VIII SA/Wa 1056/14
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-22
Skład orzekający: Artur Kot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna w likwidacji, która nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Spółka jawna w likwidacji nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy. Ocena sytuacji finansowej spółki jawnej musi uwzględniać odpowiedzialność wspólników całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki, w tym za koszty sądowe.Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna w likwidacji złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując brak majątku od 2010 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, wskazując na niewykazanie braku środków i podobieństwo wniosku do poprzednich. Spółka wniosła sprzeciw, powtarzając argumenty o braku majątku i niemożności partycypowania wspólników w kosztach. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku "[...]" B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "[...]" B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu (PPPr) "[...]" B. Spółka jawna w likwidacji z siedzibą w G. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") po raz kolejny wystąpiła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, do których należy zaliczyć kwotę [...] zł należną z tytułu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku. Likwidator oświadczył, że Spółka od [...] maja 2010 r. nie dysponuje żadnym majątkiem.
Referendarz sądowy postanowieniem z 13 stycznia 2016 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy, gdyż nie wykazała, że Spółka lub jej wspólnicy nie mają możliwości poniesienia kosztów sądowych w wysokości [...] zł, a jej kolejny wniosek nie odbiega w swej treści od uprzednio składanych wniosków o przyznanie prawa pomocy, które nie zasługiwały na uwzględnienie.
Spółka prawidłowo wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Postawiła zarzuty wadliwej oceny informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Likwidator powtórzył, że Spółka nie posiada żadnego majątku. Wspólnicy także nie posiadają możliwości partycypowania w kosztach sądowych.
Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "uppsa"), w brzmieniu obowiązującym do 15 sierpnia 2015 r., wniesienie w terminie sprzeciwu od wyżej wymienionego postanowienia spowodowało, że utraciło ono moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 i art. 245 § 1 uppsa właściwy sąd administracyjny może
na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych
w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków
lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 uppsa). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 uppsa, przyznanie prawa pomocy spółce jawnej w zakresie częściowym może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu spoczywa przy tym na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Dokonywana ocena zasadności zwolnienia od kosztów sądowych podmiotu gospodarczego, w tym przypadku spółki osobowej, bo taką jest spółka jawna, nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji finansowej wspólników tejże spółki, zgodnie z art. 22 § 2 Kodeksu spółek handlowych. Z przepisu tego wynika, że każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Tym samym jest to odpowiedzialność o charakterze odpowiedzialności osobistej, nieograniczonej, solidarnej i subsydiarnej. Również zgodnie z art. 115 § 1 Ordynacji podatkowej wspólnik spółki cywilnej, jawnej, partnerskiej oraz komplementariusz spółki komandytowej albo komandytowo-akcyjnej, niebędący akcjonariuszem, odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki
i wspólników, wynikające z działalności spółki.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, a także stan faktyczny sprawy uznać należy, że nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym, w postaci zwolnienia
od kosztów sądowych ([...] zł na dzień wydania niniejszego postanowienia). Skarżąca nie wykazała, że wystąpiły okoliczności faktyczne lub (i) prawne uzasadniające zmianę stanowiska Sądu, który już dwukrotnie odmawiał Spółce przyznania prawa pomocy. Dodać należy, że deklarowany brak majątku i trudności finansowe wspólników nie stanowiły przeszkody do uiszczenia wpisu od skargi ([...] zł) pomimo tego, że skarżąca wskazywała na brak możliwości poniesienia takiego wydatku. Okoliczność ta, podobnie jak i argumentacja likwidatora dotycząca pomocy finansowej udzielanej przez B. B. córce N. (wspólnicy Spółki), która urodziła dziecko, świadczy o tym, że jeden ze wspólników posiada możliwość partycypowania w kosztach sądowych w niniejszej sprawie. Fakt, że Spółka pozostaje w likwidacji, nie ma wpływu na wynik sprawy. Podobnie jak i urodzenie dziecka przez jednego ze wspólników, który może korzystać
w związku z tym ze stosownej pomocy finansowej ze środków publicznych. Dodać należy, że Spółka prowadziła znacznych rozmiarów działalność gospodarczą, między innymi w zakresie obrotu paliwami. Nie złożyła wszystkich wyjaśnień, o których mowa
w piśmie z [...] grudnia 2015 r. zawierającym między innymi wezwanie do złożenia dodatkowych wyjaśnień, na podstawie art. 255 uppsa.
Reasumując, Spółka nie wykazała w sposób wiarygodny, że przy pomocy wspólników nie jest w stanie partycypować w kosztach sądowych, tj. uiścić wymagalnej opłaty kancelaryjnej ([...] zł). Sąd nie znalazł zatem podstaw do zmiany swego stanowiska i przyznania skarżącej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 uppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło