VIII SA/Wa 1020/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-22

Skład orzekający: Iwona Owsińska – Gwiazda, Leszek Kobylski, Iwona Szymanowicz – Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu klasyfikacji gruntów, oparta na opinii Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa, może zostać utrzymana w mocy, mimo zarzutów strony o naruszeniu przepisów proceduralnych i braku rozpatrzenia jej zastrzeżeń?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo przeprowadziły postępowanie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Opinia specjalistycznego instytutu, choć nie wymagana przepisami, została prawidłowo uwzględniona jako dowód potwierdzający poprawność ustaleń klasyfikatora. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych uznano za niezasadne, ponieważ strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, a jej zastrzeżenia zostały rozpatrzone, nawet jeśli nie zostały uwzględnione zgodnie z jej oczekiwaniami.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła gleboznawczej klasyfikacji gruntów należących do skarżącej P. Z. Po przeprowadzeniu postępowania przez Starostę i wydaniu decyzji, skarżąca złożyła odwołanie, które zostało uwzględnione przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Starostę, wydano decyzję ustalającą klasyfikację gruntów, którą skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz przepisów materialnych dotyczących klasyfikacji gruntów, w szczególności dotyczące nierozpatrzenia jej zastrzeżeń do opinii Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa (IUNG).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów oddala skargę. Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej określany jako: "[...]WINGiK" lub "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania P. Z. (dalej także jako: "skarżąca") od decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak [...] o ustaleniu klasyfikacji gruntów na działkach ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowiących własność wyżej wymienionej, położonych w obrębie [...] gm. [...] pow. [...], zgodnie z mapą klasyfikacyjną przechowywaną w oryginale w operacie klasyfikacyjnym przyjętym do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] dnia [...] listopada 2015 r. stanowiącą w poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii, integralną część niniejszej decyzji – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia ww. decyzji wynika, że Starosta [...] zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów objętych melioracją wodną na obszarze gminy [...] obręb [...]. O powyższym stosownym pismem została powiadomiona także m.in. P. Z. Do wykonania czynności klasyfikacyjnych Starosta [...] upoważnił klasyfikatora M. W. pracownika [...] Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...]. Wykonanie prac dotyczących gleboznawczej klasyfikacji gruntów zostało zgłoszone do ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej w sposób ogólny. Po wykonaniu czynności technicznych w terenie klasyfikator opracował projekt ustalenia klasyfikacji. Projekt ten został wyłożony w miejscu i terminie określonym w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania. W dniu [...] grudnia 2014 r. pełnomocnicy stron S. P. i J. B. złożyli pismo stanowiące zastrzeżenia i uwagi do opracowanego projektu, które zawierało 27 pozycji. Jako powód zastrzeżeń we wszystkich pozycjach wskazano "zawyżone klasy", zastrzeżenia w stosunku do gruntów P. Z. wskazane zostały pod pozycją 22 ww. wykazu. Starosta [...] przekazał ww. zastrzeżenia wykonawcy prac klasyfikacyjnych [...] Biuru Geodezji i Urządzeń Rolnych w [...], które odniosło się do wskazanych zastrzeżeń w stosunku do kwestionowanych konturów klasyfikacyjnych występujących na gruntach, które były przedmiotem prac. Pełnomocnicy stron nie uznali argumentów klasyfikatora, jednocześnie wnosząc o powołanie nowego biegłego. Po licznej korespondencji z pełnomocnikami stron, w której wyrażono niezadowolenie z prac na gruncie, Starosta [...] zlecił wykonanie opinii przez niezależną jednostkę, tj. Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowy Instytut Badawczy w [...] (dalej określany jako: "IUNiG – PIB"). Zlecenie obejmowało wykonanie przez ww. Instytut kontroli poprawności wykonania przez klasyfikatora projektu ustalenia klasyfikacji w zakresie zgodności z aktualnymi przepisami dotyczącymi klasyfikacji gruntów oraz przeprowadzenia kontroli w terenie. IUNiG – PIB w [...], przy piśmie z dnia [...] września 2015 r., przekazał Staroście "Opinię" dotyczącą kontroli projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji, z której wynikało, że operat klasyfikacyjny jest wykonany poprawnie, nie wymaga korekt ani uzupełnień. Jednocześnie podnosił, że w trakcie kontroli nie stwierdzono podstaw do podważania ustaleń klasyfikatora. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] Starosta [...] w pkt 1 rozstrzygnięcia ustalił klasyfikację i dokonał zmiany użytków oraz zatwierdzenia projektu ustalenia klasyfikacji , w pkt 2 rozstrzygnięcia wprowadził zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków. W rezultacie odwołania złożonego przez P. Z., organ odwoławczy decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...] uwzględniając wskazania organu odwoławczego, wydał ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. w której "ustala klasyfikację gruntów w działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowiących własność Pani Pauliny A. Z., położonych w obrębie [...] gmina [...] Powiat [...], zgodnie z mapą klasyfikacyjną przechowywaną w oryginale w operacie klasyfikacyjnym przyjętym do zasobu Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] dnia [...] listopada 2015 roku za nr [...],[...],[...], stanowiącą w poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii, integralną część niniejszej decyzji". Od tej decyzji Pani P. A. Z. złożyła odwołanie, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa proceduralnego w szczególności art. 77 § 1, art. 7, art. 10, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej jako k.p.a.) oraz norm prawa materialnego "art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r poz. 520 ze zm.) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 roku w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, w związku z § 44-47 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 w sprawie ewidencji gruntów i budynków", które zdaniem skarżącej miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy [...]WINGiK ww. decyzją z dnia [...] września 2016 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji odniósł się do podniesionych w odwołaniu zastrzeżeń oraz dokonał analizy zmian w gleboznawczej klasyfikacji gruntów jakie nastąpiły w działkach skarżącej. [...]WINGiK stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału, przekazanego przez organ I instancji wynika, że dla celów niniejszego postępowania upoważniony przez Starostę klasyfikator, wykonał powierzoną pracę z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Praca ta została zgłoszona do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. Dokumentację z wykonanej pracy, skompletowaną w operacie technicznym, przyjęto w dniu [...] listopada 2015 roku do państwowego zasobu geodezyjnego. Przyjęcie do zasobu materiałów skompletowanych w operacie technicznym wskazuje, że praca wykonana przez klasyfikatora została pozytywnie zweryfikowana przez Starostę [...]. Zastrzeżenia do projektu klasyfikacji gruntów, złożone przez pełnomocników stron w formie wykazu, zostały przez wykonawcę prac opisane i rozpatrzone. Wykonana na zlecenie Starosty [...] opinia Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w [...], opracowana przez Zespół pracujący w składzie dr hab. F. W., dr J. N. (pracownik IUNG-PIB w [...]) i dr P. B. (pracownik UMCS w [...]) w sprawie oceny materiału z klasyfikacji gruntów wykonanej przez [...]WBGiUR i upoważnionego przez Starostę klasyfikatora, jest pozytywna zarówno w odniesieniu do dokumentacji klasyfikacyjnej wykonanej z pracy, jak i pod względem merytorycznej oceny klasyfikacji. W protokole dotyczącym kontroli projektu ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów wskazano, że dla potrzeb merytorycznej oceny "Zespół" przeprowadził bezpośrednio na gruncie badanie gleby w tych samych punktach co klasyfikator (14 odkrywek losowo wybranych ze wskazanych w "Wykazie skarg" i 3 przez pełnomocnika Pana S. P.). Pobrane próby glebowe przeanalizowano w laboratorium Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w [...], pod kątem uziarnienia. Analiza uziarnienia pozwoliła na rozwianie wątpliwości dotyczących kwalifikacji gleby do określonej klasy bonitacyjnej - rozkład granulowany stanowi kluczowe kryterium klasyfikacji gruntów. Na podstawie zestawienia badanych profili glebowych i porównania ich do profili opisanych w opiniowanym operacie "Zespół" w protokole - opinii wskazał, że przeprowadzone badania glebowe w pełni potwierdziły ustalenia klasyfikatora przedstawione w operacie. Organ wskazał, że P. A. Z. w odwołaniu nie podnosi kwestii dotyczących faktycznych ustaleń gleboznawczej klasyfikacji gruntów w jej działkach. Argumenty wskazane w odwołaniu (w 7 punktach) dotyczą "naruszenie przepisów prawa, które zdaniem skarżącej miało istotny wpływ na jego wynik". Dla przejrzystości sprawy, organ odwoławczy jednak przeanalizował zmiany gleboznawczej klasyfikacji jakie nastąpiły w działkach Pani P. A. Z., wskazanych w zaskarżonej decyzji, w stosunku do stanu przed wszczęciem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją oraz dokonał analizy dokumentacji klasyfikacyjnej na podstawie, której nastąpiły te zmiany, ze szczególnym uwzględnieniem zastrzeżeń złożonych do projektu klasyfikacji gruntów. Wniesione zastrzeżenia do projektu klasyfikacji dotyczą "zawyżenia klasy" w: konturze klasyfikacyjnym nr [...] i nr [...] w działce [...], w konturze nr [...] w działkach [...], [...], [...], [...], konturze nr [...] w działkach [...], [...], [...], konturze nr [...], nr [...] i nr [...] w działkach [...], [...], [...], [...], [...], w konturze nr [...] i nr [...] a w działce [...] ("Wykaz zastrzeżeń" poz. 22). Odnosząc się do tych zarzutów, organ odwoławczy przeanalizował ustalenia klasyfikatora w stosunku, do których wniesiono zastrzeżenia. Odnosząc się odrębnie do każdej działki ewidencyjnej organ odwoławczy wykazał, że klasy gruntów zostały określone na podstawie odkrywek profili glebowych, których opis, dla określonych typów gleb, klas i rodzajów odpowiada opisom wskazanym w Urzędowej Tabeli Klas Gruntów stanowiącej załącznik do rozporządzenia w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zdaniem organu odwoławczego klasy gruntów w ww. działkach zostały ustalone prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Analizując ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów organ odwoławczy stwierdził, że ustalone klasy gruntów w działkach Pani P. Z. nie są "zawyżone". Zmiany klas gruntów nastąpiły w skutek melioracji gruntów. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego gleboznawcza klasyfikacja gruntów wykonana została zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2012 roku w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Poprawność przeprowadzonej klasyfikacji gruntów obrębu [...], w odniesieniu do ww. przepisów nie budzi wątpliwości zarówno pod względem technicznym, jak i ustaleń merytorycznych, co zostało potwierdzone przez Instytut Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w [...] i Starostę [...]. Organ odwoławczy odniósł się szczegółowo do poszczególnych zarzutów odwołania, przedstawiając argumentację uzasadniająca niezasadność zarzutów. Reasumując [...]WINGiK stwierdził, że wskazane w odwołaniu argumenty i wyjaśnienia nie dotyczą ustaleń klasyfikacji gruntów. Podnoszone kwestie odnoszą się w szczególności do braku rozpatrzenia, czy przekazania przez Starostę [...] zastrzeżeń do opinii wykonanej przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w [...] - jednostki specjalistycznej w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Opinia Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa nie jest dokumentem wymaganym przez rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Jest to dodatkowy dokument zawierający ocenę specjalistycznej jednostki w zakresie gleboznawstwa, wykonaną w celu rozwiania wątpliwości zgłaszanych przez pełnomocników stron, w stosunku do ustaleń klasyfikacyjnych zawartych w dokumentacji, przyjętej do zasobu geodezyjnego. Opinia potwierdza poprawność wykonania prac klasyfikacyjnych zarówno pod względem technicznym, jak i merytorycznym. Organ prowadzący postępowanie klasyfikacyjne, ustalenia te przyjął jako wiążący dowód w sprawie. Natomiast pełnomocnicy stron nie przyjmują ich do wiadomości podważając ustalenia klasyfikatora i ustalenia IUNG zawarte w opinii, poprzez wskazywanie własnych faktów i ustaleń klasyfikacyjnych. Zdaniem organu odwoławczego, po analizie materiału dowodowego w sprawie klasyfikacji, uwzględniając pozytywną ocenę materiałów klasyfikacyjnych wykonaną przez IUNG, Starosta [...] słusznie uznał, że dokumentacja gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu [...] wykonana jest poprawnie, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów i w tej sytuacji wydana decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca P. Z. pismem z dnia [...] października 2016 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zwłaszcza wybiórcze potraktowanie zebranego materiału dowodowego, poprzez ignorowanie regularnie składanych zastrzeżeń do czynności organu, co narusza zasady procedury i ma istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 6 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, podczas gdy czynności podejmowane przez organ temu przeczą, ponieważ organ nie przekazał zastrzeżeń zgłoszonych do opinii nr [...] Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy (dalej: "IUNGPiB") z dnia [...].09.2015 r., by ten jako podmiot właściwy i posiadający odpowiednią wiedzę specjalistyczną mógł się do nich odnieść, 3) art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, podczas gdy postępowanie organu administracji w niniejszej sprawie powoduje, że słabsza strona postępowania nie ma żadnego wpływu na toczące się czynności, 4) art. 11 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, podczas gdy w niniejszej sprawie organ nie podjął nawet czynności, które odpowiadałyby na zarzuty składane na czynności związane z prowadzeniem badań gleboznawczych, 5) art. 80 k.p.a. przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób nierzetelny - z przekroczeniem zasad logiki, a także w sposób dowolny - z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, ponieważ starosta nie mógł odnieść się do zarzutów złożonych do opinii IUNGPiB z uwagi na brak odpowiednich kompetencji, a zatem nie wyjaśnił wszelkich okoliczności mających kluczowe znaczenie dla przedmiotowej sprawy, 6) § 5 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. 2012, poz. 1246) w związku z art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. 2016, poz. 1629) w związku z art. 44 pkt 2 i 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2016, poz. 1034), poprzez niewłaściwą ich wykładnię i zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie zaskarżonych opinii jako podstawę do dokonania klasyfikacji gruntów, mimo że nie zostały wyjaśnione wszelkie wątpliwości i zastrzeżenia do opinii, a tym samym strony postępowania doznały ograniczenia w faktycznym jego udziale i wpływie na czynności organu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że źródłem sporu w niniejszej sprawie jest okoliczność błędnego przeprowadzenia badań gleboznawczych oraz ignorowanie zastrzeżeń zgłaszanych do opinii, które mają służyć za podstawę organowi administracyjnemu do dokonania klasyfikacji gruntów, a następnie odniesienie się do nich przez podmiot, który nie posiada kwalifikacji ani kompetencji. Opinia sporządzona przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut Badawczy w [...] z dnia [...] września 2015 r. stanowi dokument opierający się na fachowej wiedzy specjalistów. Zastrzeżenia zgłoszone do tej opinii powinny być zatem przekazane temu podmiotowi, aby mógł się do nich odnieść i udzielić ostatecznej i fachowej odpowiedzi. Skarżąca podniosła, że organ jednak postanowił samodzielnie odnieść się do nich, potraktować uwagi w sposób protekcjonalny, aby stworzyć pozory podjęcia czynności, a w efekcie móc kontynuować procedurę klasyfikacyjną gruntów. Zachowanie to stoi w rażącej sprzeczności z zasadami prawa administracyjnego, które przewidział ustawodawca, jak również z przepisami prawa nakazującymi prowadzić takie postępowanie w oparciu i na podstawie przepisów. Skarżąca pozostaje w przekonaniu, że gdyby Instytut miał pełną świadomość tego, do czego strona ma zastrzeżenia, miał możliwość zapoznania się z całokształtem materiałów zebranych w niniejszej sprawie, w tym między innymi protokołu z [...] maja 2012 roku stwierdzającego szereg nieprawidłowości, które kwalifikowały czynności do ponownego badania, jego opinia byłaby zupełnie inna, a w konsekwencji ostateczna decyzja nie miałaby racji bytu w takiej postaci, w jakiej została zaskarżona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 - j.t.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - j.t. z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Stosownie do art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie narusza ona prawa. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było przeprowadzenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] stanowiących własność P. A. Z., położonych w obrębie [...] gmina [...] powiat [...]. Przedmiot ten wymaga na wstępie wskazania, że zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz,. 2027 z późn. zm., dalej Pgik), ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów jest starosta (art. 22 ust. 1). Zgodnie z art. 2 pkt 12 Pgik przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Takie określenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów ma moc obowiązującą w stosunku do spraw regulowanych ustawą Pgik, oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. Fakt zamieszczenia w ustawie wyjaśnienia pewnych pojęć lub definicji powoduje, że przepisy tego rodzaju stają się przepisami prawa, ponieważ ustalają rozumienie przepisów, mocą których z konkretnymi faktami wiążą się skutki prawne. Zgodnie z unormowaniem wynikającym z art. 20 ust. 1 Pgik ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oraz oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Ust. 3 tego przepisu stanowi, że grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów. Podstawą ustalania typów i klas gleby są dane zawarte w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2012.1246) dalej rozporządzenie g.k.g. Rozporządzenie to poprzedzone było rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 1956.19.97), które zgodnie z art. 59 Pgik utraciło moc z dniem wejścia w życie rozporządzenia g.k.g. Aktualna regulacja rozporządzenia g.k.g., w odróżnieniu od poprzedniej, przewiduje także - poza zaliczaniem gruntów do odpowiedniego typu, rodzaju i gatunku gleby, oraz klasy bonitacyjnej - ustalanie rodzaju użytku gruntowego. Wynika to z brzmienia § 7 ust. 1 pkt 7 oraz § 8 ust. 2 pkt 1 lit. e rozporządzenia g.k.g. Ustalanie rodzaju użytku gruntowego w ramach czynności klasyfikacyjnych dotyczy gruntów rolnych i leśnych, ponieważ tylko grunty rolne i leśne poddane są klasyfikacji gleboznawczej (art. 20 ust. 3 Pgik). Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia g.k.g. (legislacja.rd.gov.pl) zmiana ta miała na celu ujednolicenie postępowania administracyjnego, obejmującego zarówno niezbędne ustalenie rodzaju użytku gruntowego, jak i jego klasy gleboznawczej. Wprowadzenie przepisu § 7 ust. 1 pkt 7 powoduje wyeliminowanie konieczności uruchamiania dwóch odrębnych postępowań. Regulacja taka oznacza więc, że przeprowadzający czynności klasyfikacyjne gruntów klasyfikator dokonuje także ustaleń będących następnie podstawą do określenia rodzaju i zasięgu użytku gruntowego rolnego lub leśnego. Według § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia g.k.g. przeprowadzenia klasyfikacji obejmuje wydanie decyzji o ustaleniu klasyfikacji. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało przeprowadzone z urzędu, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] sierpnia 2014 r. Powyższe zawiadomienie o wszczęciu postępowania wraz z harmonogramem prac określającym miejsce i termin przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz informacją o miejscu i terminie wyłożenia do wglądu projektu ustalenia klasyfikacji skarżąca otrzymała w dniu [...] sierpnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych). Analiza akt prowadzi do wniosku, że skarżąca w toku postępowania miała możliwość wypowiedzenia się co do proponowanych zmian i swoje stanowisko wyraziła, zarówno osobiście, jak i przez pełnomocnika, w sprzeciwie, odwołaniu od decyzji organu I instancji, wreszcie w skardze do sądu administracyjnego. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do kwestii oceny zgodności z prawem czynności gleboznawczej klasyfikacji gruntów skarżącej, zarówno w zakresie czynności terenowych przeprowadzenia badań glebowych, jak i postępowania skutkującego sporządzeniem operatu klasyfikacyjnego oraz prawidłowości wydanych w tym zakresie decyzji. W ocenie Sądu zarówno Starosta [...], jak również [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, podjęli czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego. W tym celu Starosta [...] zlecił wykonanie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz dokumentacja z prac terenowych została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego. Przyjęcie do zasobu materiałów skompletowanych w operacie technicznym wskazuje, że praca wykonana przez klasyfikatora została pozytywnie zweryfikowana przez Starostę [...]. Dodatkowo w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy Starosta zlecił sporządzenie opinii prze Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy z siedzibą w [...]. Opinia została opracowana przez Zespół pracujący w składzie dr hab. F. W., dr J. N. (pracownik IUNG-PIB w [...]) i dr P. B. (pracownik UMCS w [...]). Uwagi i zastrzeżenia złożone do projektu ustaleń klasyfikacji, przez pełnomocników części właścicieli przedstawione w "Wykazie skarg" i pismach opracowanych J. B., były rozpatrywane zarówno przez Starostę [...], jak i podlegały ocenie IUNG. Zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w kontekście powyższego przebiegu postępowania, są niezasadne. Należy zgodzić się z twierdzeniami organów administracyjnych orzekających w sprawie, że przeprowadzone postępowanie przebiegało z poszanowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów. Starosta [...] w przeprowadzonym postępowaniu nie tylko zrealizował ciążący na organie obowiązek wykonania gleboznawczej klasyfikacji po melioracji gruntów, ale również dodatkowo zlecił kontrole tego opracowania jednostce specjalistycznej Instytutowi w [...]. Sprawdzenie opracowania przez ww. Instytut miało na celu rozwianie wątpliwości podniesionych w korespondencji pełnomocników strony, tj. S. P. i J. B. w stosunku do wykonanych przez klasyfikatora ustaleń klasyfikacyjnych wsi [...], w tym gruntów skarżącej. Ocena dokonana przez Instytut wskazała na poprawność wykonania dokumentacji klasyfikacyjnej, a przeprowadzone badania glebowe przez pracowników Instytutu, w pełni potwierdziły ustalenia klasyfikatora przedstawione w operacie. Powyższa ocena w formie opinii została przekazana Staroście [...], również organ odwoławczy przeanalizował w postepowaniu odwoławczym całość dokumentów łącznie ze zmianami gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Brak uwzględnienia zastrzeżeń zgłaszanych przez ww. pełnomocników, nie oznacza, że miało miejsce wybiórcze potraktowanie materiału dowodowego lub ignorowanie regularnie składanych zastrzeżeń, jak wywodzi w skardze skarżąca. Ponadto, o każdym etapie postępowania skarżąca - jej pełnomocnicy, byli informowani. Z akt sprawy wynika, że skarżącej zapewniono czynny udział na każdym etapie postępowania, zarówno podczas prac technicznych wykonywanych przez klasyfikatora, jak i w okresie wyłożenia projektu ustalenia klasyfikacji. Również przed wydaniem decyzji organ prowadzący postępowanie, wykonując dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a., dał możliwość P. Z. wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wynika z akt sprawy odwołująca korzystała, poprzez pełnomocnika, z tych praw na etapie czynności technicznych ustalania klasyfikacji gruntów w jej działkach. W związku z tym jako niezasadne należy potraktować zarzuty naruszenia przepisów postępowania zawartych w treści skargi, tj. art. 6, art. 8, art. 11, art. 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącą do projektu operatu klasyfikacyjnego zostały rozpatrzone przez klasyfikatora, a nadto w stosunku do tych zastrzeżeń wypowiedział się Instytut w [...]. Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenie g.k.g. informację o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń zawarto w decyzji Starosty [...] o ustaleniu klasyfikacji. To, że nie zostały rozpatrzone zgodnie z oczekiwaniem skarżącej, nie narusza zarzuconego § 5 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia g.k.g., stąd ten zarzut został uznany za niezasadny. Natomiast przepis § 44 pkt 2 i 6 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie miał w sprawie zastosowania. Sąd podziela ocenę organu odwoławczego, że zarzuty odnoszące się do braku rozpatrzenia, czy przekazania przez Starostę [...] zastrzeżeń do opinii wykonanej przez Instytut w [...], nie mogą być uwzględnione. Opinia sporządzona rzez ww. Instytut nie jest dokumentem wymaganym przez rozporządzenie w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Jest to dodatkowy dokument zawierający ocenę specjalistycznej jednostki w zakresie gleboznawstwa, wykonaną w celu rozwiania wątpliwości zgłaszanych przez pełnomocników stron, w stosunku do ustaleń klasyfikacyjnych zawartych w dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego. Opinia potwierdza poprawność wykonania prac klasyfikacyjnych zarówno pod względem technicznym, jak i merytorycznym. Organ prowadzący postępowanie klasyfikacyjne, ustalenia te przyjął jako wiążący dowód w sprawie. Natomiast pełnomocnicy skarżącej i sama skarżąca nie przyjmuje ich do wiadomości, podważając ustalenia klasyfikatora i ustalenia IUNG zawarte w opinii, poprzez wskazywanie własnych faktów i ustaleń klasyfikacyjnych. Tego rodzaju postawa jest polemiką z poprawnie dokonanymi ustaleniami i jako taka nie może skutkować zmianą rozstrzygnięcia. Orzekające w sprawie organy dołożyły wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizowały wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach, powołując się na szerokie w tym zakresie orzecznictwo sądowe. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Wręcz przeciwnie, na szczególną aprobatę zasługuje wnikliwe, obszerne i merytorycznie prawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni spełniające również wymogi zasady przekonywania strony. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło