VIII SA/Wa 1054/14

WyrokWSA w Warszawie2015-04-01

Skład orzekający: Renata Nawrot, Leszek Kobylski, Justyna Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia warunków dostępu do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji, gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny już posiada infrastrukturę w budynku, ale korzystanie z nieruchomości nie opiera się na tytule prawnym i jest kwestionowane przez właściciela?
Ratio decidendi
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej nie jest właściwy do wydania decyzji administracyjnej w sprawie ustalenia warunków dostępu do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji, gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny już posiada infrastrukturę w budynku i świadczy usługi, ale korzystanie z nieruchomości nie opiera się na tytule prawnym i jest kwestionowane przez właściciela. W takiej sytuacji spór dotyczy uregulowania bezumownego korzystania z nieruchomości, co należy rozstrzygnąć na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie w drodze decyzji administracyjnej. Organ administracyjny jest właściwy do regulowania przyszłego korzystania z nieruchomości, a nie do legalizacji już istniejącego, bezprawnego stanu.
Stan faktyczny
Skarżąca, przedsiębiorca telekomunikacyjny, nabyła sieć internetową w budynku i świadczyła usługi telekomunikacyjne mieszkańcom. Po wygaśnięciu umowy i sporze dotyczącym opłat za korzystanie z nieruchomości, skarżąca wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej zastępującej umowę, ustalającej warunki dostępu do budynku. Prezes UKE zwrócił podanie, uznając się za niewłaściwy, gdyż sytuacja dotyczy uregulowania bezumownego korzystania z nieruchomości, co należy rozstrzygnąć w drodze postępowania cywilnego. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Prezesa UKE, skarżąca wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi I. S. na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w sprawie ustalenia zasad dostępu do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji oddala skargę. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej także: "organ", "Prezes UKE") postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 206 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243, dalej także: "P.t.") oraz art. 66 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku I. S. (dalej także: "skarżąca", "strona"), prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. S. [...], z dnia [...] lutego 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] zwracającego podanie skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie uregulowania bezumownego korzystania z budynku, położonego w R. przy ul. L. [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., na podstawie art. 30 ust. 1 oraz art. 21 ust. 2 i art. 22 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 5 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 106, poz. 675 ze zm.: dalej także: "ustawa szerokopasmowa") wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji administracyjnej, stwierdzającej obowiązek: "1. Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy L. [...] w R., 2. [...] "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą przy ul. M. [...], [...] oraz 3. B. F., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] z siedzibą przy ul. R. [...], [...], zapewnienia Wnioskodawcy (...) dostępu do budynku położonego w R. przy ul. L. [...], gmina R., powiat M. R., województwo [...] w celu zapewnienia telekomunikacji, na warunkach określonych w decyzji, zastępującej umowę pomiędzy Wnioskodawcą a Uczestnikami postępowania; (...)". W uzasadnieniu wniosku skarżąca opisała zaistniały stan faktyczny w sprawie. Wskazała, że w dniu [...] września 2011 r. zawarła ze spółką o nazwie [...] sp. j. umowę sprzedaży sieci internetowej, na mocy której skarżąca nabyła infrastrukturę telekomunikacyjną, znajdującą się w budynku. Podniosła, iż [...] "[...]" sp. z o.o., działająca w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, pismem z dnia [...] maja 2012 r., wezwała spółkę [...] sp. j. do podpisania aneksu do umowy regulującej możliwość świadczenia usług telekomunikacyjnych w budynku, wskazując, iż w przypadku braku akceptacji warunków zawartych w aneksie, wypowiada przedmiotową umowę ze skutkiem na dzień [...] sierpnia 2012 r. Zmiana umowy została uzasadniona podjęciem na zebraniu rocznym uchwały zmieniającej wysokość opłaty za korzystanie z budynku z kwoty 800 złotych, na kwotę 1500 złotych rocznie. Skarżąca pismem z dnia [...] maja 2012 r. poinformowała Wspólnotę Mieszkaniową o nabyciu od spółki [...] sp. j. sieci telekomunikacyjnej, istniejącej w budynku i jej modernizacji, a także o fakcie świadczenia usług telekomunikacyjnych kilku mieszkańcom tego budynku. Skarżąca zwróciła się do Wspólnoty Mieszkaniowej o przedłożenie nowego projektu umowy regulującej możliwość świadczenia usług telekomunikacyjnych, zgodnego z przepisami ustawy szerokopasmowej. Otrzymała projekt nowej umowy regulującej kwestie dostępu do budynku w celu świadczenia usług telekomunikacyjnych. Skarżąca oceniając ten projekt jako niezgodny z przepisami ustawy szerokopasmowej przez przewidywanie odpłatności z tytułu dostępu w kwocie 1500 zł rocznie, poczynając od dnia 1 stycznia 2012 r., pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., poinformowała spółkę [...] "[...]" sp. z o.o. o braku akceptacji przedstawionych jej warunków uzyskania dostępu do budynku. Wskazała jednocześnie, że wysokość żądanej opłaty przekracza osiągane przez nią zyski oraz koszt energii elektrycznej zużytej przez urządzenia telekomunikacyjne. Zarzuciła także nieważność uchwały w sprawie podwyższenia opłaty za korzystanie z części wspólnych budynku, jako podjętej niezgodnie z regulaminem Wspólnoty Mieszkaniowej. Podniosła jednocześnie, iż Wspólnota nie pobiera opłat w takiej wysokości za korzystanie z budynku od innych przedsiębiorców telekomunikacyjnych świadczących usługi jego mieszkańcom, co może zostać uznane za naruszenie zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania. W tych okolicznościach skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., na podstawie art. 19 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 5 ustawy szerokopasmowej, wezwała Wspólnotę Mieszkaniową, do wszczęcia negocjacji i zawarcia umowy, regulującej dostęp do budynku, w celu zapewnienia telekomunikacji. W odpowiedzi na powyższe pismo, Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez B. F., pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówiła zawarcia umowy o dostęp do budynku. Z tych względów skarżąca, pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r., wystąpiła do Prezesa UKE z wnioskiem o wydanie decyzji zastępującej umowę o dostęp do budynku, wskazując, iż budynek stanowi współwłasność osób fizycznych - właścicieli wyodrębnionych lokali w tym budynku, tworzących wspólnotę mieszkaniową, do której ma zastosowanie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z poźn. zm.). Podniosła także, iż na sieć telekomunikacyjną, w którą wyposażony jest budynek składają się: wewnątrzbudynkowa sieć telekomunikacyjna (kabel typu skrętka, umieszczony w korytkach kablowych z tworzywa sztucznego, umocowanych do ścian klatki schodowej) oraz posadowione na dachu budynku przyłącze telekomunikacyjne, tj. urządzenie radiowe, umożliwiające komunikowanie się przy pomocy emisji i odbioru fal radiowych - anteny telekomunikacyjne, umieszczone na antenowej konstrukcji wsporczej. Przywołując art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej skarżąca podniosła, iż: "domaga się wydania decyzji stwierdzającej obowiązek Uczestników postępowania: zapewnienia Wnioskodawcy możliwości wykorzystania istniejącego przyłącza telekomunikacyjnego (systemów bezprzewodowych łączących instalację wewnętrzną Budynku z publiczną siecią telekomunikacyjną Wnioskodawcy), znajdujących się na dachu Budynku, zapewnienia Wnioskodawcy możliwości wykorzystania istniejącej instalacji telekomunikacyjnej Budynku (urządzeń radiowych, antenowych konstrukcji wsporczych, elementów infrastruktury telekomunikacyjnej, w szczególności kabli i przewodów wraz z osprzętem instalacyjnym, kanalizacją kablową w Budynku).". Prezes UKE postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. w związku z art. 206 P.t. zwrócił podanie I. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. S. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r., dotyczące uregulowania bezumownego korzystania z budynku, położonego w R. przy ul. L. [...]. W uzasadnieniu ww. postanowienia Prezes UKE podniósł, iż żądanie wnioskodawczyni zawarte we wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r. nie może zostać rozpoznane zarówno przez Prezesa UKE, jak i przez inny organ administracyjny w drodze decyzji administracyjnej, a może zostać rozpoznane wyłącznie jako sprawa cywilna przed właściwym sądem powszechnym. Prezes UKE wskazał przy tym że, jak wynika z oświadczeń skarżącej zawartych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r., skarżąca korzysta z budynku Wspólnoty Mieszkaniowej, w celu zapewnienia telekomunikacji, jak bowiem podniosła: "Budynek przy ul. L. [...] w R. jest wyposażony w sieć telekomunikacyjną, stanowiącą własność Wnioskodawcy na podstawie umowy sprzedaży sieci internetowej z dnia [...] września 2011 r." oraz wskazała, iż "zapewnienie Wnioskodawcy dostępu do Budynku nie wymaga jakichkolwiek czynności technicznych, związanych z przyłączeniem się lub budową sieci telekomunikacyjnych", zaś skarżąca "wnosi jedynie o możliwość dalszego wykorzystywania swojej sieci telekomunikacyjnej, znajdującej się na terenie Budynku, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa". Z tych względów w ocenie Prezesa UKE przedmiotem żądania skarżącej, z jakim skarżąca wystąpiła do Prezesa UKE jest w istocie uregulowanie bezumownego korzystania z nieruchomości Wspólnoty Mieszkaniowej, nie zaś zapewnienie dostępu do budynku. Powyższe w ocenie organu sprawia, że nie jest on właściwy w sprawach dotyczących uregulowania korzystania z nieruchomości w celu zapewnienia telekomunikacji w sytuacji, w której to korzystanie już nastąpiło i jednocześnie brak jest podstawy prawnej dla tego korzystania, a wnioskujący wnosi o uregulowanie praw i obowiązków w zakresie takiego dostępu. W sytuacji, w której przedsiębiorca telekomunikacyjny żąda wydania przez Prezesa UKE decyzji o dostępie do budynku w stanie faktycznym, w którym posiada już dostęp do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji (na nieruchomości znajdują się urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej tego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego), jednak to korzystanie z nieruchomości nie opiera się na żadnym tytule prawnym, Prezes UKE nie ma kompetencji do regulacji zaistniałego stanu faktycznego poprzez ustalenie warunków korzystania z nieruchomości. Powyższy przypadek może mieć bowiem miejsce wówczas, gdy umowa łącząca przedsiębiorcę telekomunikacyjnego z właścicielem, użytkownikiem wieczystym, zarządcą nieruchomości w ogóle nie została zawarta bądź wygasła, np. na skutek upływu czasu, na który została zawarta, bądź została mu wypowiedziana, albo też w związku ze zmianami własnościowymi nieruchomości umowa już nie określa praw i obowiązków nowego właściciela nieruchomości. Prezes UKE zwrócił także uwagę, iż podejmując decyzję administracyjną, jest związany podstawowymi zasadami państwa prawa. Wśród nich wymienić należy zasadę wywoływania przez decyzję administracyjną skutków prawnych na przyszłość oraz zasadę niedziałania prawa wstecz. Prezes UKE przywołał także art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej, podnosząc jednocześnie, iż ma on zastosowanie w sytuacji, w której przedsiębiorca telekomunikacyjny ma zamiar wykorzystać istniejące przyłącze lub istniejącą instalację telekomunikacyjną budynku, przy czym dotyczy to przyłącza i instalacji nie będącej własnością przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, który żąda dostępu do nieruchomości/budynku, doprowadzić przyłącze telekomunikacyjne lub wykonać instalację telekomunikacyjną budynku, odtworzyć istniejące przyłącze telekomunikacyjne lub wykonać instalację telekomunikacyjną budynku, w przypadku ich likwidacji, zniszczenia, uszkodzenia lub też gdy te elementy wymagają przebudowy. Wskazał, iż brak jakichkolwiek planów przedsiębiorcy telekomunikacyjnego co do instalacji własnej sieci telekomunikacyjnej lub doprowadzenia/odtworzenia przyłącza telekomunikacyjnego, które objęłoby budynek albo co do uzyskania możliwości wykorzystania cudzej infrastruktury telekomunikacyjnej nie może być uznane za spełnienie, wynikającego z art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej celu "zapewnienia telekomunikacji". To zaś uzasadnia zastosowanie trybu określonego w art. 66 § 3 k.p.a., z jednoczesnym poinformowaniem, że w celu uregulowania korzystania przez skarżącą z budynku w związku z zapewnianiem telekomunikacji, należy wystąpić o ustanowienie służebności przesyłu do właściwego sądu powszechnego, ustalonego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 z późn. zm.). Skarżąca pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wniosła do Prezesa UKE o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem tym postanowienie Prezesa UKE z dnia [...] stycznia 2014 r. zaskarżyła w całości i wniosła o jego uchylenie i wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. L. [...] w R. do zapewnienia wnioskodawcy dostępu do budynku, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy szerokopasmowej, poprzez jego błędną interpretacją oraz niezastosowanie, tj. poprzez przyjęcie, iż powoływany przepis uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej określającej warunki korzystania z nieruchomości na cele związane z zapewnieniem telekomunikacji w sytuacji, w której budynek jest wyposażony w sieć telekomunikacyjną wnioskującego o wydanie decyzji przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, który utracił lub nigdy nie posiadał tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, uprawniającego go do instalacji bądź utrzymywania sieci telekomunikacyjnej na tej nieruchomości, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 192 ust. 1 pkt 2 lit b) tiret pierwsze Ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne w związku z art. 22 ust. 2, art. 22 ust. 2, art. 30 ust. 5 ustawy szerokopasmowej, poprzez brak wydania przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzji ustalającej warunki dostępu na skutek złożonego wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r., naruszenie przepisu postępowania tj. art. 66 ust. 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, iż właściwym dla rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest sąd powszechny, co w konsekwencji stanowiło podstawę dla zwrócenia wniosku zaskarżonym postanowieniem, naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności sprawy, w tym wniosku z dnia [...] sierpnia 2014 r., w konsekwencji przyjęcie, iż wnioskodawczyni domaga się ukształtowania pomiędzy stronami praw i obowiązków z mocą wsteczną. Prezes UKE postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. zaskarżonym w niniejszej sprawie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 P.t. oraz art. 66 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku I. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą I. S. [...] z dnia [...] lutego 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem przez Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej postanowienia z dnia [...] stycznia 2014 r. zwracającego podanie skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. w sprawie uregulowania bezumownego korzystania z budynku, położonego w R. przy ul. L. [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ przypomniał dokonane dotychczas ustalenia i przebieg postępowania oraz podniósł, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, co uzasadnia utrzymanie postanowienia w mocy, przy jednoczesnym podtrzymaniu argumentacji przedstawionej w jego uzasadnieniu. Przywołując brzmienie art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej Prezes UKE wskazał, iż obowiązek zapewnienia dostępu, wynikający z przywołanego przepisu powstaje, gdy nie występuje stan "zapewnienia telekomunikacji" przez przedsiębiorcę żądającego dostępu do budynku. Przepis ten należy stosować w sytuacji, w której przedsiębiorca telekomunikacyjny ma zamiar wykorzystywać istniejące przyłącze telekomunikacyjne lub istniejącą instalację telekomunikacyjną budynku, bądź doprowadzić własne przyłącze telekomunikacyjne lub wykonać własną instalację telekomunikacyjną budynku, albo też odtworzyć istniejące przyłącze telekomunikacyjne lub wykonać instalację telekomunikacyjną w budynku, które uległy likwidacji, zniszczeniu, uszkodzeniu lub też wymagają przebudowy na skutek prowadzonych w pobliżu prac budowlanych, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że powyższe czynności będą podejmowane w celu zapewnienia telekomunikacji w tym budynku. W ocenie organu powyższe prowadzi do wniosku, iż w przypadku, w którym przedsiębiorca telekomunikacyjny posadowił już na nieruchomości i położonym na niej budynku swoją infrastrukturę telekomunikacyjną, pozwalającą mu na świadczenie usług telekomunikacyjnych na rzecz mieszkańców budynku, to brak jest podstaw prawnych do ustanowienia dostępu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej. W takim bowiem przypadku mamy już do czynienia ze stanem zapewnienia telekomunikacji, gdyż na nieruchomości istnieje infrastruktura telekomunikacyjna skarżącej, pozwalająca zapewnić telekomunikację w budynku. Prezes UKE wskazał także na zasadność rozróżnienia pojęć "uregulowania bezumownego korzystania" i "dostępu do budynku" w sposób przedstawiony w treści zaskarżonego postanowienia. Wskazał, iż z pojęciem uregulowania bezumownego korzystania wiąże się fakt istnienia stanu korzystania z określonego dobra bez tytułu prawnego, natomiast pojęcie "zapewnienia dostępu" w omawianym przypadku należałoby wiązać z sytuacją, gdy to korzystanie nie ma miejsca, a podejmowane przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego działania w oparciu o art. 30 ustawy szerokopasmowej mają na celu pozyskanie możliwości takiego korzystania w oparciu o określony tytuł prawny, którym będzie - w przypadku gdy nie dojdzie do porozumienia między zainteresowanymi stronami - decyzja administracyjna wydana przez Prezesa UKE. Wskazano jednocześnie, iż dostęp do nieruchomości, w tym do budynku oraz miejsca w budynku, w którym zbiegają się kable lub przewody telekomunikacyjne doprowadzone do lokalu w tym budynku, uregulowany w art. 30 ustawy szerokopasmowej nie jest dostępem telekomunikacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 6 P.t. Prezes UKE podniósł, iż zasadniczą różnicą jest to, że dostęp telekomunikacyjny jest dostępem realizowanym w ramach stosunków prawnych pomiędzy przedsiębiorcami telekomunikacyjnymi co w przypadku dostępu ustanawianego na podstawie art. 30 ustawy szerokopasmowej nie będzie mogło mieć miejsca. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej podmiotem zobowiązanym do ustanowienia wnioskowanego przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego dostępu jest właściciel, użytkownik wieczysty lub zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym. W przypadku, w którym przedsiębiorca telekomunikacyjny posiada dostęp do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji (na nieruchomości znajdują się urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej tego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego), jednak to korzystanie z nieruchomości nie opiera się na żadnym tytule prawnym i jest kwestionowane przez właściciela (użytkownika wieczystego) tej nieruchomości i wystąpi do Prezesa UKE o wydanie decyzji określającej warunki tego dostępu do nieruchomości, uznać należy, że w takim przypadku Prezes UKE nie ma kompetencji do rozstrzygania powstałego sporu i regulacji zaistniałego stanu faktycznego, poprzez ustalenie warunków korzystania z nieruchomości. Tym samym Prezes UKE podkreślił, że żądanie wydania decyzji o dostępie do budynku w przedstawionym stanie faktycznym należy uznać za niepodlegające kompetencji Prezesa UKE. Skarżąca posiada bowiem dostęp do budynku w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej w celu zapewnienia telekomunikacji i za pomocą posiadanej infrastruktury telekomunikacyjnej świadczy usługi telekomunikacyjne mieszkańcom budynku. Korzystanie z nieruchomości nie opiera się jednak na żadnym tytule prawnym i jest kwestionowane przez właściciela nieruchomości, a umowa łącząca skarżącą z właścicielem nieruchomości tj. Wspólnotą Mieszkaniową nigdy nie została zawarta po dniu nabycia sieci telekomunikacyjnej od spółki [...] sp. j. Wobec tego, że dostęp do budynku już nastąpił, gdyż strona posiada w budynku własne urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej, służące zapewnieniu szerokopasmowego dostępu do Internetu w budynku, przedmiotem żądania skarżącej jest uregulowanie bezumownego korzystania z budynku. W takim zaś przypadku Prezes UKE nie ma kompetencji do rozstrzygania powstałego sporu i regulacji zaistniałego stanu faktycznego poprzez ustalanie warunków korzystania z nieruchomości. Prezes UKE wyjaśnił także, iż jest organem właściwym do uregulowania przyszłego korzystania z nieruchomości w sytuacji, gdy przedsiębiorca telekomunikacyjny uzasadni swoje żądanie zamiarem wykonania nowej instalacji wewnątrzbudynkowej i posadowienia nowych urządzeń telekomunikacyjnych, przeznaczonych do świadczenia usług telekomunikacyjnych inną technologią niż ta, którą usługi są aktualnie świadczone w tym budynku, przez tego przedsiębiorcę telekomunikacyjnego. Decyzja zaś nie może służyć zapewnieniu rzeczywistego dostępu do już zainstalowanej przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego infrastruktury znajdującej się w budynku i zapewniającej telekomunikację w tym budynku. Działanie Prezesa UKE nie może wykraczać poza kompetencje przyznane na mocy powszechnie obowiązującego prawa. Brak jest przepisów prawa pozwalających Prezesowi UKE regulować bezumowne korzystanie przez skarżącą z budynku Wspólnoty Mieszkaniowej. Roszczenie dotyczące uregulowania bezumownego korzystania z cudzej nieruchomości jest przedmiotem sprawy cywilnej, a nie administracyjnej. Skarżącej przysługuje bowiem roszczenie o ustanowienie służebności przesyłu na podstawie art. 305 2 § 1 w zw. z art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014, poz.121 j.t. ze zm.; dalej: "k.c."), podlegające rozpoznaniu przez sąd powszechny. Odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE w konkluzji podniósł, iż zwrócenie skarżącej wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r. na mocy zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. było zasadne. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. I. S. wniosła skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: Naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy szerokopasmowej, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż przywoływany przepis uniemożliwia wydanie decyzji administracyjnej zastępującej umowę stron, określającą warunki korzystania z nieruchomości na cele związane z zapewnieniem telekomunikacji w sytuacji, w której budynek jest wyposażony w sieć telekomunikacyjną należącą do skarżącej, która nigdy nie posiadała tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, uprawniającego ją do instalacji oraz utrzymywania sieci telekomunikacyjnej na tej nieruchomości; Naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 3 k.p.a. w związku z art. 206 ust. 1 P.t. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o zwrocie wniosku bez rozpatrzenia w całości przedstawionej sprawy, a także bez wnikliwego rozpatrzenia zarzutów zawartych w złożonym przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki do uchylenia postanowienia o zwrocie wniosku i wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. L. [...] w R. do zapewnienia skarżącej dostępu do budynku, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2013 r., 2) art. 7, art. 77 ust. 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zbadania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności sprawy, w tym wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2013 r. i w konsekwencji błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, polegające na uznaniu, iż skarżąca domaga się ukształtowania pomiędzy stronami praw i obowiązków z mocą wsteczną oraz, że skarżąca uzyskała już dostęp do budynku i może zapewniać jego mieszkańcom telekomunikację, tym samym, że nie została spełniona jedna z przesłanek uzyskania dostępu, określona w przepisie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy szerokopasmowej, 3) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia postanowienia, które nie spełnia zasad wyczerpującego informowania strony o motywach, którymi kierował się organ, tj. brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tym samym kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Jak wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga I. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a., który stanowił podstawę wydania zaskarżonego postanowienia, jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. W niniejszej sprawie Prezes UKE skorzystał z uprawnienia przewidzianego w przepisie, o którym mowa, albowiem uznał, że skarżąca swojego żądania w sprawie zalegalizowania korzystania z nieruchomości może dochodzić na drodze postępowania sądowego przed sądem powszechnym tj. o ustanowienie służebności przesyłu. W ocenie Sądu stanowisko Prezesa UKE co do właściwości sądu powszechnego w odniesieniu do roszczeń skarżącej i tym samym zwrot podania z dnia [...] sierpnia 2013 r. na podstawie art. 66 § 3 k.p.a. zasługują na akceptację. Z ustalonego przez Prezesa UKE i w zasadzie bezspornego stanu faktycznego wynika, iż skarżąca w dniu [...] września 2011 r., zawarła ze spółką [...] sp. j. w R. umowę sprzedaży sieci internetowej, na mocy której nabyła znajdującą się w budynku sieć internetową wraz z wyposażeniem i innymi urządzeniami technicznymi niezbędnymi do świadczenia przez tę sieć usług internetowych. Strona, w oparciu o powyższą umowę rozpoczęła świadczenie usług telekomunikacyjnych dla mieszkańców tego budynku. Jak wskazał organ skarżąca wyjaśniła, że spółka [...] "[...]" sp. z o.o., działająca w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, pismem z dnia [...] maja 2012 r., wezwała spółkę [...] sp. j. w R. do podpisania aneksu do umowy regulującej możliwość świadczenia usług telekomunikacyjnych w budynku, wskazując, iż w przypadku braku akceptacji warunków zawartych w aneksie, pismo, o którym mowa należy traktować jako wypowiedzenie umowy, którego bieg skończy się w dniu [...] sierpnia 2012 r. Z dołączonej do wniosku kopii aneksu z dnia [...] kwietnia 2012 r. do umowy z dnia [...] kwietnia 2011 r. wynika, iż zmiana umowy dotyczy jej § 6 punkt 1 i obejmuje ustalenie opłaty 1500 zł rocznie za korzystanie z nieruchomości wspólnej, w tym również z energii elektrycznej, poczynając od 1 stycznia 2012 r. Z ustaleń organu wynika także, iż pismem z dnia [...] maja 2012 r. skarżąca poinformowała Wspólnotę Mieszkaniową o nabyciu od spółki [...] sp. j. w R. sieci telekomunikacyjnej, istniejącej w budynku i jej modernizacji, a także o fakcie świadczenia usług telekomunikacyjnych kilku mieszkańcom tego budynku oraz zwróciła się do Wspólnoty Mieszkaniowej o przedłożenie nowego projektu umowy regulującej możliwość świadczenia usług telekomunikacyjnych, zgodnego z przepisami ustawy szerokopasmowej. Skarżąca otrzymała od Wspólnoty Mieszkaniowej projekt nowej umowy regulującej kwestie dostępu do budynku w celu świadczenia usług telekomunikacyjnych, jednak z uwagi na fakt, iż, w jej ocenie projekt tej umowy był niezgodny z przepisami ustawy szerokopasmowej, tj. przewidywał odpłatność z tytułu dostępu w kwocie 1500 zł rocznie, skarżąca pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., poinformowała spółkę [...] "[...]" sp. z o.o., że nie akceptuje przedstawionych jej warunków uzyskania dostępu do budynku. Prezes UKE wskazał ponadto, iż z oświadczeń skarżącej, zawartych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r., wynika, że obecnie już korzysta z budynku Wspólnoty Mieszkaniowej, w celu zapewnienia telekomunikacji i, że za pomocą powyższej infrastruktury świadczy usługi telekomunikacyjne tylko mieszkańcom budynku. W tych okolicznościach Prezes UKE uznał, iż skarżąca posiada faktyczny dostęp do budynku w celu zapewnienia telekomunikacji i za pomocą posiadanej infrastruktury telekomunikacyjnej świadczy usługi telekomunikacyjne mieszkańcom budynku. Korzystanie z nieruchomości nie opiera się jednak na żadnym tytule prawnym i jest kwestionowane przez właściciela nieruchomości, albowiem umowa łącząca skarżącą (po dniu nabycia sieci telekomunikacyjnej od [...] sp. j. w R.) z właścicielem nieruchomości tj. Wspólnotą Mieszkaniową nigdy nie została zawarta. W ocenie organu wobec tego, iż wnioskodawczyni posiadając urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej, za pomocą której świadczy usługi telekomunikacyjne mieszkańcom budynku uzyskała dostęp do budynku w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej, zaś przedmiotem żądania skarżącej, z jakim wystąpiła do Prezesa UKE jest uregulowanie bezumownego korzystania przez skarżącą z budynku. Z powyższego, jak i wywodów skargi wynika, iż brak porozumienia między skarżącą a Wspólnotą Mieszkaniową spowodował brak tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości, a w konsekwencji wystąpienie do Prezesa UKE o wydanie decyzji, w której organ miałby ustalić warunki dostępu skarżącej do budynku. Sporne są w szczególności ustalenia organu co do okoliczności uzyskania przez skarżącą dostępu do budynku i możliwości zapewnienia jego mieszkańcom telekomunikacji. Dodatkowo skarżąca zakwestionowała ustalenie, iż domaga się ukształtowania praw i obowiązków z mocą wsteczną. Art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej obliguje właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę nieruchomości niebędącego przedsiębiorcą telekomunikacyjnym do zapewnienia przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu dostępu do nieruchomości, w tym do budynku oraz miejsca w budynku, w którym zbiegają się kable lub przewody telekomunikacyjne doprowadzone do lokalu w tym budynku. Użycie w art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej określenia "w szczególności" wskazuje na otwarty katalog zachowań podmiotów zobowiązanych w tym przepisie, traktowanych jako zmierzające do zapewnienia dostępu do budynku i zapewnienia telekomunikacji w tym budynku. Tym samym treści zawarte w punktach od 1 do 3 art. 30 ust. 1 tej ustawy są przykładowe. Brzmienie ich wskazuje jednak, iż dotyczą one możliwości wykorzystywania istniejącego przyłącza, umożliwienia doprowadzenia przyłącza, odtworzenia lub wykonania instalacji telekomunikacyjnej, która uległa likwidacji, uszkodzeniu lub wymaga przebudowy. Redakcja art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej wskazuje na to, iż celem nałożenia na właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę nieruchomości obowiązku zapewnienia dostępu do nieruchomości, budynku jest zapewnienie telekomunikacji w tym budynku poprzez umożliwienie stworzenia, wykorzystania czy też odtworzenia instalacji i przyłączy telekomunikacyjnych. Tym samym dostępem do nieruchomości, w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej jest stworzenie możliwości zapewnienia telekomunikacji o charakterze faktycznym. Stworzenie faktycznych możliwości zapewnienia telekomunikacji jest także celem art. 30 ust. 3 ustawy zerokopasmowej, który stanowi o obowiązku właściciela kabla telekomunikacyjnego, instalacji telekomunikacyjnej budynku lub przyłącza telekomunikacyjnego, niebędącego przedsiębiorcą telekomunikacyjnym udostępnienia przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu takiego przyłącza, instalacji, kabli, włókien światłowodowych, jeżeli ich wykonanie byłoby ekonomicznie nieopłacalne lub technicznie niemożliwe. W myśl art. 30 ust. 4 ustawy szerokopasmowej warunki dostępu, o którym mowa w ust. 1 i 3, określa umowa zawarta między przedsiębiorcą telekomunikacyjnym a odpowiednio: właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą nieruchomości, właścicielem kabla telekomunikacyjnego, instalacji telekomunikacyjnej w budynku lub przyłącza telekomunikacyjnego. Zgodnie z art. 30 ust. 5a ustawy szerokopasmowej podstawą ustalenia warunków dostępu, o którym mowa w ust. 1 i 3 może być także decyzja administracyjna. Wyraźne wskazanie, iż ostateczna decyzja wydawana jest w sprawie dostępu, o którym mowa w ust. 1 i 3, nie ulega wątpliwości, iż jej wydanie, jako zastępujące umowę, o której mowa w art. 30 ust. 4 ustawy szerokopasmowej ma na celu zapewnienie telekomunikacji w budynku w rozumieniu art. 30 ust. 1 i 3 ustawy szerokopasmowej. Tym samy należy zgodzić się z organem, iż w przypadku stworzenia przez właściciela, użytkownika wieczystego lub zarządcę możliwości posiadania przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego możliwości faktycznych świadczenia usług telekomunikacyjnych, a w konsekwencji powyższego podjęcie świadczenia tych usług, stanowi o zapewnieniu dostępu do budynku w celu zapewnienia w nim telekomunikacji. Osobne miejsce w treści art. 30 ustawy szerokopasmowej znalazły regulacje dotyczące kosztów, jakie ponosi przedsiębiorca telekomunikacyjny, w przypadku uzyskania dostępu, o którym mowa w ust. 1 i 3 (art. 30 ust. 3b ustawy szerokopasmowej) oraz nieodpłatność dostępu, o którym mowa, wynikająca z art. 30 ust. 3a ww. ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 3b ustawy szerokopasmowej przedsiębiorca ponosi koszty: związane z udostępnieniem nieruchomości w celu wykorzystywania istniejącego przyłącza telekomunikacyjnego lub istniejącej telekomunikacyjnej albo doprowadzenia do budynku przyłącza telekomunikacyjnego lub wykonania instalacji telekomunikacyjnej budynku, w tym przywrócenia stanu pierwotnego; utrzymania udostępnionego przyłącza, instalacji, całości lub części kabla, w szczególności koszty energii elektrycznej oraz najmu powierzchni. Art. 30 ust. 4 i ust. 5a ustawy szerokopasmowej wskazując, iż umową lub decyzją ustalane są warunki dostępu odwołują się jedynie do art. 30 ust. 1 i 3 ustawy szerokopasmowej, co oznacza, iż koszty, o których mowa w art. 30 ust. 3b ustawy szerokopasmowej mogą być ustalone jedynie na podstawie umowy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż skarżąca istotnie uzyskała dostęp do budynku, w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej. Okoliczności wyposażenia budynku w sieć telekomunikacyjną i świadczenie usług telekomunikacyjnych niektórym mieszkańcom budynku wynika z wniosku z dnia [...] sierpnia 2013 r., jak i dołączonych do wniosku dokumentów. Także w treści skargi wskazano, iż skarżąca może świadczyć mieszkańcom budynku usługi, ale nie ma gwarancji, że nadal będzie miała taką możliwość z uwagi na brak tytułu prawnego do korzystania z nieruchomości. Brak tytułu prawnego w postaci umowy, jak wynika z dołączonych do wniosku dokumentów, jak i okoliczności w tym wniosku wskazanych został spowodowany powstaniem sporu pomiędzy skarżącą i Wspólnotą Mieszkaniową co do określenia kwoty należności, jaką skarżąca miałaby uiszczać za korzystanie z nieruchomości wspólnej, w tym z energii elektrycznej. Kwota objęta sporem obejmuje należności, o których mowa w art. 30 ust. 3b ustawy szerokopasmowej, które, jak wskazano wyżej nie zostały wymienione w art. 30 ust. 4 i ust. 5a tej ustawy, co oznacza, iż ustalenie tej kwoty zostało pozostawione ustaleniu w drodze umowy. Tym samym zgodzić się należy z organem, że korzystanie z sieci telekomunikacyjnej zlokalizowanej w przedmiotowym budynku, stanowi korzystanie z cudzej nieruchomości i jest sprawą ze stosunków z zakresu prawa cywilnego. W tych okolicznościach, skoro skarżąca i Wspólnota Mieszkaniowa nie mogą dojść do porozumienia i zawrzeć stosownej umowy, skarżąca powinna dochodzić swoich roszczeń przed sądem powszechnym. W myśl art. 192 ust. 1 pkt 2 lit. b P.t. do zakresu działania Prezesa UKE należy m.in. wykonywanie zadań określonych w ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych. Niewątpliwie część kompetencji Prezesa UKE dotyczy stosunków cywilnoprawnych, gdzie pierwszoplanową rolę odgrywa wola stron. Działanie organu w takich przypadkach jest wtórne, wkracza on bowiem ze swymi uprawnieniami dopiero w sytuacjach przewidzianych w przepisach prawa materialnego i tylko w ramach kompetencji wyraźnie tam wskazanych. Kompetencji Prezesa UKE do wkraczania w sferę stosunków cywilnoprawnych nie można interpretować w sposób rozszerzający. Uprawnienia te należy traktować jako wyjątek od zasady swobody zawierania umów. Do rozstrzygania sporów w zakresie stosunków cywilnoprawnych właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. Z powyższych względów Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ prawa materialnego, jak również przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi organ nie dopuścił się naruszenia art. 30 ustawy szerokopasmowej. Posiadanie przez skarżącą na nieruchomości infrastruktury, zapewniającej telekomunikację w budynku, przy braku woli Wspólnoty Mieszkaniowej do zawarcia umowy co do świadczenia tych usług przez operatora, świadczy nie o braku dostępu do nieruchomości w rozumieniu art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej, ale o istnieniu sporu, którego przedmiotem jest korzystanie z cudzej nieruchomości, podlegającego rozstrzygnięciu przez sąd powszechny, nie zaś załatwieniu w trybie art. 30 ustawy szerokopasmowej. W świetle powyższych wywodów uznać też należy, iż rozumienie pojęcia dostępu do nieruchomości, którym to pojęciem posługuje się art. 30 ust. 1 ustawy szerokopasmowej, prezentowane przez skarżącą nie zasługuje na uwzględnienie. Z uwagi na prawidłową wykładnię art. 30 ust. 1 ww. ustawy dokonaną przez organ, która ma decydujące znaczenie w okolicznościach niniejszej sprawy, pozostałe zarzuty skargi pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie. Organ prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i należycie uzasadnił swoje stanowisko odnośnie braku kompetencji do orzekania w niniejszej sprawie i zastosowania art. 66 § 3 k.p.a. Nie dopuścił się przy tym naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a., jak i art. 11 i 107 § 3 k.p.a. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło