VIII SA/Wa 1033/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-08

Skład orzekający: Artur Kot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która nie generuje dochodów i posiada majątek obciążony zastawami skarbowymi, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie przedstawi wszystkich wymaganych dowodów potwierdzających jej trudną sytuację finansową?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli nie wykaże w sposób udokumentowany, że nie ma dostatecznych środków na ich pokrycie. Niewykazanie przez spółkę, że zwrócone przez prokuraturę samochody ciężarowe nie nadają się do eksploatacji, brak wskazania źródła finansowania bieżącej działalności oraz brak wykazania braku możliwości ubiegania się o dopłaty od udziałowca, stanowi podstawę do utrzymania w mocy postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że nie generuje dochodów, nie posiada środków finansowych, a jej majątek ruchomy (samochody ciężarowe) jest obciążony zastawami skarbowymi i w złym stanie technicznym. Sąd wezwał spółkę do przedstawienia dodatkowych dowodów, w tym potwierdzających zły stan techniczny pojazdów. Spółka nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów. Starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw. Sąd utrzymał w mocy postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu sprzeciwu "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 kwietnia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...]września 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wszystkie miesiące 2006 r. postanowił: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu, "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (wpis od skargi w kwocie [...]zł), w sprawie ze skargi na powołaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...]z [...]września 2016 r. Uzasadniając wniosek wskazała, że obecnie nie generuje jakichkolwiek dochodów. Nie dokonuje sprzedaży lub (i) zakupu towarów handlowych z powodu braku środków finansowych. Utraciła koncesję (w 2011 r.) na obrót paliwami ciekłymi. Nie zatrudnia aktualnie pracowników. Posiadany majątek ruchomy (środki trwałe) został zabezpieczony zaś w związku z postępowaniem Prokuratury Okręgowej w [...]. Od [...]lutego 2013 r. na samochodach ciężarowych (cysternach przeznaczonych do przewozu towarów) stanowiących jedyne źródło dochodów ustanowiono zastawy skarbowe. Spółka pozbawiona została zatem możliwości ich zbycia i wygospodarowania jakichkolwiek środków finansowych z tego tytułu, w tym na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Wyjaśniła, że po pięciu latach pozostawania w dyspozycji Prokuratury stan techniczny pojazdów jest na tyle zły, że uniemożliwia ich wykorzystanie do osiągania jakichkolwiek dochodów. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, który mogłaby ewentualnie spieniężyć na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W celu poprawy swojej sytuacji podjęła stosowne działania restrukturyzacyjne skutkujące zmniejszeniem zatrudnienia. Nie posiada środków na rachunku bankowym (tylko zadłużenie). Odpowiadając na wezwanie Sądu, wystosowane w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "uppsa") skarżąca powtórzyła, że nie generuje jakichkolwiek dochodów. Nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Nie składała zeznania podatkowego za 2015 r. Skarżąca nie przedstawiła jednak dowodów wymienionych w pkt 4 wezwania, tj. potwierdzających, że stan techniczny pojazdów ciężarowych uniemożliwia ich normalną eksploatację. Postanowieniem z 26 kwietnia 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W szczególności nie wykazała, że została pozbawiona możliwości osiągania przychodów dzięki wykorzystaniu 5 samochodów ciężarowych. Nie wskazał nadto źródła finansowania bieżącej działalności. Skarżąca prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego. Postawiła zarzut naruszenia art. 246 § 2 pkt 2 uppsa. Powtórzyła zasadnicze elementy dotychczasowej argumentacji sprowadzające się do twierdzenia o złej sytuacji finansowej, która uniemożliwia poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 uppsa osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Powołany przepis art. 255 uppsa nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem, albowiem instytucja prawa pomocy ma zagwarantować prawo do sądu podmiotom, których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego. Dopóki zatem strona nie wykaże przy pomocy stosownych dokumentów źródłowych swojej sytuacji finansowej jej wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Niezłożenie wymienionych w art. 255 uppsa oświadczeń i dokumentów źródłowych, należy zaś ocenić jako niewypełnienie ciążącego na wnioskodawcy obowiązku współdziałania z sądem rozpoznającym wniosek o prawo pomocy, co stanowi podstawę do oddalenia wniosku. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że nienadesłanie wszystkich dokumentów, o które spółka została wezwana, spowodowało niewypełnienie obowiązku współdziałania z sądem, uniemożliwiając tym samym pełne ustalenie podstawy faktycznej wnioskowanego uprawnienia procesowego. Nie przedstawiła dokumentów potwierdzających podniesioną we wniosku okoliczność, że zwrócone przez Prokuraturę samochody ciężarowe nie nadają się do eksploatacji. Nie wskazała nadto źródła finansowania bieżącej działalności. Nie wykazała także braku możliwości ubiegania się o dopłaty od udziałowca. Tym samym uznać należy, że nie wykazała, iż nie ma możliwości partycypowania w kosztach prowadzonego z jej skargi postępowania sądowego. Dane nadesłane przez skarżącą nie są bowiem miarodajne przy ocenie jej sytuacji finansowej uzasadniającej ewentualne przyznanie jej prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 260 § 1 uppsa, Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, czyli utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło