VIII SA/Wa 1028/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalonego przez sąd administracyjny zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, w szczególności w kontekście obowiązku informowania sądu o zmianie adresu?Ratio decidendi
Wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalonego przez sąd administracyjny nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Brak winy wymaga wykazania, że niedopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i niezależnej od woli strony. W sytuacji, gdy strona nie poinformowała sądu o zmianie adresu, mimo pouczenia o takim obowiązku i prowadzenia innych postępowań, uchybienie terminowi nie może być uznane za niezawinione.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, którym jego skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej została oddalona. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał brak wiedzy o terminie rozprawy z powodu doręczenia zastępczego, nieodebrania przesyłki i konfliktu z żoną, która miała utrudniać odbiór korespondencji. Skarżący twierdził, że uchybił terminowi bez swojej winy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprawy z wniosku S. S. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanowił: odmówić przywrócenia terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Wyrokiem z 27 lipca 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1028/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej także jako "Sąd") oddalił skargę S. S. (dalej: "skarżący") na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W..
Pismem z [...] września 2016 r. (nadanym w tym samym dniu) skarżący wystąpił
o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazał brak wiedzy
o terminie rozprawy (zawiadomienie zostało uznane za doręczone w trybie tzw. doręczenia zastępczego). Nie dotarło do niego awizo, nie odebrał też przesyłki
z powodu nieobecności pod wskazanym adresem wynikającej z obowiązków spoczywających na skarżącym jako przedsiębiorcy. Dodał, że obecnie pod wskazanym w skardze adresem nie zamieszkuje i pozostaje w konflikcie z żoną, która nie przekazuje kierowanej do skarżącego korespondencji, lub też korespondencji nie odbiera, a awiza wyrzuca. Terminowi do dokonania przedmiotowej w sprawie czynności uchybił zatem bez swojej winy. Wyjaśnił także, że przed tutejszym Sądem toczą się postępowania z innych wniesionych przez skarżącego skarg, które "monitoruje" na bieżąco. Natomiast o odbytej w niniejszej sprawie rozprawie skarżący dowiedział się telefonicznie dopiero w dniu [...] września 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej: "p.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku.
Stosownie zaś do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Zgodnie z brzmieniem art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem
o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana,
w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie
z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.
Zgodnie z art. 87 § 2 powołanej ustawy, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W myśl powołanych wyżej przepisów, kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu związane jest z obowiązkiem strony
do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. W orzecznictwie sądowym jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego, powszechnie przyjmuje się, obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Natomiast przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających
na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nagłej, niezależnej od woli skarżącego i nie dającej się przezwyciężyć
(np. przerwa w komunikacji, nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp.), zob. postanowienie NSA z 18 marca 2015 r., sygn. akt I OZ 225/15.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd doszedł do przekonania,
że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący nie uprawdopodobnił bowiem okoliczności wskazujących na brak swojej winy w niedochowaniu terminu do dokonania powyższej czynności. Podkreślenia wymaga, że wszelka korespondencja sądowa w niniejszej sprawie kierowana była pod wskazany przez skarżącego adres. Dodatkowo w piśmie doręczonym w dniu [...] stycznia 2016 r. (zob. karta 22 i 23 akt sądowych), jak i w piśmie, które prawidłowo zostało doręczone skarżącemu w dniu
[...] marca 2016 r. (zob. karta 33 i 35 akt sądowych) zostało zawarte pouczenie o prawach i obowiązkach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym
o okolicznościach wymienionych w treści art. 70 § 1 i 2 p.p.s.a. (konieczność zawiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania, adresu do doręczeń lub siedziby). Nie ulega zatem wątpliwości, iż skarżący posiadał wiedzę co do istotności udzielania Sądowi aktualnych informacji dotyczących wskazania prawidłowego adresu, pod który należy wysyłać korespondencję. Nie bez znaczenia dla tej oceny pozostaje fakt prowadzenia innych jeszcze postępowań z inicjatywy skarżącego, na które skarżący wskazuje we wniosku o przywrócenie terminu. Tym samym, także w sytuacji funkcjonowania w życiu zawodowym wymagającego wyjazdów poza miejsce zamieszkania, dla uznania zachowania staranności w prowadzeniu swoich spraw konieczna jest dbałość o wskazanie adresu, pod który przesyłka dotrze bez przeszkód, w sposób umożliwiający zapoznanie się z jej treścią. Jest to szczególnie istotne
w wypadku podejrzeń, że domownicy mogą utrudniać odbiór korespondencji. Tym samym wskazanie Sądowi adresu, pod który kierowana ma być korespondencja, a który nie gwarantuje dotarcia pisma do rąk adresata, przy świadomości takiej sytuacji nie może być uznane za wypełniające obowiązek działania z należytą starannością. Brak należytej staranności w tym względzie spowodował uchybienie w złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie, które w tych okolicznościach nie może być uznane za niezawinione.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło