VIII SA/Wa 1025/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-12

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Udzielenie pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być stosowane w przypadkach obiektywnej niemożliwości zdobycia środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym, a jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku jest ustalona sytuacja materialna strony.
Stan faktyczny
Z. L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Skarżący podał, że jest osobą niepełnosprawną, a jego emerytura jest jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny, przy czym środki te nie wystarczają na pokrycie bieżących wydatków, co skutkuje zadłużeniem.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Z. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata We wniosku o przyznanie prawa pomocy Z. L. podał, że jest osobą z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, a jedynym źródłem utrzymania trzyosobowej rodziny jest jego świadczenie emerytalno – rentowe z ZUS w wysokości [...] zł. Oświadczył, że żona nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, natomiast syn jest studentem studiów dziennych i również nie posiada dochodu. Skarżący wyjaśnił, że do stałych wydatków należą: czynsz za mieszkanie – [...] zł, gaz – [...], energia elektryczna – [...] zł, leki – [...], posiadane środki nie wystarczają na pokrycie bieżących zobowiązań dlatego rodzina posiada zadłużenie w Spółdzielni Mieszkaniowej. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające może on wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Dodatkowo należy podkreślić, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest także formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jedyną zatem przesłanką decydującą o pozytywnym rozpoznaniu wniosku w przedmiocie prawa pomocy jest ustalona sytuacja materialna strony, a nie stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego uznać należy, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Według złożonego oświadczenie trzyosobowa rodzina utrzymuje się z niewielkiego dochodu, który nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zatem konieczność poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia w sprawie pełnomocnika stanowi dla skarżącego barierę nie do przezwyciężenia. Z tych też względów w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło