VIII SA/Wa 1056/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-10-14

Skład orzekający: Monika Kramek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która sprzedała cały swój majątek, uregulowała kredyty i egzekucje komornicze, a bieżące zobowiązania reguluje wspólnik ze swojej emerytury, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykaże obiektywnej niemożliwości zdobycia środków na ich pokrycie?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ spółka jawna nie wykazała obiektywnej niemożliwości poniesienia tych kosztów. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenił, że przedstawione przez spółkę okoliczności, w tym brak majątku i bieżące regulowanie zobowiązań przez wspólnika, nie uzasadniają odstępstwa od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniejszy wniosek w tej samej sprawie został odrzucony. Spółka argumentowała, że sprzedała cały majątek, uregulowała zobowiązania, a bieżące koszty pokrywa wspólnik ze swojej emerytury. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku podała, że wobec spółki prowadzona jest egzekucja, nie posiada rachunków bankowych, ma zaległości wobec ZUS, a druga wspólniczka jest bezrobotna.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Kramek po rozpoznaniu w dniu 14 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] sp. jawna o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] sp. jawna na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku na poczet należności podatkowych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. odmówiono skarżącej spółce przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] października 2015 r. wpłynął do Sądu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca ponownie podniosła, że przedmiotem jej działalności jest między innymi zakup i sprzedaż paliw, handel hurtowy i komisowy z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi. Oświadczyła, że w maju 2010 r. sprzedała cały swój majątek, a z uzyskanych środków zostały uregulowane kredyty i egzekucje komornicze, natomiast zobowiązania istniejące aktualnie reguluje wspólnik B. B. ze swojej emerytury. Podała, że nie posiada żadnego majątku, środków trwałych, czy też innych przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku skarżąca oświadczyła, że wobec spółki jest prowadzona egzekucja, że nie posiada ona rachunków bankowych, że zobowiązania wobec ZUS wynoszą ok. [...] zł, oraz że druga ze wspólniczek spółki N. S. jest w dalszym ciągu osobą bezrobotną. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 – dalej p.p.s.a) właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W przypadku przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, prawo to może obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika natomiast, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych (art. 199 i art. 214 p.p.s.a.). Do tych kosztów zalicza się opłaty sądowe stanowiące dochód budżetu państwa i zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 p.p.s.a.). Ewentualne przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w tym zakresie należy traktować jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki. Skoro udzielenie osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa to powinno ono sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie obowiązek wykazania okoliczności wskazujących na zasadności wniosku spoczywa na podmiocie występującym z takim wnioskiem, do referendarza bądź Sądu natomiast należy ocena złożonych w tym zakresie dokumentów i wyjaśnień. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy uznano, iż w sprawie nie zaistniały żadne nowe okoliczności uzasadniające zmianę oceny sytuacji skarżącej wobec dokonanej oceny w postanowieniu z dnia 7 listopada 2014 r. Skarżąca spółka jest zobowiązana do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę wysokość ustalonej opłaty oraz fakt, że spółka nie zaprzestała prowadzenia działalności, nie wykazała, aby miała problem z regulowaniem bieżących zobowiązań a także nie wykazała z jakiego majątku prowadzona jest egzekucja (według złożonego oświadczenia nie posiada żadnego majątku) bark jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Skarżąca nie wykazała również, by sytuacja jej wspólników była na tyle trudna, że zasilenie spółki kwotą [...] zł istotnie przekracza ich możliwości. Z wymienionych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło