VIII SA/Wa 1046/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-08
Skład orzekający: Artur Kot, Cezary Kosterna, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu z powodu wadliwego doręczenia decyzji w trybie doręczenia zastępczego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej, uznając, że organ ten nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie doręczenia zastępczego. Brak należytego wyjaśnienia tych okoliczności uniemożliwił ocenę, czy skarżąca zawiniła w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, co jest kluczowe dla przywrócenia terminu na podstawie art. 162 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka z o.o. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym. Organ uznał decyzję za skutecznie doręczoną w trybie doręczenia zastępczego w dniu 15 grudnia 2015 r., a termin do wniesienia odwołania upłynął 29 grudnia 2015 r. Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ dowody wskazują na prawidłowe awizowanie przesyłki i pozostawienie zawiadomienia na drzwiach biura. Skarżąca twierdziła, że nie otrzymała awiza ani decyzji, a dowody wskazują na wadliwość doręczenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej i zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej także: "DIC", "Dyrektor IC", "Organ") postanowieniem z [...] września 2016 r. (nr [...]), działając na podstawie art. 162, art. 163 § 2 w zw. z art. 216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.; dalej: "Op" lub "Ordynacja podatkowa"), po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej także: "skarżąca", "Spółka" lub "Strona") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w R. (dalej: "Naczelnik UC", "organ I instancji") z [...] listopada 2015 r. nr [...].
Postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Naczelnik UC, powołaną wyżej decyzją z [...] listopada 2015 r. określił skarżącej zobowiązanie w podatku akcyzowym za wrzesień 2012 r. w wysokości [...] zł. Decyzję uznano za doręczoną w trybie art. 150 Op w dniu [...] grudnia 2015 r.
Pismem z [...] lutego 2016 r., skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji. Do wniosku załączyła odwołanie. W uzasadnieniu podała, że pod adresem siedziby znajduje się biuro firmy z dużym szyldem i rozpoznawalnym znakiem graficznym Spółki [...] oraz stacja benzynowa czynna codziennie od godziny [...] do [...]. W godzinach pracy stacji benzynowej, w oznaczonym logiem Spółki [...] Sp. z o.o. budynku przy stacji benzynowej zawsze jest co najmniej jeden pracownik Spółki do obsługi stacji oraz załatwiania ewentualnych innych formalności, w tym przyjmowania korespondencji. Niezależnie od tego, jeden z pracowników posiada upoważnienie do odbioru korespondencji z właściwej dla adresu siedziby Spółki placówki Poczty Polskiej. Skarżąca podniosła, że nie otrzymała żadnego awiza przesyłki zawierającej sześć sztuk decyzji określających zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od lipca 2012 r. do grudnia 2012 r., nadanej w dniu [...] listopada 2012 r., w terminach wynikających z informacji znajdujących się na stronie Poczty Polskiej przeznaczonej do śledzenia przesyłek. W dniach [...] lub [...] grudnia 2015 r. listonosz nie podjął próby doręczenia jej przesyłki. W godzinach wskazanych jako próby doręczenia (tj. [...]
i [...]) stacja benzynowa znajdująca się pod adresem ul. G. [...], z dużym logo z nazwą Spółki [...] Sp. z o. o. była czynna i zawsze znajdowało się tam przynajmniej dwóch pracowników, którzy nie potwierdzili wizyty listonosza. Także upoważniony do odbioru korespondencji pocztowej pracownik, który co najmniej raz
w tygodniu osobiście udaje się do placówki pocztowej nie został poinformowany na poczcie, że znajduje się jakakolwiek korespondencja z R..
Spółka nie została zatem poinformowana, najprawdopodobniej ze względu na błąd poczty w opisywaniu przesyłek, o korespondencji z Urzędu Celnego w R.. Zdaniem skarżącej, numer przesyłki najprawdopodobniej omyłkowo został przy jej rejestracji w Urzędzie Pocztowym oznaczony jako dwukrotnie awizowany, w sytuacji gdy przesyłka nigdy nie była przedmiotem doręczenia. Pod wskazany adres Spółki nigdy nie trafiło także żadne awizo. Spółka nie miała zatem wiedzy o kierowanej do niej przesyłce z UC w R., także od pracowników Poczty Polskiej. O wydaniu decyzji Spółka dowiedziała się w dniu [...] lutego 2016 r. z tytułów egzekucyjnych i zawiadomień
o zajęciu rachunku bankowego. W świetle tych informacji Prezes Zarządu Spółki w dniu [...] lutego 2016 r. udał się do Urzędu Celnego w R., gdzie osobiście odebrał sześć decyzji administracyjnych i był to pierwszy moment, w jakim decyzje zostały Spółce skutecznie doręczone.
Do wniosku Spółka załączyła m.in. wydruk z informacji Poczty Polskiej
o śledzeniu przesyłki, oświadczenie Prezesa Zarządu oraz stosowne oświadczenia pracowników Spółki z [...] lutego 2016 r.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2016 r. Dyrektor IC odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z tego samego dnia stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od tej decyzji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie przedstawił przebieg postępowania
w sprawie, jak również powołał treść przepisów art. 162 § 1 i 2 Op. Uznał, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona Stronie w dniu [...] grudnia 2015 r.,
a zatem termin do skutecznego wniesienia odwołania upływał w sprawie z dniem [...] grudnia 2015 r. Stwierdził, że warunki formalne, do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, o których mowa w tym przepisie zostały zachowane (tryb, termin, dopełnienie czynności, tj. złożenie odwołania). Jednakże
w ocenie Dyrektora IC Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Za bezsporne uznał przy tym, że w sprawie nastąpił zwrot przesyłki zawierającej decyzję pierwszoinstancyjną przez urząd pocztowy nadawcy. Adnotacje na odwrocie potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej nr [...] jednoznacznie wskazują na dwukrotne awizowanie
i pozostawienie przesyłki we właściwym urzędzie pocztowym na okres 14 dni. Na potwierdzeniu odbioru znajduje się wzmianka osoby doręczającej przesyłkę, że
z powodu niemożności doręczenia, w sposób wskazany w punkcie 1, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP L. [...] ul. M. [...] w dniu [...] grudnia 2015 r., a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym UP umieszczono na drzwiach biura, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
Dodatkowo, z drugiej adnotacji wynika, że z powodu niepodjęcia przesyłki
w terminie 7 dni, przesyłkę awizowano powtórnie w dniu [...] grudnia 2015 r. Natomiast,
z adnotacji i stempli pocztowych zamieszczonych na kopercie zawierającej przesyłkę wynika, że przesyłkę awizowano w dniu [...] grudnia 2015 r., powtórne awizo nastąpiło
w dniu [...] grudnia 2015 r., zaś zwrotu przesyłki urząd poczty dokonał w dniu [...] grudnia 2015 r. z powodu jej niepodjęcia w terminie. W dniu [...] grudnia 2015 r. przesyłka wpłynęła do nadawcy.
Zdaniem Dyrektora IC, poczynione przez operatora pocztowego na potwierdzeniu odbioru, jak i na kopercie przesyłki adnotacje wskazują, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym urzędzie pocztowym umieszczono na drzwiach biura Spółki zamiast w oddawczej skrzynce pocztowej. Pozostawienie zawiadomienia w innym miejscu niż skrzynka pocztowa (na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata) dopuszczalne jest wyłącznie, gdy nie jest możliwe pozostawienie przesyłki w skrzynce pocztowej (art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej). Uczynione niezbędne adnotacje wykluczają zatem możliwość skutecznego kwestionowania domniemania faktycznego pozostawienia awiza na drzwiach biura adresata. Obalenie domniemania doręczenia zastępczego jest możliwe, jeśli adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością.
Mając na uwadze materiał dowodowy w postaci zwróconej przez Pocztę Polską korespondencji zawierającej decyzję organu podatkowego I instancji Dyrektor IC uznał, że doręczający przesyłkę uczynił zadość wszystkim wymaganiom wskazanym
w ustawie. Natomiast podnoszona we wniosku argumentacja Spółki o tym, że na posesji pod adresem ul. G. [...],[...]-[...] L., znajduje się zarówno stacja benzynowa oraz biuro, nadto, że w godzinach otwarcia stacji benzynowej przebywali
w niej pracownicy stacji, którzy mogli podjąć awizowaną przesyłkę, w ocenie Dyrektora IC nie oznacza, że w chwili podjęcia doręczenia przesyłki było otwarte biuro Spółki.
Jak wynika z potwierdzenia odbioru przesyłki listonosz podjął próbę doręczenia przesyłki, a z uwagi na brak możliwości jej doręczenia umieścił na drzwiach biura zawiadomienie o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym. Dodatkowo z wyjaśnień Poczty Polskiej wynikało, że jej pracownik usiłował doręczyć ww. przesyłkę, ale
z powodu nie zastania osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, zawiadomienie pozostawił w drzwiach adresata, w ten sam sposób w dniu [...] grudnia 2015 r. doręczył również powtórne zawiadomienie dotyczące danej przesyłki. Obecnie wskazany adresat posiada skrzynkę oddawczą do doręczania korespondencji, ale listonosz nie pamięta, kiedy została zainstalowana.
Dyrektor IC powołał się również na ustalenia prowadzonego przez ten organ postępowania wyjaśniającego, w tym dokonane w ramach pomocy prawnej przez Naczelnika UC w L. (protokół oględzin z [...] sierpnia 2016 r., protokół
z przesłuchania w charakterze świadka osoby doręczającej przesyłkę oraz wyjaśnienia Strony – oświadczenie Prezesa Zarządu z [...] maja 2016 r.; zob. str. 6 – 11 zaskarżonego postanowienia), które w jego ocenie stanowią podstawę do przyjęcia, że Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nie obaliła przy tym domniemania skutecznego doręczenia jej decyzji organu I instancji, albowiem zapisy i datowniki zarówno na potwierdzeniu odbioru, jak też na kopercie oraz na powtórnym zawiadomieniu o pozostawieniu przesyłki były prawidłowo sporządzone, czytelne i wynikało z nich jasno, że doręczyciel oraz Urząd Pocztowy dopełnili ciążących na nich obowiązków wynikających z art. 150 Ordynacji podatkowej. Spółka natomiast w celu obalenia tego domniemania winna była wystąpić do Urzędu Poczty z reklamacją w celu uzyskania potwierdzenia, że ww. adnotacje
i datowniki nie są zgodne z rzeczywistością. Tylko w taki sposób można było obalić ww. domniemanie. Dlatego też Dyrektor IC odmówił mocy dowodowej oświadczeniom pracowników stacji benzynowej, które mogłyby stanowić dowód obalający domniemanie wówczas, gdyby ww. zapisy lub datowniki nie były prawidłowo sporządzone, nieczytelne lub ich treść byłaby wątpliwa. W tej sprawie takie nieprawidłowości i wadliwości jednak nie wystąpiły.
Zdaniem Dyrektora IC uczynione niezbędne adnotacje wykluczają bowiem możliwość skutecznego kwestionowania domniemania faktycznego pozostawienia awiza na drzwiach biura adresata.
Dodatkowo organ podniósł, że jak wskazuje protokół oględzin miejsca, w którym znajduje się siedziba Spółki, w dniu [...] sierpnia 2016 r. Spółka posiadała skrzynkę pocztową. W ocenie Dyrektora IC, również wyjaśnienia osoby doręczającej przesyłkę nie wykluczyły, że w chwili podjęcia próby doręczenia przesyłki Spółka nie posiadała skrzynki. Listonosz jednoznacznie potwierdził, że w dniu [...] i [...] grudnia 2015 r. miała miejsce próba doręczenia przesyłki. Wprawdzie nie pamiętał, czy w tych dniach skrzynka była już zainstalowana, ale okoliczność tą jednoznacznie potwierdza oświadczenie Prezesa Zarządu [...] Sp. z o.o. z [...] maja 2016 r., z którego wynika, że skrzynka pocztowa została zainstalowana już po próbie doręczenia przesyłki poleconej zawierającej decyzję Naczelnika UC. Dowody te korespondują również z wyjaśnieniami Poczty Polskiej, w której operator pocztowy potwierdził, że w dniu [...] grudnia 2015 r. pracownik usiłował doręczyć przesyłkę poleconą, ale z powodu nie zastania osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, zawiadomienie pozostawił w drzwiach adresata. W ten sam sposób w dniu [...] grudnia 2015 r. doręczył również powtórne zawiadomienie dotyczące danej przesyłki. W powyższym piśmie potwierdzono także, że obecnie wskazany adresat posiada skrzynkę oddawczą do doręczania korespondencji, ale listonosz nie pamięta, kiedy została zainstalowana.
Dyrektor IC wyjaśnił również, że z przepisów ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529, ze zm.) wynika obowiązek posiadania skrzynki pocztowej, który spoczywa na właścicielach nieruchomości i budynków stanowiących odrębne nieruchomości (art. 40). Nie realizując powyższego obowiązku, skarżąca mogła przewidzieć, że ewentualny brak skrzynki pocztowej, do której listonosz mógłby wrzucić awizo, skutkować może tym, że do strony nie będą docierać powiadomienia,
z uwagi na prawdopodobne działanie różnych czynników (atmosferycznych, ludzkich). Właściciel nieruchomości świadomie zatem ryzykował, że zawiadomienie
o pozostawieniu przesyłki (awizo) może nie zostać przez niego odebrane, ponieważ umieszczenie go na drzwiach biura, nie gwarantowało możliwości faktycznego odbioru. Mając na uwadze materiał dowodowy w sprawie należało uznać, że istnieją podstawy, aby stwierdzić, iż doręczający przesyłkę uczynił zadość wszystkim wymaganiom wskazanym w ustawie w przypadku niezastania adresata w siedzibie Spółki. Zdaniem Dyrektora IC argumentacja strony zawarta we wniosku nie obaliła fikcji doręczenia przesyłki zawierającej decyzje Naczelnika UC w trybie wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej. Zatem bezzasadne są zarzuty w powyższym zakresie.
Reasumując, zdaniem Dyrektora IC, w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu, skoro Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Strona nie spełniła zatem kumulatywnie wszystkich przesłanek warunkujących przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, co obligowało organ podatkowy do wydania postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu.
W skardze na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie Dyrektora IC skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, postawiła następujące zarzuty naruszenia przepisów:
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i niewyjaśnienie okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, oraz niedopełnienie obowiązku zebrania całego materiału dowodowego i wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego
w niniejszej sprawie, polegającego na uznaniu, iż nie można przyjąć, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Strony, co oznacza, że Strona nie uprawdopodobniła, iż dochowała należytą staranność, jakiej należy oczekiwać od strony postępowania podatkowego;
- art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie błędnej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego oraz ustalonego przez Organ stanu faktycznego, w wyniku nieprawidłowego przyjęcia, iż doręczyciel oraz urząd pocztowy dopełnili ciążących na nich obowiązków wynikających z art. 150 Ordynacji podatkowej, pomimo, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci przesłuchania w charakterze świadka listonosza oraz oględziny posesji Spółki nie dawały podstaw do uznania, iż w dniu [...] oraz [...] grudnia 2015 r., tj. w dniu podjęcia próby doręczenia przesyłek poleconych na posesji ul. G. [...] nie znajdowała się oddawcza skrzynka pocztowa;
- art. 120, 121 § 1, art. 123 § 1, art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie wyznaczenia w związku z zakończeniem postępowania i zgromadzeniem materiału dowodowego, siedmiodniowego terminu do zapoznania się z aktami sprawy, co miało istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy;
- art. 150 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez błędną jego wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, w wyniku uznania, iż przedmiotowa decyzja Naczelnika Urzędu Celnego została prawidłowo i skutecznie doręczona w trybie art. 150
§ 1 Ordynacji podatkowej, tj. po upływie 14 dni od pierwszej awizacji, które zdaniem Organu nastąpiło w dniu [...] grudnia 2015 r., pomimo, iż listonosz nie dokonał prawidłowego zawiadomienia Strony o pozostawieniu przesyłki poleconej, co
w konsekwencji doprowadziło do uznania, iż Strona z własnej winy nie mogła zapoznać się z treścią niniejszej decyzji;
- art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w wyniku uznania, że Strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego
w R. nastąpiło bez jej winy, podczas gdy okoliczności sprawy, tj. faktu, iż w dniu podjęcia próby doręczenia przesyłek poleconych na posesji przy ul. G. [...], osoba doręczająca nie uczyniła zadość wymaganiom wskazanym w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem pomimo posiadanej przez [...] Sp. z o.o. skrzynki pocztowej zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki (awizo) umieściła najprawdopodobniej na drzwiach biura na posesji Spółki, co spowodowało, iż Strona nie mogła dowiedzieć się o treści pisma.
Odpowiadając na skargę, Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie, zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podkreślenia na wstępie wymaga, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie Dyrektora IC odmawiające skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika UC z [...] listopada 2015 r. określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym, wydane na podstawie art. 162 Op.
W świetle treści tego przepisu, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Dla skutecznego przywrócenia terminu wszystkie ww. przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Nie jest sporne w sprawie zachowanie przez skarżącą przesłanki złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, z jednoczesnym zachowaniem terminu siedmiu dni, jak i wniesienie odwołania. Kwestią sporną jest ocena, czy skarżąca, jak przyjął organ nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a w konsekwencji uznanie, że w sprawie nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki wymienione w treści art. 162 Op.
W tym miejscu wskazać trzeba, że ocena tej okoliczności winna zostać dokonana w świetle ochrony praw strony (por. ww. uchwała składu 7 sędziów NSA z 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15), a przede wszystkim zapewnienia jej gwarantowanej tak normami konstytucyjnymi, jak i przepisami prawa międzynarodowego podwójnej gwarancji ochrony praw jednostki na drodze prawa do procesu i prawa do sądu w postępowaniu administracyjnym (por. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w brzmieniu nadanym Traktatem Lizbońskim, art. 41 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej).
W tym zakresie podkreślić trzeba, że przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła w uchybieniu terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy jednak przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie
o swoje interesy. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu dotrzymanie terminu.
Istotne w tej mierze jest także to, iż nie może budzić wątpliwości okoliczność uchybienia terminowi na dokonanie czynności. Do uchybienia terminu dochodzi zaś wówczas, kiedy rozpoczął się bieg terminu do dokonania danej czynności procesowej, to jest, w przypadku terminu do wniesienia odwołania od decyzji, decyzja od której przysługuje odwołanie została prawidłowo doręczona.
W okolicznościach niniejszej sprawy przesyłka zawierająca m.in. decyzję z dnia [...] listopada 2015 r., której dotyczy odwołanie została uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 150 Op z dniem [...] grudnia 2015 r.
W tych okolicznościach, w ocenie Dyrektora IC, odwołanie wniesione przez stronę
w dniu [...] lutego 2016 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu 14 dni, który upłynął w dniu [...] grudnia 2015 r. Jednocześnie Dyrektor IC postanowieniem z dnia [...] września 2016r. nr [...] stwierdził, że odwołanie skarżącej od decyzji z dnia [...] listopada 2015 r., o której mowa wyżej zostało wniesione z uchybieniem terminu.
Podstawą oceny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było ustalenie prawidłowości doręczenia decyzji z dniem [...] grudnia 2015 r. w trybie art. 150 Op. Strona zaś, jak wynika z treści skargi, jak i wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, brak winy w złożeniu odwołania z uchybieniem terminu upatruje w wadliwości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję, której dotyczy odwołanie, nie pozwalającej, w ocenie skarżącej na uznanie przez Organ, że przesyłka została prawidłowo doręczona w trybie art. 150 Op. Jak już wskazano, postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Organ stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, przy uznaniu za prawidłowe doręczenia decyzji w trybie art. 150 Op. Postanowieniem zaskarżonym w niniejszej sprawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powołując się na brak okoliczności pozwalających na obalenie domniemania doręczenia zastępczego oraz nieuprawdopodobnienie braku winy
w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia przeprowadzono postępowanie dowodowe m.in. oględziny dokonane
w dniu [...] sierpnia 2016 r., w trakcie których stwierdzono, że na posesji pod adresem siedziby skarżącej znajdowały się trzy pocztowe skrzynki oddawcze. Przesłuchano też listonosza. Listonosz nie pamiętał przy tym, czy na posesji znajdowały się pocztowe skrzynki oddawcze. Wyrażał raczej swoje przypuszczenia, niż wiedzę co do konkretnych okoliczności. Nie zapytano go, czy na posesji były inne budynki, np. stacja paliw, gdzie mógłby doręczyć przesyłkę. Organ nie przeprowadził dowodów z zeznań świadków – pracowników skarżącej co do możliwości dokonywania doręczeń w dniach [...] i [...] grudnia 2015 r., podnosząc jako uzasadnienie braku podstaw przeprowadzenia takiego dowodu czytelne i prawidłowo sporządzone zapisy na potwierdzeniu odbioru i kopercie o awizowaniu przesyłki i pozostawieniu jej do odbioru. Oparł się w szczególności na ocenie zapisów na potwierdzeniu odbioru przysyłki i kopercie oraz informacjach pochodzących od doręczyciela. W świetle tak przeprowadzanego postępowania dokonanie oceny prawidłowości działania doręczyciela, a w konsekwencji możliwości przypisania skarżącej winy (lub jej braku) w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania należy uznać za przedwczesne i nie poddające się weryfikacji. Postępowanie organu odwoławczego narusza bowiem przepisy postępowania w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, gdyż organ nie przeprowadził postępowania dowodowego,
w szczególności analizy materiału dowodowego, w zakresie wykazania prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji, a w konsekwencji zachowania Strony w kontekście ewentualnego wystąpienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nieprawidłowości te miały istotny wpływ na wynik sprawy, dotyczą bowiem okoliczności spornych i mających bezpośredni wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dopóki bowiem podniesione wyżej okoliczności nie zostaną wyjaśnione, nie jest możliwe dokonanie oceny prawidłowości zastosowania art. 150 § 2 Op i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia na podstawie art. 162 Op. Rozstrzygnięcie to w sposób kluczowy wpływa na prawa strony, gdyż zamyka jej drogę do merytorycznej kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji. W ocenie Sądu, nie bez znaczenia przy tym jest znaczna kwota zobowiązań skarżącej wynikająca z decyzji wymiarowych organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Izby Celnej w W. przeprowadzi postepowanie dowodowe co do prawidłowości doręczenia, uwzględniając inicjatywę dowodową strony oraz fakt, że na posesji przy ul. G. [...] w L. (siedziba skarżącej) mogło się znajdować więcej lokali siedziby spółki lub miejsc prowadzenia przez nią działalności, gdzie doręczenie mogło być dokonane
w rozumieniu art. 151 § 1 Op. Okoliczności te następnie oceni w kontekście istnienia (lub nie istnienia) zawinienia skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Dodać także wypada, że tutejszy Sąd wyrokami z 8 marca 2017 r., sygn. akt: VIII SA/Wa: 1049/16, 1050/16, 1051/16, 1052/16, 1053/16 oraz 1054/16 uwzględnił skargi Spółki i uchylił postanowienia Dyrektora IC stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowych organu I instancji, co czyni otwartą kwestię skuteczności doręczenia decyzji organu I instancji, a w następstwie, okoliczności czy w sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Okoliczność będzie badana w ponownie prowadzonym przez organ postępowaniu podatkowym i musi zostać wyjaśniona w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości. Wynik tych ustaleń winien być wzięty pod uwagę także w niniejszym postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu skargi zmierzającego do wykazania naruszenia art. 120 Op, art. 121 § 1 Op, art. 123 § 1 Op i art. 200 Op poprzez zaniechanie wyznaczenia terminu do zapoznania się w aktami sprawy, wskazać należy, iż zgodnie z art. 200
§ 1 Op przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie. Z art. 219 Op, nie wynika zaś, aby art. 200 Op miał zastosowanie także do postanowień. Tym samym brak jest podstaw do uznania powyższego zarzutu za zasadny.
Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Sąd uchylił bowiem zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed Sądem przez adwokata. Na łączną kwotę ([...] zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składa się [...] zł uiszczonego wpisu stałego od skargi, [...] zł kosztów zastępstwa procesowego i [...] zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło