VIII SA/Wa 1047/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia : - odmówić przyznania prawa pomocy- W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. W. podał, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej. W związku z zajęciem komorniczym rachunków bankowych był zmuszony zrezygnować z prowadzonej działalności gospodarczej, a dodatkowo z przyczyn zdrowotnych przebywał na długim zwolnieniu lekarskim. Oświadczył, że ma pięcioro dzieci z czego na dwoje ma zasądzone alimenty (łącznie .... zł), które z trudem opłaca. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżący złożył zeznanie podatkowe za 2013 r. z wykazanym przychodem w wysokości [...] zł, kserokopię wniosku komornika sądowego o wyjawienie majątku dłużnika oraz kserokopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na kwotę [...] zł. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada dokumentu potwierdzającego zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada statusu osoby bezrobotnej, a koszty własnego utrzymania ok. [...] zł miesięcznie ponosi samodzielnie z prac dorywczych. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Złożony wniosek dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 8.782 zł tytułem wpisu od skargi. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również podkreślić, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając przedmiotowy wniosek, stan faktyczny sprawy oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy stwierdzić należy, że w sprawie brak jest podstaw dla przyznania stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jak wynika z oświadczenia skarżącego nie zaprzestał on prowadzenia działalności gospodarczej pod nazwą "K." i "T." co oznacza, że należy go traktować jako przedsiębiorcę. W przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Zatem oświadczenie skarżącego, że działalność przynosi straty nie może być podstawą uwzględnienia wniosku tym bardziej, że nie zaprzestał jej prowadzenia. Ponadto z treści załączonego przez skarżącego wniosku komornika o wyjawienie majątku (w związku z postępowaniem o egzekucję świadczeń alimentacyjnych) wynika, że "istnieje domniemanie, iż dłużnik (skarżący) posiada majątek, który ukrywa przed organem egzekucyjnym. Dotyczy to w szczególności mienia znajdującego się w posiadaniu osób trzecich, wkładów na książeczkach oszczędnościowych, obligacji państwowych oraz akcji lub papierów wartościowych będących w obiegu na Giełdzie Papierów Wartościowych". Ponadto skarżący nie wyjaśnił w jakiej wysokości uzyskuje dochód z tytułu prac dorywczych, poprzestając jedynie na wskazaniu, że minimalne koszty jego utrzymania, które ponosi samodzielnie wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. W tych okolicznościach uznać należy, że skarżący nie wykazał ponad wszelką wątpliwość, że istotnie nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego wywołanych wniesieniem skargi. W związku z powyższym na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.