola nie stwierdziła nieprawidłowości. Ponadto nieprawidłowo zastosowano kod PW14 i pomniejszono płatność przyznaną do Pakietu 3, wariant 3.1.1., bowiem beneficjent posiada zawartą umowę na wywóz nieczystości oraz faktury.
Wskazał także, iż stwierdzone przez jednostkę certyfikującą nieprawidłowości
w gospodarstwie skarżącego zostały pod koniec lipca 2011 r. usunięte.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. (Dyrektor ARiMR, organ odwoławczy) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.
W uzasadnieniu decyzji, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy organ odwoławczy podał, iż płatność rolnośrodowiskowa w przypadku Pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych między innymi jako: grunty orne, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego, drugiego, piątego,(...) (§ 8 pkt 1 i § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia). Zgodnie z dyspozycją § 7 pkt 2, płatność rolnośrodowiskowa w ramach tego pakietu jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia nr 834/2007 (w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin. Przyznanie pomocy w postaci płatności rolnośrodowiskowej wymaga zatem od beneficjenta spełnienia szeregu wymogów i norm zarówno właściwych dla danego pakietu i wariantu, jak również ogólnych wymogów określonych w przepisach dotyczących tej formy płatności, jak też w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Ponadto przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantów pakietu rolnictwo ekologiczne, możliwe jest po wcześniejszym zweryfikowaniu wykazu producentów rolnych, którzy w danym roku realizowali produkcję metodami ekologicznymi. Przedmiotowy wykaz Jednostki Certyfikujące uprawnione do certyfikacji producentów rolnych corocznie przesyłają do Prezesa ARiMR.
W wykazie przekazanym ARiMR za 2011 r. przy nazwisku beneficjenta dane
o powierzchni realizacji produkcji ekologicznej dla upraw rolniczych (z certyfikatem zgodności) wskazywały wartość 0,00 ha, natomiast deklaracja skarżącego dotyczyła powierzchni [...] ha. W związku z rozbieżnościami, jakie pojawiły się odnośnie określenia rzeczywistej powierzchni zajętej pod uprawy ekologiczne, przed wydaniem decyzji w sprawie organ I instancji poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z zebraną dokumentacją i wniesienia ewentualnych uwag. W odpowiedzi na powyższe beneficjent złożył oświadczenie, iż informował jednostkę certyfikującą
o usunięciu nieprawidłowości dotyczących braku uprawy na działkach rolnych [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] oraz odchwaszczeniu działek. Podstawą wykluczenia części powierzchni z płatności do upraw ekologicznych był brak potwierdzenia tej powierzchni przez jednostkę certyfikującą. Ponadto do dnia wydania decyzji nie została przesłana korekta przedmiotowego wykazu przez jednostkę certyfikującą dotycząca gospodarstwa beneficjenta.
Organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w lipcu 2011 r. kontrola Jednostki Certyfikującej [...] Sp. z o.o. wskazuje brak upraw na dzień kontroli oraz zachwaszczenie działek, fakt ten został również potwierdzony przez beneficjenta
w odwołaniu poprzez wskazanie, iż stwierdzone przez jednostkę certyfikującą nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym zostały pod koniec lipca 2011 r. usunięte,
w związku z tym beneficjent spełnia wymagania dotyczące produkcji ekologicznej. Wyjaśnił, iż kontrole wykonywane przez jednostki certyfikujące dotyczą określonych produktów i produkcji o ile są lub mogą być oznakowane jako produkty rolnictwa ekologicznego, natomiast celem kontroli na miejscu z dnia [...] września 2011 r. było określenie powierzchni działek objętych użytkowaniem rolniczym oraz rośliny w plonie głównym w ramach poszczególnych grup płatności. Zaznaczył, iż nie neguje wyników ww. kontroli, jednak kontrola ta dotyczyła kwalifikowalności powierzchni, natomiast zgodnie z obowiązującą w tym zakresie regulacją płatność w ramach rolnictwa ekologicznego przyznaje się również po spełnieniu warunku prowadzenia produkcji rolnej zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym. Fakt zasiania rośliny pod koniec lipca nie świadczy o prowadzeniu uprawy, a tym bardziej o uzyskaniu plonu. Dokonanie w takim terminie zasiewu było ewentualnie wprowadzeniem świeżej masy roślinnej
w celu podniesienia żyzności gleby. Potwierdzeniem wykonania ww. zabiegów agrotechnicznych jest również dołączony do odwołania Rejestr działalności agrotechnicznych. Natomiast dołączony do pisma odwoławczego raport Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska i Nasiennictwa w W. z dnia [...] października 2011 r. dotyczy stosowania środków ochrony roślin.
Odnosząc się do stwierdzonej nieprawidłowości, oznaczonej w protokole
z czynności kontrolnej kodem PW14 w zakresie nieprzestrzegania minimalnych wymogów dotyczących czystości i porządku w gospodarstwie, Dyrektor ARiMR wskazał, iż kod ten został zastosowany wobec braku umowy i faktur na wywóz nieczystości płynnych, zatem dołączone do odwołania kopie faktur na wywóz śmieci oraz umowa dotycząca odbioru odpadów komunalnych stałych nie mają wpływu na powyższe.
Skargę na powołaną wyżej decyzję do sądu administracyjnego złożył skarżący wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżący podał, iż jest rolnikiem, który realizuje program rolnośrodowiskowy od dnia [...] marca 2008 r. do nadal. W dniu [...] maja 2008 r. zawarł z Jednostką Certyfikującą – [...] Sp.
z o.o. umowę nr [...]. Uważa, iż przyznanie mu decyzją organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r. płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości nastąpiło
z winy Jednostki Certyfikującej, która w okresie od [...] lipca 2011 r. do [...] marca 2012 r. nie przeprowadziła dodatkowej nieodpłatnej kontroli w jego gospodarstwie rolnym,
w celu weryfikacji upraw i działań naprawczych. Jednostka certyfikująca mogła także przeprowadzić dodatkową niezapowiedzianą kontrolę.
Zdaniem beneficjenta faktycznie spełnia on wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego według stanu na rok 2011 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 rozporządzenia z 2009 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów: Rolnictwo ekologiczne (Pakiet 2)
i Ekstensywne trwałe użytki zielone (Pakiet 3). W myśl § 4 ust. 2 ww. aktu, rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe: 1) zachowuje występujące
w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit. c Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009
z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego
w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody; 2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego; 3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.
Z treści § 7 pkt 2 rozporządzenia z 2009 r., płatność rolnośrodowiskowa
w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 - jest przyznawana, jeżeli rolnik prowadzi produkcję rolną zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym, przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20.07.2007, str. 1, z późn. zm.) oraz przepisami wydanymi w trybie przepisów tego rozporządzenia, w szczególności w zakresie uprawy roślin.
Jednocześnie zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym certyfikat, to świadectwo, o którym mowa w art. 29 Rozporządzenia nr 834/2007. W myśl art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 834/2007 (Dz.U.UE.L.2007.189.1 ze zm.),
w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 organy kontrolne i jednostki certyfikujące, o których mowa w art. 27 ust. 4, wydają certyfikat każdemu podmiotowi gospodarczemu, który podlega ich kontroli i który w obszarze swojej działalności spełnia wymogi określone
w niniejszym rozporządzeniu, certyfikat umożliwia co najmniej identyfikację podmiotu oraz rodzaju lub asortymentu produktów, a także okresu ważności.
Zatem na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o rolnictwie ekologicznym, jednostka certyfikująca przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rolnictwa oraz Prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w formie papierowej oraz za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, do dnia 31 października każdego roku, wykaz producentów w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności, którzy spełnili określone wymagania dotyczące produkcji ekologicznej zgodnie z przepisami dotyczącymi rolnictwa ekologicznego, według stanu za ten rok. W myśl art. 17 ust. 3 tej ustawy, wykaz o którym mowa w ust. 1 pkt 1, dla celów postępowania dowodowego w postępowaniu prowadzonym w sprawach związanych z udzielaniem pomocy finansowej producentom ekologicznym, na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu przepisów k.p.a.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż we wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności skarżący zadeklarował powierzchnię działek rolnych do następujących pakietów: Pakiet 2 - Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 - uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia [...] ha (działki rolne: [...], [...], [...], [...], [...], [...]), wariant, 2.3 - trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) - powierzchnia [...] ha (działki rolne: [...], [...], [...]), wariant 2.9 – uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) – powierzchnia [...] ha (działki rolne: [...], [...], [...]), wariant 2.11.1 – pozostałe uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) – powierzchnia [...] ha (działki rolne: [...], [...]); Pakiet 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, wariant 3.1.1- ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach - powierzchnia [...] ha (działka rolna [...]), wariant 3.1.2 - ekstensywna gospodarska na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 - powierzchnia [...] ha (działka rolna [...]).
Nie sporne jest także, iż w wykazie przekazanym Prezesowi ARiMR na 2011 r., przy nazwisku skarżącego w odniesieniu do powierzchni upraw realizowanych
w ramach Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne – wariant 2.1, Jednostka Certyfikująca wskazała wartość 0,00 ha. Zmiany w tym zakresie Jednostka Certyfikująca pomimo korespondencji z beneficjentem nie zgłosiła. Ponadto z ustaleń kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu [...] września 2011 r. wynika, iż brak jest upraw na ww. działkach ([...], [...], [...], [...], [...], [...]), nadto działki te są zachwaszczone. Okoliczność powyższą w uzupełnieniu odwołania potwierdza sam skarżący. Ewidentnym jest zatem, iż w 2011 r. skarżący nie realizował produkcji w ramach pakietu rolnictwo ekologiczne, a w konsekwencji wnioskowana przezeń z tego tytułu płatność na 2011 r., beneficjentowi nie przysługuje.
W ocenie Sądu dysponując ustaleniami z kontroli na miejscu organ I instancji
w odniesieniu do działalności realizowanej w ramach Pakietu 2 – wariant 2.11.1 właściwie ocenił, iż płatność z tego tytułu nie przysługuje. Jak bowiem ustalono, na działce rolnej [...] nieutrzymywano minimalnej obsady drzew i krzewów, co skutkowało zastosowaniem kodu E7, a jest to drugie wystąpienie nieprawidłowości E7 dla Pakietu 2 wariantu 2.11.1. Pierwsza nieprawidłowość wystąpiła w 2010 r., w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2010 rok wskazano, iż jeżeli nieprawidłowość E3. E1. E2. E7. E6 dla wariantu 2.11.1 oraz dla wariantu 2.10 w kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu powtórzy się w kolejnym roku realizacji programu, płatność za ten pakiet/wariant upraw w danym roku nie zostanie przyznana. Powyższe jest zgodne regulacją § 27 ust 3 rozporządzenia z 2009 r., wedle której, jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach tego samego wariantu, płatność rolnośrodowiskowa nie przysługuje temu rolnikowi w danym roku i roku następnym, w części dotyczącej tego wariantu. Zatem płatność
w odniesieniu do ww. wariantu nie przysługuje także w 2011 i 2012 r.
Prawidłowo także organy oceniły, iż deklarowana w ramach Pakietu 2 – wariant 2.3 powierzchnia działek rolnych ([...], [...], [...]) została zaniżona w odniesieniu do działki [...] (deklaracja [...] ha, a powierzchnia stwierdzona [...] ha), a zawyżona w odniesieniu do działki [...] (deklaracja [...] ha, a powierzchnia stwierdzona [...] ha), w konsekwencji po kompensacji z płatności tej wykluczono grunty o powierzchni [...] ha. Ww. powierzchnia odpowiada 6,05 % różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną,
a stwierdzoną w ramach tego wariantu, co skutkowało pomniejszeniem przyznanej
z tego tytułu płatności o podwójną stwierdzoną różnicę.
Odnosząc się zaś do obniżenia płatności rolnośrodowiskowej w Pakiecie 3 wariant 3.1.1 Sąd stwierdza, iż organy trafnie przyjęły, iż skarżący nie spełnił jednego
z podstawowych warunków zobowiązania rolnośrodowiskowego określonego § 3 pkt 3 rozporządzenia z 2009 r. tj. utrzymywania czystości i porządku na terenie gospodarstwa rolnego, w szczególności poprzez wyposażenie nieruchomości w urządzenia służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywania tych urządzeń w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym. Sąd podziela bowiem ocenę organów iż przedstawione przez beneficjenta faktury za wywóz śmieci nie są wystarczające do uznania spełnienia ww. warunku. W sytuacji bowiem, gdy gospodarstwo skarżącego nie jest podłączone do sieci kanalizacyjnej niezbędnym jest wywóz nieczystości płynnych, potwierdzony odpowiednią umową i fakturami potwierdzającym realizację tej umowy. Powyższa przesłanka nie została w niniejszej sprawie spełniona. Zasadnie zatem, wobec zastosowania kodu PW14, przyznana w ramach Pakietu 3 wariant 3.1.1 płatność została pomniejszona o 3% sankcję zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami § 26 rozporządzenia z 2009 r. i art. 71 rozporządzenia 1122/2009.
Płatność do Pakietu 2 – wariant 2.9 oraz do Pakietu 3 – wariant 3.1.2 przyznana została zgodnie z deklaracją beneficjenta.
Analizując przedmiotowe decyzje Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów postępowania, czy prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem, czy też stwierdzeniem nieważności ww. rozstrzygnięć.
Odnosząc się do zarzutów skargi, stwierdzić należy, że Wykaz Jednostki Certyfikującej ma decydujące znaczenie dla przyznania płatności rolnośrodowiskowej, zaś ewentualne zarzuty skarżącego wobec Jednostki Certyfikującej nie mogą odnieść pożądanego skutku w stosunku do organów ARiMR. Również pozostałe wywody skarżącego w zakresie jego sytuacji materialnej i zdrowotnej nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi (jak w pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach pomocy prawnej udzielonej z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, w związku z § 19 pkt 1,
w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło