VIII SA/Wa 1024/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-12-05
Skład orzekający: Monika Kramek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony, w tym posiadane gospodarstwo rolne i inne zobowiązania finansowe?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku posiadania przez stronę stosunkowo dużego gospodarstwa rolnego i innych zobowiązań finansowych, uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, a nie w całości kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący S. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej płatności bezpośrednich. W uzasadnieniu wskazał na utrzymanie bezrobotnej żony i dochód z gospodarstwa rolnego. Po wezwaniu do uzupełnienia, przedstawił informacje o powierzchni dzierżawionych i posiadanych gospodarstw rolnych oraz wyciągi z rachunków bankowych z saldem "0". Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich postanawia: 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu S. N. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku podał, że na utrzymaniu ma bezrobotną żonę, a jedynym źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne [...] ary. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący wyjaśnił, że jest właścicielem gospodarstwa o powierzchni [...] ary, a ponadto jest dzierżawcą gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i [...] ha. Do pisma załączył wyciągi z rachunków bankowych małżonków z saldem "0" oraz zaświadczenie o posiadaniu przez żonę statusu osoby bezrobotnej (oryginały dokumentów w aktach sprawy VIII SA/Wa 1025/14).
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
Instytucja przyznania prawa pomocy jest zatem rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana przede wszystkim wobec osób bez źródeł stałego dochodu i bez majątku tj. takich, które pozbawione są zupełnie środków do życia lub posiadają środki tak niewielkie, że nie starczają one na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego stwierdzić należy, że w sprawie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżący jest bowiem zobowiązany do uiszczenia wpisów sądowych w 3 sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem na łączną kwotę [...] zł. Uznano zatem, że oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale generalną kwotę, która obowiązany jest uiścić. Jednoczesne poniesienie takiego wydatku mogłoby prowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu koniecznym skarżącego i jego rodziny. Natomiast analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia twierdzenie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Skarżący utrzymuje się ze stosunkowo dużego gospodarstwa rolnego, nie jest więc osobą ubogą, pozbawioną źródła utrzymania, która nie byłaby w stanie ponosić koszty sądowe np. opłaty kancelaryjne za podejmowane przez Sąd czynności.
Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło